Trong giai đoạn 2016-2020, ngành Dệt may sẽ phát triển theo chiều sâu, tiếp cận người tiêu dùng bằng cách giành thế chủ động, hướng tới các phương thức sản xuất cao hơn như ODM (Original Designed Manufacturer)[1] , kiện toàn phát triển nội lực nhằm giảm lượng nguyên liệu nhập khẩu để gia tăng giá trị. Triển vọng dệt may Việt Nam sẽ đứng trong Top 3 các nước xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới trong giai đoạn 2017-2020. Đồng thời, sẽ có từ 5%-7% các thương hiệu lớn hội nhập với thị trường thế giới.

Để thực hiện các mục tiêu trên, đội ngũ các nhà quản trị dệt may Việt Nam phải có tầm nhìn chiến lược sâu rộng. Đề ra các chiến lược nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, chú trọng nâng cao sức cạnh tranh của các sản phẩm thông qua cải tiến công nghệ, mẫu mã, chuyển từ gia công thuần túy trước đây sang FOB, từ một nước nhập khẩu nguyên phụ liệu lớn, hầu như nhập khẩu nguyên phụ liệu 100% thì hiện đã giảm xuống còn 50-55% và là bước chuyển đổi để các doanh nghiệp dệt và sợi thế giới tạo niềm tin và mở rộng hợp tác với Việt Nam. Đồng thời, kêu gọi các nhà sản xuất sợi dệt nhuộm thế giới, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược này của Việt Nam và các sản phẩm cao cấp. Các doanh nghiệp cần tăng cường áp dụng các công nghệ quản lý cao cấp nhằm tăng năng suất lao động, phấn đấu đứng trong top các nước xuất khẩu dệt may lớn nhất trên toàn thế giới.

Các thị trường xuất khẩu chính của dệt may vẫn là: Mỹ, Nhật Bản và châu Âu. Năm 2013, mục tiêu tăng xuất khẩu vào châu Âu từ 5%-6%; vào thị trường Mỹ từ 12%-14%; vào thị trường Hàn Quốc khoảng 25%; và tăng thêm thị phần ở các thị trường mới. Mặc dù thị phần xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản thấp nhưng tăng trưởng xuất khẩu dệt may vào thị trường Nhật Bản vẫn ổn định. Hiện, Nhật Bản chiếm hơn 13% thị phần xuất khẩu dệt may Việt Nam. Mục tiêu gia tăng thị phần ở thị trường Nhật Bản sẽ đạt được trong tương lai khi mà Việt Nam - Nhật Bản ký Hiệp định thuế quan ưu đãi. Thêm vào đó, làn sóng dịch chuyển sản xuất dệt may của Nhật Bản từ Trung Quốc sẽ tạo cơ hội gia tăng xuất khẩu của Việt Nam vào Nhật Bản.

Trong bối cảnh khi kinh tế khó khăn, công tác phát triển thị trường đang nổi lên thành một vấn đề được quan tâm hơn. Phát triển thị trường để có được nhãn hiệu của doanh nghiệp trên chính sản phẩm của mình nhằm xây dựng được những thương hiệu Dệt may Việt Nam trên thị trường thế giới. Để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 7% (2013) thì ngành Dệt may cần tập trung giải quyết 3 vấn đề chính, đó là: 1) tìm kiếm thêm thị trường mới. Bên cạnh những thị trường truyền thống, cần phải mở thêm những thị trường mới. Muốn vậy, phải làm tốt hơn các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm tại nước ngoài đồng thời đáp ứng được những yêu cầu của khách hàng ngay tại các chương trình xúc tiến thương mại; 2) tập trung mở rộng thị trường trong nước. Tiếp tục hoạt động như đưa hàng dệt may về nông thôn, mở rộng các hội chợ quảng bá sản phẩm dệt may tới các tỉnh, thành địa phương trên cả nước. Năm 2013, mục tiêu toàn ngành Dệt may sẽ đạt tỷ lệ nội địa hóa trên 50% (so với 45% năm 2011 và 49% năm 2012); 3) khai thác triệt để thị trường chủ lực. Bên cạnh những cơ hội mở rộng thị trường, tăng quy mô sản xuất thì các doanh nghiệp xuất khẩu dệt may Việt Nam cần khai thác triệt để các thị trường chủ lực như Mỹ, Nhật Bản và Châu Âu và phải ứng phó trước thách thức không nhỏ về giá cả, nhu cầu thị trường, sự thay đổi xu hướng tiêu dùng châu Âu.

Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản giúp dệt may Việt Nam thâm nhập vào thị trường Nhật Bản dễ dàng hơn. Theo Hiệp định, các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam (trong đó có dệt may) sẽ có mức cam kết tự do hóa mạnh nhất. Nhờ vậy, xuất khẩu hàng dệt may vào Nhật Bản sẽ được hưởng ngay thuế suất 0% nếu đáp ứng được yêu cầu xuất xứ. Đây chính là sức hấp dẫn để nhà nhập khẩu quyết định chuyển sản xuất, tăng cường đơn hàng nhập khẩu từ Việt Nam. Nhờ vậy, thị phần xuất khẩu tới Nhật Bản sẽ tăng lên 20% năm 2013. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đầu tư nâng cấp nhà xưởng, thiết bị dò kim để đảm bảo yêu cầu khắt khe của thị trường Nhật Bản.
Theo đánh giá của các nhà nhập khẩu Nhật Bản, thời gian tới sẽ không còn khái niệm “Trung Quốc + 1” (90% sản xuất tại Trung Quốc, 10% còn lại sản xuất ở các nước khác), khả năng dịch chuyển sản xuất dệt may khỏi Trung Quốc sang Việt Nam sẽ tăng lên 20%-30% về thị phần. Khi đó, xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào Nhật Bản sẽ vượt qua cả thị trường EU hiện đang chiếm khoảng 16% thị phần của dệt may Việt Nam.

Năm 2013 tiếp tục là năm còn nhiều bất ổn. Tăng trưởng của Nhật Bản và Châu Âu vào khoảng 0,2%-0,3%. Điều đó chứng tỏ quy mô thị trường và nhu cầu nhập khẩu hàng hóa chưa thực sự sáng sủa. Vì vậy, muốn duy trì được mức độ tăng trưởng thì dệt may Việt Nam phải vượt qua rất nhiều trở ngại không chỉ là trở ngại về qui mô thị trường mà còn là những cạnh tranh của các đối thủ khác. Cùng với mục tiêu tăng xuất khẩu khoảng 19 tỷ USD trong năm 2013, ngành Dệt may dự kiến sẽ tạo thêm 200.000 chỗ việc làm mới. Tổng nhu cầu dệt may toàn thế giới sẽ tăng 2,32% (khoảng 713 tỷ USD) năm 2013. Dự kiến đến năm 2015 xuất khẩu dệt may Việt Nam vào Mỹ tăng lên 13 tỷ USD và đến năm 2020 sẽ là 22 tỷ USD (gấp 3 lần năm 2012).

Việt Nam đang đàm phán Hiệp định thương mại Đối tác xuyên châu Á - Thái Bình Dương (TPP). Khi TPP có hiệu lực, Việt Nam sẽ là nằm trong nhóm 9 thành viên của TPP và doanh nghiệp Dệt may Việt Nam sẽ có cơ hội được ưu đãi miễn thuế vào Mỹ. Khi đó, xuất khẩu dệt may Việt Nam hoàn toàn có thể đạt từ 25-27 tỷ USD vào năm 2015. Tuy nhiên, để có được ưu đãi, tỷ lệ nội địa hóa phải chiếm khoảng 60%. Điều này là khó khăn không nhỏ đối với dệt may Việt Nam.
[1] ODM là nhà sản xuất thiết kế gốc. Theo phương thức sản xuất này, nhà sản xuất cung cấp cho khách hàng tất cả mọi dịch vụ liên quan đến sản phẩm như nghiên cứu và phát triển, định hướng sản phẩm cũng như sản xuất. Khách hàng chỉ cung cấp cho nhà sản xuất chức năng yêu cầu, hiệu xuất hoặc thậm chí ch��� cung cấp một khái niệm và nhà sản xuất sẽ thực hiện thành sản phẩm .