Ngày 25/10/2025, Tỉnh ủy Lào Cai ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU về tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2025–2030. Trên cơ sở đó, tỉnh xây dựng kế hoạch triển khai giai đoạn 2026–2030 và kế hoạch năm 2026, từng bước cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

Năm 2026, tổng kinh phí được giao cho công tác này là 13.882,808 triệu đồng từ Tiểu dự án 2, Dự án 9 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nguồn lực được sử dụng để đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác tại cơ sở và vận động người dân thực hiện quy định về hôn nhân và gia đình.

Một trong những hướng triển khai được chú trọng là đa dạng hóa hình thức truyền thông, đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người dân. Trong 9 tháng đầu năm 2026, ngành chức năng đã tổ chức 3 hội nghị tập huấn cho 350 tuyên truyền viên pháp luật và 7 hội thảo, tọa đàm chuyên đề. Công tác truyền thông trực quan được triển khai thông qua việc phân phối 180.000 tờ rơi, 1.600 áp phích và lắp đặt 45 pa-nô tuyên truyền tại các tuyến đường chính, khu trung tâm xã.

Theo kế hoạch, tỉnh tiếp tục tổ chức 15 hội nghị tập huấn chuyên sâu, 3 đoàn tham quan, học tập kinh nghiệm và 2 hội thi tìm hiểu pháp luật, đồng thời tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng. Việc phát huy vai trò của người có uy tín, trưởng thôn và các lực lượng tại cộng đồng góp phần tạo sự gần gũi trong vận động, giúp thông tin phù hợp hơn với phong tục, tập quán và điều kiện sinh hoạt của từng địa bàn.

Truyền thông phòng, chống tảo hôn bằng hình thức sân khấu hóa tại xã Y Tý góp phần đổi mới cách phổ biến pháp luật, đưa thông điệp đến gần hơn với người dân vùng cao.

Bên cạnh những nỗ lực triển khai chính sách, thực trạng tảo hôn vẫn đặt ra yêu cầu tiếp tục tăng cường các biện pháp can thiệp. Theo số liệu thống kê 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận 56 trường hợp tảo hôn, gồm 14 trường hợp người vợ chưa đủ tuổi kết hôn, 8 trường hợp người chồng chưa đủ tuổi và 34 trường hợp cả hai bên đều chưa đủ tuổi theo quy định pháp luật, chưa ghi nhận trường hợp hôn nhân cận huyết thống.

Trong số các trường hợp tảo hôn, dân tộc Mông có 53 trường hợp, chiếm 94,6%, dân tộc Tày có 3 trường hợp. Theo địa bàn, xã Tả Van ghi nhận 23 trường hợp, xã Si Ma Cai có 9 trường hợp, xã Khao Mang và xã Phong Dụ Thượng mỗi địa phương có 6 trường hợp. Ghi nhận 444 trường hợp nữ dưới 18 tuổi sinh con, trong đó dân tộc Mông có 315 trường hợp và dân tộc Dao có 64 trường hợp. Những số liệu này là cơ sở để tỉnh tiếp tục quan tâm đến sức khỏe sinh sản vị thành niên, nâng cao nhận thức của gia đình và cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện để trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái, duy trì việc học tập và phát triển toàn diện.

Tạo điều kiện để trẻ em gái vùng cao tiếp tục đến trường là một trong những hướng tiếp cận quan trọng nhằm mở rộng cơ hội học tập, nâng cao nhận thức và phòng ngừa tảo hôn.

Thời gian tới, Lào Cai tiếp tục triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TU, tập trung tuyên truyền tại những địa bàn có nhiều trường hợp tảo hôn, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở và phát huy sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cộng đồng. Các giải pháp được định hướng gắn với điều kiện thực tế, tôn trọng những giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào, đồng thời từng bước thay đổi những tập quán không còn phù hợp.

Cùng với việc thực hiện chính sách dân tộc, tỉnh chú trọng bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em, nâng cao chất lượng dân số và mở rộng cơ hội phát triển cho người dân vùng cao. Những nỗ lực này góp phần xây dựng hình ảnh Lào Cai quan tâm đến con người, chủ động giải quyết các vấn đề xã hội và hướng tới phát triển bao trùm, bền vững tại khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số./.