Lào Cai có nền tảng công nghiệp tương đối lớn, với tỷ trọng ngành công nghiệp trong GRDP đạt 28,95% năm 2025, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 76,6%. Tỉnh quy hoạch 12 khu công nghiệp với tổng diện tích 3.426,47 ha và 23 cụm công nghiệp với diện tích 903,78 ha, trong đó có các ngành, lĩnh vực sản xuất quy mô lớn như hóa chất, phân bón, luyện kim, thủy điện và chế biến nông, lâm sản. Quy mô sản xuất này tạo ra nhu cầu đáng kể về phụ tùng thay thế, vật tư chịu nhiệt, hóa chất phụ trợ, bao bì công nghiệp, thiết bị điện, tự động hóa và các dịch vụ kỹ thuật.

Tuy nhiên, một phần đáng kể các sản phẩm và dịch vụ đầu vào vẫn phải mua từ ngoài tỉnh hoặc nhập khẩu. Trong khi đó, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn còn ít, quy mô nhỏ; hoạt động cơ khí, gia công, bao bì, điện - tự động hóa chủ yếu mới đáp ứng từng nhu cầu riêng lẻ, chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp sản xuất lớn. Nhu cầu đã hiện hữu nhưng chưa được tập hợp thành những đơn hàng đủ quy mô, ổn định để tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư chuyên sâu. Đây vừa là điểm hạn chế, vừa là dư địa để Lào Cai phát triển công nghiệp hỗ trợ theo hướng gắn trực tiếp với nhu cầu của các ngành sản xuất đang hiện diện trên địa bàn.

Hoạt động sơ chế gỗ nguyên liệu tại cơ sở chế biến lâm sản.

Từ thực tế đó, tỉnh Lào Cai đã triển khai Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035 xác định hướng phát triển có trọng tâm, lấy nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp sản xuất lớn làm căn cứ lựa chọn sản phẩm và nhiệm vụ hỗ trợ. Tỉnh ưu tiên 4 nhóm lĩnh vực gồm cơ khí chế tạo, phụ tùng thay thế; vật liệu, hóa chất phụ trợ và bao bì công nghiệp; thiết bị điện, tự động hóa, dịch vụ kỹ thuật; công nghiệp hỗ trợ phục vụ chế biến nông, lâm sản. Đồng thời, Lào Cai chuẩn bị điều kiện để từng bước tiếp cận các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao như hóa chất kỹ thuật cao, vật liệu đất hiếm, dây cáp đồng và vật liệu phục vụ công nghiệp bán dẫn, năng lượng tái tạo.

Bao bì công nghiệp phục vụ chế biến, xuất khẩu quế lâm sản.

Điểm đáng chú ý trong định hướng giai đoạn này là công nghiệp hỗ trợ được đặt trong mối liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất lớn và doanh nghiệp cung ứng trong nước, thay vì phát triển riêng lẻ. Tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026 – 2030 vận hành cơ sở dữ liệu cung - cầu, hỗ trợ tối thiểu 40 lượt doanh nghiệp, hình thành 10 - 15 doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng thường xuyên và nâng tỷ lệ nội địa hóa tại chỗ lên 20 - 25%. Giai đoạn 2031 - 2035, tỷ lệ nội địa hóa phấn đấu đạt 30 - 35%, thu hút lũy kế 10 - 15 dự án công nghiệp hỗ trợ và tạo việc làm cho khoảng 2.000 - 3.000 lao động.

Để tạo nền tảng cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, tỉnh triển khai các giải pháp về phát triển hạ tầng kỹ thuật, đào tạo nhân lực, tư vấn nâng cao năng lực doanh nghiệp, kết nối cung - cầu và hỗ trợ đổi mới công nghệ. Thúc đẩy thành lập Trung tâm kỹ thuật hỗ trợ phát triển công nghiệp, đào tạo tối thiểu 1.000 lượt lao động và cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục xác nhận ưu đãi công nghiệp hỗ trợ. Quá trình hỗ trợ được gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn lao động và tạo việc làm cho người dân địa phương.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngày càng coi trọng khả năng đáp ứng nhanh, chất lượng ổn định và tính minh bạch về nguồn gốc, việc hình thành mạng lưới doanh nghiệp cung ứng ngay tại địa phương có ý nghĩa quan trọng đối với từng nhà máy và sức chống chịu của cả hệ thống sản xuất. Khi doanh nghiệp Lào Cai từng bước đáp ứng được yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và tiêu chuẩn của các doanh nghiệp đầu chuỗi, cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng rộng hơn cũng được mở ra.

Lợi thế về đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trong tương lai, cao tốc Nội Bài - Lào Cai và Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lào Cai tạo thêm điều kiện để kết nối các cơ sở sản xuất, vùng nguyên liệu và thị trường. Đây là nền tảng để công nghiệp hỗ trợ của tỉnh không chỉ phục vụ nhu cầu nội tỉnh mà còn hướng tới các chuỗi sản xuất liên vùng và kết nối thương mại với khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ vì vậy góp phần quan trọng trong xây dựng năng lực cung ứng ở phía sau nền công nghiệp hiện hữu. Khi các doanh nghiệp trong tỉnh có thể từng bước đảm nhận nhiều hơn những khâu về linh kiện, phụ tùng, vật tư, thiết bị và dịch vụ kỹ thuật, giá trị tạo ra trong chuỗi sản xuất sẽ được giữ lại nhiều hơn tại địa phương, đồng thời mở rộng khả năng tham gia của doanh nghiệp Lào Cai vào các chuỗi giá trị trong nước và khu vực./.