Nếu như thời nay, với điều kiện kinh tế đủ đầy thì trẻ nhỏ, kể cả trẻ ở các vùng nông thôn đều được thoải mái ăn bánh kẹo, hoa quả trong dịp đón Tết Trung thu, được chơi những đồ chơi hiện đại, đẹp và đắt tiền… thì Trung thu của những đứa trẻ quê nơi tôi sinh sống ngày xưa quá nghèo nàn, thiếu thốn. Mâm cỗ đêm trăng rằm có khi chỉ được người lớn trong xóm tổ chức với vài món đặc trưng là bưởi, chuối tiêu, ổi, hồng đỏ và vài chiếc bánh nướng, bánh dẻo được làm gia công. Đồ chơi sang lắm cũng chỉ có chiếc trống ếch, chiếc đèn ông sao, còn lại là vài món đồ chơi dân gian được chúng tôi tự làm như: Chong chóng, đèn quay thắp nến bên trong, con trâu, con chó, con lợn… được nặn bằng đất rồi quét các màu sơn khá ngộ nghĩnh.

Vâng, ở xóm nhỏ nghèo ấy, người lớn đều đặn năm nào cũng tổ chức cho chúng tôi đón Tết Trung thu là một sự cố gắng lắm rồi. Nên, dẫu chẳng có mâm cao, cỗ đầy, chẳng nhiều bánh trái, hoa quả, hay những đồ chơi đẹp… bọn trẻ chúng tôi đều rất vui. Quỹ dùng cho việc tổ chức Trung thu là nhờ sự đóng góp từ các gia đình, mỗi nhà một chút. Số còn lại là các đoàn thể trong làng, trong xã ủng hộ. Năm nào cũng vậy, cỗ Trung thu được tổ chức ở sân kho hợp tác xã, bởi ở đây rộng rãi, có khoảng không gian thoáng đãng để mọi người có thể vừa phá cỗ, vừa dễ dàng ngắm vầng trăng sáng soi chiếu rọi từ trên cao xuống. Chỉ năm nào trời u ám, hoặc mưa thì hội đêm rằm mới phải chuyển vào hội trường cách sân kho một đoạn. Trung thu năm nào cũng vui, suốt từ lúc “khai cỗ” - khoảng 8 giờ tối, cho tới tận gần 12 giờ đêm, tất cả trẻ con được quây quần ăn, uống và chơi đùa hết mình. Người lớn cũng vui vì vừa nhìn đám trẻ vui đùa dưới ánh trăng, vừa có thể hàn huyên chuyện làng, chuyện xóm. Các trò chơi trong đêm rằm thường là chuyền cột, nhảy lò cò, đuổi bắt, trốn tìm, kéo co, bịt mắt bắt dê… trò nào cũng vui, cũng thú vị. Khi bánh trái, hoa quả đã hết và các trò chơi đã làm cả bọn mệt nhoài, chúng tôi mới thu dọn về nhà.

Ngoài hội đêm rằm được tổ chức tập trung như thế thì hầu như gia đình nào trong xóm cũng tổ chức đón Tết Trung thu tại nhà mình, tùy thời gian, nhưng bao giờ cũng trước hôm rằm. Nhà tôi thường tổ chức đón Tết Trung thu vào ngày 14 tháng 8 âm lịch. Ngoài mâm cơm cúng ông bà, tổ tiên, bao giờ mẹ tôi cũng cố lo thêm cho anh chị em chúng tôi một mâm hoa quả, bánh trái để các con đỡ chạnh lòng với hàng xóm. Bánh nướng, bánh dẻo thì chỉ mỗi loại 1 chiếc, nhưng bưởi, hồng, chuối, cốm, bỏng ngô… lại khá nhiều. Chẳng riêng gì Tết Nguyên đán, dịp Trung thu, anh chị em chúng tôi còn được bố, mẹ mua cho quần áo mới. Chẳng vậy mà, chúng tôi thường “ngóng” Trung thu trước cả tháng trời…

Giờ đã lớn khôn, đã xa những ngày thơ bé nơi xóm nghèo với các đêm Trung thu giản đơn nhưng vô cùng vui vẻ, đầm ấm, nhưng bao giờ cũng vậy, khi nhìn thấy bánh nướng, bánh dẻo tràn ngập tại các cửa hàng, siêu thị, trong tôi lại ùa về những cảm xúc, những hoài niệm một ngày Tết Trung thu thời thơ bé. Ôi, Trung thu và xóm nhỏ yêu dấu ngày xưa ấy của tôi ơi…