Vụ xuân năm 2016, các địa phương trong tỉnh cấy hơn 10.000 ha lúa, chủ yếu là các giống lúa thuần, lúa lai năng suất cao, như Hương thơm số 1, Bắc thơm số 7, Séng cù, BC15, LC212... Hiện, lúa trà sớm đã thu hoạch xong, trà chính đang trong giai đoạn chín rộ và thu hoạch. Đặc biệt, tại các địa phương vùng thấp, như Bảo Thắng, Bảo Yên, Văn Bàn, Bát Xát, việc thu hoạch lúa xuân đang hết sức khẩn trương vì thời tiết thuận lợi.

Chúng tôi có mặt tại cánh đồng xã Võ Lao (Văn Bàn), khi người dân địa phương đang đổi công giúp nhau gặt lúa xuân. Ở những cánh đồng vừa gặt xong, gốc rạ được cắt gọn, đất đã được cày, một số hộ dẫn nước về ruộng để làm đất. Anh Hoàng Văn Ngọc, thôn Loạc 1 chia sẻ: “Mấy hôm nay, ngày nắng, đêm mưa, lúa đã chín, gia đình tranh thủ đổi công với hàng xóm, gặt sớm, rồi lấy nước để cấy vụ mới. Năm nay, gia đình tôi cấy hơn 6 sào ruộng, thời tiết thuận lợi, nên được mùa hơn năm trước”.

Người dân huyện Văn Bàn thu hoạch lúa xuân.

Gia đình anh Hoàng Văn Ngọc cũng như nhiều hộ dân tại Văn Bàn tham gia canh tác lúa theo hình thức “cánh đồng một giống”. Năm nay, huyện Văn Bàn có hơn 600 ha lúa canh tác theo hình thức này và được đánh giá đạt năng suất, chất lượng cao hơn lúa canh tác thông thường. Thời gian lúa trỗ, mưa nắng đan xen thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng, nhưng mặt khác sâu bệnh hại cũng phát triển mạnh. Theo những hộ dân ở đây, do thực hiện canh tác cùng một giống, một thời gian gieo trồng, nên việc chăm sóc, phòng, trừ, khống chế sâu bệnh lây lan sang diện rộng rất dễ dàng, nên năng suất lúa không bị ảnh hưởng. Năng suất lúa trên “cánh đồng một giống” đạt trên 70 tạ/ha.

Vụ xuân năm 2016, việc triển khai “cánh đồng một giống” cũng được thực hiện đồng loạt tại nhiều địa phương trong tỉnh, như Bảo Yên, Bảo Thắng, Mường Khương… Các giống lúa được đưa vào sản xuất theo hình thức canh tác lúa cải tiến SRI với việc quản lý dinh dưỡng và nước tưới phù hợp, nên cây lúa có bộ rễ khỏe, chắc cây, năng suất lúa đạt cao. Đây là hình thức canh tác dễ thực hiện và được cán bộ khuyến nông viên các địa phương tuyên truyền rộng rãi đến người dân.

Song song với thu hoạch lúa xuân, công tác chuẩn bị cho sản xuất vụ mùa cũng được khẩn trương thực hiện. Ở những tràn ruộng vừa thu hoạch xong, người dân khẩn trương giải phóng đất, cắt gốc rạ, cày ải. Tại xã Quang Kim (Bát Xát), địa phương thực hiện mô hình khảo nghiệm 2 giống lúa mới là TBR 225 và Thái Xuyên 111, người dân khẩn trương thu hoạch lúa với nhiều hy vọng vào 2 giống lúa này. Thể hiện rõ khả năng sinh trưởng, chống chịu được các điều kiện thời tiết, như rét đậm, rét hại, nắng hạn, kháng sâu bệnh tốt, 2 giống lúa đạt năng suất hơn 70 tạ/ha. Sau khi thu hoạch lúa, không chỉ những hộ dân tham gia mô hình khảo nghiệm, các hộ lân cận cũng mạnh dạn đặt niềm tin vào giống lúa mới do Công ty Cổ phần Giống cây trồng Thái Bình cung ứng.

Thời điểm này, người dân các địa phương trong tỉnh đã tiến hành duy tu các công trình thủy lợi, nạo vét kênh mương để chủ động nước tưới. Theo khuyến cáo của ngành chuyên môn, do ảnh hưởng của El Nino, nên tình trạng thiếu nước tưới vẫn có thể xảy ra vào đầu vụ sản xuất mới. Một số diện tích có nguy cơ thiếu nước tưới được khuyến cáo chuyển sang các cây trồng cạn để đảm bảo an ninh lương thực trong năm.

Ngoài ra, các hộ dân cũng đã chủ động mua sắm vật tư nông nghiệp như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho vụ mới. Bên cạnh đó, các đơn vị sản xuất, cung ứng giống cũng đã chuẩn bị giống cho lúa vụ mùa. Dự kiến, tổng nhu cầu sử dụng giống của vụ mùa cần khoảng 888 tấn. Hiện, các đơn vị đã chuẩn bị được 920 tấn giống lúa các loại. Cụ thể, Trung tâm Giống nông - lâm nghiệp tỉnh đã chuẩn bị được 500 tấn; Công ty Cổ phần vật tư nông nghiệp, các đại lý, cửa hàng trên địa bàn các huyện, thành phố chuẩn bị được khoảng 420 tấn, đảm bảo đủ giống cung ứng cho sản xuất vụ mùa./.