Tìm ra hướng đi đúng

Tháng 10/1991, tỉnh Lào Cai được tái lập, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai bắt tay vào xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội với nhiều khó khăn, thách thức. Toàn tỉnh có 138/180 xã nằm trong diện đặc biệt khó khăn; 54% số hộ thuộc diện đói nghèo. Trình độ dân trí thấp, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế, tập quán sản xuất của người dân còn lạc hậu. Năm 1991, Lào Cai là 1 trong 6 tỉnh nghèo nhất cả nước. Trước thực trạng đó, cùng với việc khôi phục nền kinh tế, công tác đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh được chú trọng, góp phần thúc đẩy công tác xóa đói, giảm nghèo nhanh và bền vững.

Mô hình trồng cây ăn quả có múi ở Nậm Sài (Sa Pa) mang lại hiệu quả cao.

Những ngày đầu thập niên 90, Nhà nước có các chính sách mới về phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn như “giao đất, giao rừng”, “khoán sản phẩm”… Đặc biệt là sự ra đời của Ngân hàng Người nghèo (nay là Ngân hàng Chính sách xã hội) đã trở thành “bà đỡ” về vốn cho nông dân. Tỉnh chủ trương không ép dân làm theo phong trào hay làm theo sự áp đặt; mà để người dân phát triển kinh tế, tỉnh đã có những định hướng, chương trình cụ thể. Từ sự hướng dẫn về kỹ thuật, hỗ trợ vốn, giống và đầu ra cho sản phẩm, kinh tế hộ gia đình dần có nhiều chuyển biến, góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

Đến cuối những năm 90, nhiều địa phương đã xây dựng được thương hiệu sản phẩm giàu tiềm năng, thế mạnh như chè Bảo Thắng, quế Bắc Hà, dê Bảo Yên… Nhiều hộ đã xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp, khép kín quy trình từ sản xuất đến tiêu thụ. Nhờ áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên năng suất, sản lượng cây trồng, vật nuôi tăng gấp nhiều lần so với trước. Đồng bào dân tộc thiểu số từ chỗ chỉ biết sản xuất theo hình thức tự cung tự cấp, nay đã biết sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa.

Những thành tựu đáng ghi nhận

Những năm qua, công tác xóa đói, giảm nghèo luôn được các cấp, các ngành quan tâm và được tỉnh xác định là một trong những mục tiêu quan trọng. Nhiều chính sách giảm nghèo của Trung ương, của tỉnh đã được ban hành và thực hiện rộng rãi trên địa bàn như chương trình 30a, chương trình 135, chương trình giảm nghèo sử dụng vốn WB, chương trình xây dựng nông thôn mới… Bên cạnh đó là hàng loạt chính sách giảm nghèo ở các lĩnh vực.

Từ sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sau 4 kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh các khóa X, XI, XII, XIII, GDP bình quân đầu người của tỉnh từ 680.000 đồng/năm (năm 1991) đã tăng lên 16,2 triệu đồng (năm 2011); tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 54% (năm 1991) xuống còn 16,8% (năm 2011); cơ bản hoàn thành xóa nhà tạm cho hộ nghèo.

Giai đoạn 5 năm (2011 - 2015), công tác xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến mạnh. Tính đến hết năm 2015, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh là 12,1% (theo tiêu chí cũ). Đặc biệt, sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể đã phát huy tối đa hiệu quả trong công tác xóa đói, giảm nghèo. Trong giai đoạn này, MTTQ các cấp đã huy động được số tiền trên 21 tỷ đồng để hỗ trợ người nghèo; hội nông dân các cấp đã triển khai 53 dự án hỗ trợ nông dân xây dựng mô hình phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cho hơn 1.000 lượt hộ với số tiền trên 20 tỷ đồng, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho 1.340 lượt lao động nông thôn; hội phụ nữ các cấp tổ chức trên 5.000 buổi tuyên truyền chính sách giảm nghèo, vận động cán bộ, hội viên tham gia các phong trào phát triển kinh tế gia đình. Đặc biệt, đây cũng là giai đoạn xuất hiện nhiều mô hình giảm nghèo hiệu quả, được nhân rộng tại các địa phương như: Mô hình nuôi lợn nái đen sinh sản tại xã Bản Xen (Mường Khương), trồng cây đao riềng cao sản và chế biến miến đao tại xã Si Ma Cai (Si Ma Cai); nuôi lợn nái tại xã Phong Niên (Bảo Thắng); nuôi trâu nái sinh sản tại xã Long Phúc, Yên Sơn (Bảo Yên)… Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn triển khai xây dựng 350 mô hình thuộc các lĩnh vực trồng trọt, lâm nghiệp, chăn nuôi, thủy sản và phát triển ngành nghề nông thôn từ các chương trình, dự án khác. Hằng năm có từ 20% - 30% số hộ nghèo tham gia dự án thoát nghèo.

Những kết quả từ phát huy mọi nguồn lực cho xóa đói, giảm nghèo bền vững đã khẳng định sự nỗ lực trong công tác chỉ đạo, điều hành của Đảng bộ; sự đúng đắn, phù hợp của các chính sách về an sinh xã hội, và những cố gắng, nỗ lực vươn lên thoát nghèo của người dân. Đó cũng chính là những yếu tố quan trọng, có tính quyết định để thực hiện có hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững của tỉnh Lào Cai suốt 25 năm qua.