LHQ xác lập nguyên tắc bảo vệ các quốc gia trước nước biển dâng
Ngày 24/9, Liên Hợp Quốc (LHQ) thông qua nghị quyết kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hành động trước tình trạng mực nước biển dâng, trong bối cảnh các quốc đảo thấp ngày càng đối mặt với nguy cơ mất đất, di dời dân cư và những hệ lụy pháp lý chưa từng có.00
Mực nước biển dâng cao là mối đe dọa đối với Male, thủ đô của Maldives - Ảnh: Getty Images
Năm 2024, mực nước biển toàn cầu tăng gần 6 mm, mức tăng hằng năm lớn nhất từng được ghi nhận. Nếu không có các biện pháp quyết liệt, mực nước biển có thể tăng thêm 1 m hoặc hơn vào cuối thế kỷ này.
Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cảnh báo tác động của nước biển dâng không chỉ được đo bằng những mm, mà còn bằng hàng triệu cuộc sống bị đảo lộn, cộng đồng phải di dời và nguy cơ các quốc gia, nền văn hóa biến mất dưới những con sóng.
Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính, tăng nguồn lực tài chính cho các quốc gia dễ bị tổn thương để nâng cao khả năng thích ứng, đồng thời xử lý những vấn đề pháp lý phát sinh khi lãnh thổ của một quốc gia bị thu hẹp hoặc có nguy cơ bị nhấn chìm.
Một nội dung đáng chú ý là việc khẳng định các vùng biển của một quốc gia vẫn được duy trì ngay cả khi đường bờ biển bị thay đổi. Nghị quyết cũng nêu rằng sự mất đi một trong những yếu tố cấu thành quốc gia không nhất thiết dẫn tới việc quốc gia đó mất tư cách pháp lý.
Phát biểu thay mặt Liên minh Các quốc đảo nhỏ, Tổng thống Palau Surangel Whipps Jr. cho rằng nước biển dâng đang trực tiếp làm thay đổi cuộc sống của những quốc gia được hình thành và tồn tại gắn chặt với đại dương.
Ông nhắc lại rằng các quốc đảo nhỏ đã cảnh báo về nguy cơ nóng lên toàn cầu và nước biển dâng từ Tuyên bố Male năm 1989, đồng thời đóng góp vào quá trình phát triển luật pháp quốc tế liên quan đến vấn đề này. Ông gọi nghị quyết mới của LHQ là "một thành tựu thực sự".
Các chuyên gia cảnh báo tác động vật lý của nước biển dâng có thể diễn ra nhanh hơn nhiều so với hình dung thông thường. Theo ông Tom Mortlock, nhà phân tích nghiên cứu thảm họa cấp cao tại Aon, cứ mỗi 1 cm mực nước biển tăng có thể tương ứng với khoảng 1 m đường bờ biển bị thu hẹp.
Các tính toán cho thấy những trận lũ hiện được coi là có chu kỳ khoảng 50 năm một lần có thể xảy ra với tần suất 3-4 năm một lần nếu mực nước biển tăng thêm 0,5 m.
Theo ông Mortlock, các giải pháp dựa vào tự nhiên, như phục hồi và bảo vệ rừng ngập mặn, không chỉ giúp giảm rủi ro đối với khu vực ven biển mà còn góp phần hấp thụ carbon, qua đó xử lý một phần nguyên nhân gốc rễ của biến đổi khí hậu./.
https://baochinhphu.vn/lhq-xac-lap-nguyen-tac-bao-ve-cac-quoc-gia-truoc-nuoc-bien-dang-102260925092651249.htm
