Phát triển du lịch gắn với bảo tồn các di sản văn hoá
Di sản văn hóa Lào Cai là tài nguyên du lịch có sức hấp dẫn mạnh mẽ, là động lực thu hút ngày càng nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế đến với địa phương. Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem đây là lài nguyên, là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế du lịch, bên cạnh các yếu tố về cơ sở vật chất chuyên ngành, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực, di sản văn hóa cũng là công cụ hỗ trợ tích cực trong việc định vị, xây dựng thương hiệu du lịch Lào Cai.
Việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa đã được Lào Cai thực hiện tốt, phát huy hiệu quả tích cực. Khu du lịch Sa Pa, thành phố Lào Cai, Bắc Hà, Bảo Yên là những điểm sáng trong khai thác hiệu quả giá trị di sản phục vụ phát triển du lịch.
Kết quả phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trước hết thể hiện bằng việc hình thành hệ thống các làng du lịch cộng đồng (Bản Dền, Tả Van, Cát Cát, Tả Phìn – Sa Pa; Trung Đô, Bản Phố, Na Hối, Tả Van Chư – Bắc Hà...). Việc khám phá các bản làng văn hóa dân tộc trên các tuyến du lịch cộng đồng của du khách bằng đi bộ (Trekking) hay đi xe đạp là những tour du lịch đầy hấp dẫn. Trong đó các tuyến Sa Pa – Lao Chải – Tả Van – Bản Dền – Thanh Phú và Sa Pa – Cát Cát – Sín Chải là những tuyến du lịch hàng năm thu hút được trên 20 vạn lượt khách du lịch nước ngoài trải nghiệm.
Kết quả phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trước hết thể hiện bằng việc hình thành hệ thống các làng du lịch cộng đồng (Bản Dền, Tả Van, Cát Cát, Tả Phìn – Sa Pa; Trung Đô, Bản Phố, Na Hối, Tả Van Chư – Bắc Hà...). Việc khám phá các bản làng văn hóa dân tộc trên các tuyến du lịch cộng đồng của du khách bằng đi bộ (Trekking) hay đi xe đạp là những tour du lịch đầy hấp dẫn. Trong đó các tuyến Sa Pa – Lao Chải – Tả Van – Bản Dền – Thanh Phú và Sa Pa – Cát Cát – Sín Chải là những tuyến du lịch hàng năm thu hút được trên 20 vạn lượt khách du lịch nước ngoài trải nghiệm.
Khách du lịch khám phá các bản làng văn hóa tại Thanh Phú (Sa Pa).
Du lịch gắn với di sản văn hóa tâm linh dọc sông Hồng cũng được Lào Cai chú trọng. Đến nay toàn tỉnh đã có 31 di tích văn hóa lịch sử, danh thắng (trong đó có 19 di tích, danh thắng cấp quốc gia, 12 di tích được xếp hạng là di tích cấp tỉnh). Đặc biệt các quần thể di tích lịch sử văn hóa Đền Thượng và di tích lịch sử văn hóa Đền Bảo Hà đã được trùng tu, nâng cấp, quy hoạch thành những điểm du lịch tâm linh hấp dẫn, mỗi năm thu hút hàng trăm ngàn du khách hành hương.
Nỗ lực sưu tầm các hiện vật, bảo tồn lễ hội truyền thống cũng đang góp phần hình thành thêm nhiều sản phẩm du lịch văn hóa ở Lào Cai. Đã có 500 thôn bản của của 25 nhóm ngành dân tộc được tiến hành kiểm kê, 19 di sản văn hóa phi vật thể được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 01 di sản được UNESCO công nhận di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đã bảo tồn, duy trì 6 lễ hội tiêu biểu các dân tộc Lào Cai gồm: Lễ hội Gầu tào của người Mông, Lễ hội xuống đồng của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy, Lễ hội tạ ơn trâu (Sừ dề pà) của người Bố Y, Lễ cấp sắc của người Dao, Lễ hội "Gặt Tu Tu" của người Hà Nhì đen ở Ý Tý (Bát Xát). Các lễ hội được tái hiện từ địa điểm, thời gian, nghi thức đến đối tượng tham gia, góp phần tạo ra các sản phẩm hấp dẫn cho loại hình du lịch văn hóa. Riêng Lễ hội Gầu tào của người Mông ở Pha Long hàng năm đã thu hút khoảng 15.000 người dân và du khách tham dự.
Các giá trị văn hóa của chợ phiên vùng cao và ruộng bậc thang ở vùng cao Lào Cai đang được các doanh nghiệp du lịch khai thác thành các chương trình du lịch đặc trưng. Chợ phiên vùng cao giờ đã trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách nước ngoài. Trong đó nổi tiếng là chợ phiên Mường Hum, Ý Tý (Bát Xát); chợ Bắc Hà, Cốc Ly (Bắc Hà); Cán Cấu (Si Ma Cai); Cao Sơn, Pha Long (Mường Khương). Chợ phiên Bắc Hà được Tạp chí du lịch Serendib xếp là một trong 10 chợ phiên nổi tiếng nhất Đông Nam Á.
Chợ phiên Bắc Hà là 1 trong 10 chợ phiên nổi tiếng nhất Đông Nam Á do Tạp chí du lịch Serendib bình chọn.
Ảnh: Thu Hiền
Giá trị danh thắng ruộng bậc thang tại Sa Pa và Bát Xát đang thực sự lên ngôi bởi vẻ đẹp và sức hấp dẫn đặc biệt. Ruộng bậc thang Sa Pa (di tích - danh thắng quốc gia) đang tạo thêm sản phẩm du lịch độc đáo cho Lào Cai và là điểm đến hấp dẫn của Sa Pa.
Việc bảo tồn và phát triển nghề và làng nghề truyền thống cũng được chú trọng đặc biệt. Nhiều làng nghề đã xây dựng được thương hiệu uy tín trên thị trường. Sa Pa, Bắc Hà là nơi hội tụ các làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch. Nơi đây, các sản phẩm thêu – dệt thổ cẩm, hàng thủ công mỹ nghệ, rèn đúc, nấu rượu đã trở nên rất nổi tiếng và có sức hút mạnh mẽ đối với du khách. Đặc biệt, nghề dệt thổ cẩm, tạo ra các sản phẩm lưu niệm phục vụ du khách đang phát triển rất mạnh. Chỉ riêng huyện Sa Pa đã có tới 11 làng nghề thêu, dệt thổ cẩm ở các xã: Tả Phìn, San Sả Hồ và Sa Pả, với khoảng 1.050 hộ tham gia, cùng một số tổ hợp sản xuất của Hội Phụ nữ.
Ngoài ra để khai thác và phát huy các giá trị văn hóa, bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch, hàng năm tỉnh Lào Cai đều tổ chức nhiều sự kiện văn hóa du lịch lớn như: Lễ hội Đền Thượng, Đền Bảo Hà, Lễ hội trên mây, Giải chinh phục khám phá Fansipan, Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà. Các sự kiện văn hóa du lịch được tuyên truyền quảng bá mạnh và bước đầu thu hút được các doanh nghiệp du lịch trong và ngoài tỉnh tham gia xây dựng các chương trình du lịch gắn với các sự kiện để thu hút du khách.
Với những giá trị văn hóa cùng với nguồn tài nguyên du lịch đa dạng, độc đáo sẵn có là điều kiện cho tỉnh Lào Cai quảng bá và khai thác các sản phẩm du lịch mới đặc trưng, mỗi sản phẩm du lịch đều mang những sắc màu riêng biệt, có sức hấp dẫn, thu hút mạnh mẽ du khách trong và ngoài nước, tạo dấu ấn đẹp về du lịch Lào Cai trong những năm tiếp theo./.
