Hành trình gắn bó với chiếc áo cỏm, tà váy Thái của chị Thỉnh bắt đầu từ thuở nhỏ. Năm 13 tuổi, chị đã quen với việc mắc chỉ vào khung, đưa thoi dệt vải dưới sự chỉ bảo của bà và mẹ.

Trong quan niệm của người Thái, trang phục truyền thống không chỉ tôn lên vẻ đẹp của người mặc mà còn thể hiện sự khéo léo, chu đáo của người phụ nữ. Theo phong tục lâu đời, trước khi về nhà chồng, cô dâu Thái tự tay dệt bộ váy áo tặng bố mẹ chồng để thể hiện lòng hiếu thảo, đồng thời dệt chăn, gối cho phòng tân hôn như lời gửi gắm ước mong về mái ấm vẹn tròn.

Từ những kỹ năng học được thuở nhỏ, chị Thỉnh gắn bó với nghề may trang phục Thái suốt gần 30 năm. Khách tìm đến tiệm của chị ở tổ dân phố 4 bởi sự cẩn trọng trong từng công đoạn.

Áo cỏm Thái có dáng ôm, đòi hỏi người may phải đo và cắt vừa vặn. Chị Thỉnh đo kỹ vòng ngực, vòng eo, vòng cổ, vòng tay của từng khách; khi cắt, chị tính độ rộng phần nách và ưu tiên chọn vải co giãn để trang phục tôn dáng, đồng thời tạo sự thoải mái khi mặc.

Khâu đơm hàng cúc mắc pém hình con bướm giữa ngực áo cũng cần sự tỉ mỉ bởi đây là điểm nhấn tạo nên vẻ duyên dáng, kín đáo của chiếc áo. Khách đến tiệm còn được chị tư vấn về màu sắc, chất liệu và kiểu dáng phù hợp với vóc người.

Chị Hà Thị Mai, một khách hàng quen ở Mường Lò, chia sẻ: “Mặc áo cỏm của chị Thỉnh làm ra thích nhất là độ vừa vặn, áo ôm sát người tôn vóc dáng nhưng phần nách và vai lại rất dễ chịu, vận động cả ngày không hề bị gò bó. Từ đường kim mũi chỉ đến hàng cúc mắc pém đều được đơm rất chắc chắn và tinh tế”.

Không chỉ người dân địa phương, nhiều du khách đến Mường Lò cũng tìm đến tiệm chị Thỉnh đặt may.

Chị Nguyễn Thanh Vân, du khách từ Hà Nội, cho biết: “Lần đầu tiên đến Mường Lò trải nghiệm may áo cỏm tại tiệm chị Thỉnh, tôi rất ấn tượng với sự nhiệt tình, tận tụy của chị. Chị tư vấn tỉ mỉ từng chất vải co giãn đến màu sắc sao cho hợp với vóc dáng, giúp tôi có được bộ trang phục truyền thống vừa kín đáo, duyên dáng lại rất vừa vặn để diện trong đêm hội Xòe”.

Chị Thỉnh cho biết, tiệm thường đông khách vào mùa lễ hội. Đặc biệt, khi chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc”, dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 10, tiệm đã nhận hàng trăm đơn đặt may áo cỏm.

Không chỉ gìn giữ, chị Thỉnh còn truyền kinh nghiệm làm nghề cho thế hệ kế cận. Hiện, tiệm thường xuyên có từ 3 đến 5 học viên trẻ theo học và phụ việc. Chị hướng dẫn các kỹ thuật cắt, may, cách chọn vải và phối màu, với mong muốn lớp trẻ vừa giữ được bản sắc văn hóa dân tộc, vừa có thể sống bằng nghề truyền thống.

Nỗ lực của những người thợ như chị Thỉnh cùng các chương trình bảo tồn văn hóa, trang phục truyền thống ngày càng hiện diện trong đời sống hiện đại ở Mường Lò. Tại một số công sở, hình ảnh áo cỏm, khăn piêu và trang phục nam màu chàm đã trở nên quen thuộc. Học sinh ở một số trường có đông học sinh dân tộc trong khu vực Mường Lò cũng mặc trang phục truyền thống vào dịp lễ lớn, ngày khai giảng; có em mặc thường xuyên trong tuần.

Em Lò Thị Mến, học sinh Trường Phổ thông dân tộc THPT Miền Tây, chia sẻ: “Váy áo cỏm vừa kín đáo, duyên dáng lại rất uyển chuyển khi biểu diễn các điệu Xòe cổ nên chúng em luôn hãnh diện và thích thú khi khoác lên mình trang phục truyền thống dù ở trường hay ở nhà”.

Những bộ áo cỏm, váy Thái từ tiệm may nhỏ ở tổ dân phố 4, cùng các gian hàng thổ cẩm tại chợ Mường Lò, vừa tạo thu nhập cho người thợ, vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa. Sự bền bỉ của chị Thỉnh là một mắt xích trong nỗ lực duy trì nghề truyền thống, để nét đẹp trang phục Thái tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay và lung linh theo từng nhịp xòe đêm hội Mường Lò.

https://baolaocai.vn/nguoi-giu-nghe-may-ao-com-o-muong-lo-post911711.html