Say lòng với phở chua

Phở chua là món ăn truyền thống rất nổi tiếng của người Bắc Hà, Mường Khương và không khó để tìm thấy món ăn này tại chợ phiên Bắc Hà, Cốc Ly, Mường Khương, Pha Long… Xung quanh món ăn này không biết có bao nhiêu truyền thuyết cũng như những câu chuyện kỳ bí. Có một câu chuyện rằng, từ rất xưa, khi vùng đất Mường Khương, Bắc Hà chỉ lác đác vài mái nhà, bỗng một ngày xuất hiện nàng tiên xinh đẹp đem theo một hũ hạt giống. Đó là giống gạo đỏ rất lạ. Nàng đã chia cho những cư dân vùng hoang sơ cùng gieo trồng. 5 tháng sau, nàng tiên xinh đẹp quay trở lại giúp người dân thu hoạch. Dân bản vui mừng mở tiệc ca hát, trong bữa tiệc đó, nàng tiên đã chế biến nhiều món ăn từ gạo đỏ, trong đó có món phở chua ngày nay. Trước khi trở về chốn thần tiên, nàng không quên truyền lại bí quyết cho người dân trong bản.

Món phở chua của Mường Khương và Bắc Hà được chế biến theo những cách khác nhau, vì thế hương vị cũng có chút khác biệt. Riêng phở chua của Bắc Hà được cho thêm thịt nạc luộc thái chỉ, còn phở Mường Khương không có. Tuy nhiên phở chua cả hai nơi đều được chế biến từ loại gạo đỏ được trồng trên nương và gồm có dưa cải, lạc, nước dùng dưa chua, rau sống, đậu xị nêm gia vị rồi trộn đều. Có thể cho thêm một chút tương ớt Mường Khương ăn cùng rau sống sẽ có vị đặc biệt.

Thưởng thức món ăn làm từ bánh ngô

Món bánh ngô ở chợ phiên Cán Cấu.

Nếu ai đã từng đi chợ phiên Cán Cấu - Si Ma Cai chắc hẳn không quên hương vị của món phở được làm từ bột ngô có màu vàng ươm mà người Mông vẫn thường gọi đó là món bánh ngô. Bột ngô được nấu cho đến khi đặc như thạch để nguội, sau đó lấy muôi thủng miết thành sợi như sợi phở cho vào bát chan nước dùng. Khi ăn vừa có vị ngọt lại vừa có vị đậm của nước chan. Một bát phở bánh ngô chỉ có giá 5.000 đồng. Tại chợ phiên Cán Cấu, món ăn này được bày bán nhiều nhất và cũng tấp nập nhất. Bất cứ người Mông nào khi xuống chợ đều ghé qua hàng phở ngô lót dạ một bát rồi tranh thủ mua sắm những thứ cần thiết cho gia đình hoặc đi chơi, thăm bạn bè.

Uống rượu ngô, ăn thắng cố

Dường như thắng cố được biết đến như thương hiệu riêng của hai huyện Mường Khương và Bắc Hà. Theo người dân bản địa, thắng cố có nghĩa là thang cốt, tức là món ăn từ xương cốt. Thắng cố được chế biến chủ yếu từ xương, thịt và nội tạng ngựa hoặc trâu, bò, lợn, nhưng thắng cố ngựa là ngon và đúng vị nhất. Người ta lấy xương, lục phủ ngũ tạng, thịt ngựa đã ướp thảo quả, địa điền cho vào một chiếc chảo gang lớn đảo đều cùng lá chanh, sau đó thêm nước nấu trên bếp lửa hàng tiếng đồng hồ cho đến khi thật mềm. Ở chợ phiên các huyện Bắc Hà, Mường Khương, người dân thường thưởng thức thắng cố cùng mèn mén, đây là món ăn được nhiều người vùng cao ưa thích. Món ăn này từ xa xưa đã gắn bó với cuộc sống hàng ngày và không thể thiếu trong những ngày lễ, tết, cưới xin.

Thưởng thức thắng cố tại chợ phiên.

Thắng cố không còn bó hẹp trong cuộc sống của đồng bào vùng cao mà nhiều người thành phố, khách du lịch trong và ngoài nước rất "khoái" món này. Chủ yếu người ta đi chợ phiên vùng cao để thưởng thức thắng cố, hòa với không khí sôi động chuyện trò bên chảo thắng cố bừng lửa hồng. Ăn thắng cố không thể không có rượu ngô. Quanh bếp lửa hồng ăn thắng cố cùng cạn chén rượu ngô cay nồng sẽ xua bớt giá lạnh của mùa đông khắc nghiệt vùng cao.

Ẩm thực là sự quyến rũ rất riêng của mỗi vùng đất du lịch. Có lẽ ẩm thực chợ phiên là một trong những yếu tố níu du khách, đó cũng là lý do khiến các phiên chợ không chỉ tấp nập người dân bản địa mà còn đông đúc khách du lịch trong và ngoài nước.