Nông dân huyện Văn Bàn thu hoạch lúa xuân.

Về huyện Văn Bàn, qua các xã Võ Lao, Khánh Yên, Hòa Mạc, Dương Quỳ… cánh đồng lúa xuân nào cũng vàng ruộm, trĩu nặng bông, trên các sân phơi thóc tươi trong ánh nắng hạ. Đang thu hoạch lúa trên cánh đồng thôn 4, xã Dương Quỳ, ông Lương Văn Bồng cho biết: “Hiếm có vụ lúa nào được mùa như vụ này, nhà tôi chỉ có 4 sào ruộng mà thu hơn 1 tấn thóc là cái chắc, cao hơn gần 3 tạ so với những vụ trước”. Ông Bồng khẳng định có được năng suất cao như vậy là gia đình tham gia mô hình cánh đồng một giống do xã và ngành nông nghiệp triển khai. Trên cánh đồng của thôn đều cấy cùng một giống lúa, cấy cùng thời điểm và chăm sóc lúa đúng kỹ thuật, nên lúa tốt, không bị nhiễm sâu bệnh. Vụ xuân 2015, xã Dương Quỳ thí điểm cánh đồng một giống với diện tích 69 ha. Kết quả là cây lúa cho năng suất cao so với cách làm trước đây, trong quá trình chăm sóc cũng hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Ưu điểm nữa là chi phí về giống và phân bón đều giảm, năng suất bình quân của giống lúa JO1 là 73,2 tạ/ha, thu nhập đạt 54 triệu đồng/ha. Mơ ước thu nhập 50 triệu đồng/ha/vụ đã trở thành hiện thực với người dân xã Dương Quỳ ngay trong vụ đầu tiên cải tiến biện pháp sản xuất. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn huyện Văn Bàn, thì việc sản xuất cùng một loại giống trên một cánh đồng mang lại hiệu quả cao. Bên cạnh đó, cách làm này đã mở ra mục tiêu phát triển là mở rộng vùng sản xuất lúa hàng hoá, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trên địa bàn. Huyện Văn Bàn cũng xác định tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất trên cánh đồng một giống tại xã Dương Quỳ và các xã khác vào vụ xuân năm 2016.

Tại xã Xuân Giao, huyện Bảo Thắng, nơi có truyền thống thâm canh cây lúa từ nhiều năm, bà con cũng đang phấn khởi trong niềm vui được mùa lớn. Gia đình chị Phạm Thị Hà, thôn Hùng Xuân II những ngày mùa niềm vui thu hoạch tràn ngập cùng những bao thóc chất chồng từ ngoài hè vào trong nhà. Vụ xuân năm 2015, chị Hà cấy 3 sào lúa giống LC212 và LC70, thu được hơn 9 tạ thóc. “Lúa tốt nên phơi khô là đổ vào bồ ngay mà không phải quạt rê thóc lép”, chị Hà khoe. Trên cánh đồng của thôn Hùng Xuân II vào cuối buổi chiều, ông Lù Văn Yến đang lặc lè khuân những tải thóc cuối cùng lên xe máy mà lưng áo thấm đẫm mồ hôi. Mệt những ông Yến vẫn hóm hỉnh lắm: “Ông trời ủng hộ đã đành, mình cấy đúng giống, làm đúng cách mới xứng đáng với công sức bỏ ra. Mong là vụ nào cũng được mùa như thế này thì bà con yên tâm với đồng ruộng hơn”.

Đánh giá của nhiều cán bộ ngành nông nghiệp, thì hiếm có năm nào giành được thắng lợi lớn như vụ xuân 2015 này. Trong vụ xuân này, toàn tỉnh gieo cấy 9.980 ha, tăng 0,2% so với cùng kỳ năm 2014, có 8/9 huyện, thành phố gieo cấy vượt kế hoạch. Tính đến trung tuần tháng 6, toàn tỉnh đã thu hoạch trên 30% diện tích, năng suất bình quân ước đạt 56 - 57 tạ/ha, tăng 0,3 tạ/ha so với vụ xuân 2014.

Đánh giá về vụ lúa xuân 2015, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát trển nông thôn cho rằng, có 4 yếu tố quyết định đến thắng lợi của vụ lúa xuân là chất lượng giống, thời tiết thuận lợi, hạn chế sâu bệnh hại và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất. Tuy nhiên, một số nơi cấy sớm (trước tiết lập xuân) gặp nền nhiệt cao, nhất là những giống cảm ôn trổ bông sớm, nhưng thuận lợi là vào thời điểm tháng 4 có mưa nhiều, khiến cây lúa phát triển chậm lại nên không bị ảnh hưởng nhiều đến năng suất. Về tình hình sâu bệnh hại, một số nơi có diện tích nhiễm rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh đạo ôn, nhưng việc tổ chức phòng, trừ kịp thời nên phạm vi gây hại không đáng kể. Về mặt kỹ thuật, trong vụ xuân 2015, diện tích đất ruộng có sử dụng phân nén dúi sâu NK và áp dụng mô hình cánh đồng an toàn dịch, cánh đồng một giống lúa chiếm đến gần 50% tổng diện tích đã tạo đột phá đáng kể về năng suất lúa. Trong khi đó, một số giống lúa lai đưa vào sản xuất đã phát huy tốt khả năng chống chịu sâu bệnh, thực tế thống kê cho thấy năng suất lúa lai đạt từ 64 - 69 tạ/ha, trong khi lúa thuần đạt 56 - 58 tạ/ha.

Thắng lợi vụ lúa xuân 2015 là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khâu trong vụ sản xuất, từ công tác chỉ đạo điều hành đến chuẩn bị các điều kiện sản xuất...