Toàn tỉnh hiện có 1.755 doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, trong đó có 29 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, 244 hợp tác xã. Tốc độ tăng bình quân giai đoạn 2005 - 2010 là 21,5%; từ năm 2010 đến nay đạt 18,4%. Trong những năm qua, quán triệt và triển khai thực hiện Chỉ thị số 07 của Bộ Chính trị (khóa VII); Kết luận số 80 của Ban Bí thư Trung ương; Nghị định số 98 của Chính phủ và chỉ đạo của Tỉnh ủy về các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển đảng, đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, công tác này đã có sự chuyển biến. Đến nay, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh có 70 tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ), trong đó có 14 đảng bộ, 56 chi bộ, với tổng số 1.861 đảng viên.

Lãnh đạo Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh chúc mừng thành lập Chi bộ Đảng Ngân hàng TMCP phát triển thành phố Hồ Chí Minh tại Lào Cai.

Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước có TCCSĐ và đảng viên luôn thể hiện tốt tinh thần trách nhiệm; cấp ủy lãnh đạo, điều hành sản xuất, kinh doanh hiệu quả và đóng góp đầy đủ vào ngân sách nhà nước. Thời gian qua, công tác phát triển đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước được quan tâm, số lượng đảng viên được kết nạp ngày càng tăng. Điển hình là Công ty Cổ phần Nam Tiến Lào Cai, Đảng bộ Công ty có 62 đảng viên, sinh hoạt ở 4 chi bộ trực thuộc, gồm Chi bộ khối Văn phòng, Chi bộ Xí nghiệp thủy điện, Chi bộ Nhà máy xi măng, Chi bộ Xây dựng các công trình. Cùng với đó, Công ty thành lập Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội Cựu chiến binh, Hội Chữ thập đỏ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, tập thể cán bộ, đảng viên, người lao động luôn nêu cao tinh thần chủ động, sáng tạo, khắc phục khó khăn vươn lên trong sản xuất, kinh doanh. Kết quả 6 tháng đầu năm 2016, Công ty nộp ngân sách 17 tỷ đồng, bằng 60% kế hoạch năm, đảm bảo việc làm cho 700 cán bộ, công nhân viên với mức thu nhập bình quân 8,5 triệu đồng/người/tháng. Đảng bộ Công ty Cổ phần Nam Tiến Lào Cai được Tỉnh ủy tặng Bằng khen 5 năm liền (2010 - 2015) đạt danh hiệu “Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu”; Công ty được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì.

Bên cạnh đó, công tác xây dựng các đoàn thể nhân dân trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước cũng đạt được kết quả phấn khởi, thể hiện rõ nhất là hoạt động tổ chức Công đoàn. Nhìn lại năm 2008, toàn tỉnh mới chỉ có ít công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, với 3.692 đoàn viên, đến nay đã có 65 công đoàn cơ sở, chiếm 87% số doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn, với trên 10.000 đoàn viên, chiếm 98% so với tổng số lao động có việc làm ổn định, trong đó có 1 công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài. Tổ chức công đoàn luôn là hạt nhân trong việc phối hợp quản lý, thực hiện quy chế dân chủ, tập hợp, giải quyết những yêu cầu, nguyện vọng chính đáng, hợp pháp của công nhân, người lao động về chế độ, chính sách, quyền lợi cho người lao động. Công tác tuyên truyền, vận động, tổ chức các phong trào thi đua trong doanh nghiệp được tiến hành thường xuyên và đạt hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, bảo đảm doanh nghiệp duy trì và phát triển ổn định cũng như cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho công nhân, lao động.

Cùng với đó, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh được thành lập tháng 12/2010, chính thức hoạt động vào tháng 6/2011, đến nay có 122 doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước tham gia Hiệp hội. Bước đầu, Hiệp hội đã thể hiện được vai trò “cầu nối” giữa doanh nghiệp với lãnh đạo tỉnh và các cơ quan nhà nước; đại diện cho ý chí, nguyện vọng, quyền lợi hợp pháp của cộng đồng doanh nghiệp trong hoạt động xúc tiến thương mại, hợp tác của cộng đồng doanh nghiệp, hoạt động đối thoại chính sách và tư vấn pháp luật, góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thành viên.

Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng, các đoàn thể trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Đó là một số doanh nghiệp chưa quán triệt đầy đủ, sâu sắc yêu cầu, nội dung Chỉ thị của Bộ Chính trị. Số tổ chức đảng, đoàn thể và số lượng đảng viên, đoàn viên, hội viên trong các doanh nghiệp còn thấp. Vai trò của một số tổ chức đảng trong doanh nghiệp còn mờ nhạt; nội dung, phương thức hoạt động còn lúng túng, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng, các đoàn thể nhân dân trong tình hình mới. Vấn đề này chúng tôi sẽ đề cập ở bài viết kỳ sau.