Những kết quả bước đầu của chương trình giảm nghèo bền vững giai đoạn 2 (2010 – 2015)
Trong chiến lược phát triển kinh tế của địa phương, tuy xác định lấy công nghiệp là khâu đột phá, thương mại – du lịch là mũi nhọn, Lào Cai cũng đồng thời xác định lấy phát triển nông nghiệp – nông thôn làm nền tảng để ổn định đời sống nhân dân, làm cơ sở để giảm nghèo nhanh và bền vững.
Chương trình giảm nghèo bền vững của Lào Cai đã nhận được sự quan tâm của nhiều tổ chức và định chế tài chính quốc tế, trong đó có Ngân hàng thế giới (WB). Tiếp tục thành công của Dự án Giảm nghèo giai đoạn 1, Ngân hàng thế giới đã tài trợ cho Lào Cai thực hiện Dự án giảm nghèo giai đoạn 2 (2010-2015). Trong dự án này, các mục tiêu được triển khai thực hiện theo một phương pháp tiếp cận giảm nghèo mới, đó là hỗ trợ các điều kiện cần thiết, khơi dậy sức mạnh của các cộng đồng dân cư, hỗ trợ để người dân tự vươn lên thoát nghèo.
Dự án hỗ trợ kiên cố hóa kênh mương, phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Địa bàn triển khai Dự án giảm nghèo tỉnh Lào Cai giai đoạn 2 gồm 432 thôn bản, thuộc 45 xã của 4 huyện: Mường Khương, Bát Xát, Văn Bàn, Sa Pa. Tổng đầu tư của dự án là 22,6 triệu USD, tương đương 484 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn vay của Ngân hàng thế giới là 20 triệu USD, tương đương 400 tỷ đồng, còn lại là vốn đối ứng từ Ngân sách nhà nước. Nội dung Dự án được thiết kế thành 4 hợp phần là: Phát triển kinh tế huyện, Ngân sách Phát triển xã, Đào tạo - tăng cường năng lực và Quản lý dự án.
Hợp phần Phát triển kinh tế huyện đã góp phần giải quyết hai vấn đề cấp thiết nhất của đời sống và sản xuất ở vùng cao là cải thiện cơ sở hạ tầng và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm do người dân làm ra. Riêng tiểu hợp phần Đầu tư phát triển kinh tế huyện, trong các công trình bố trí ở giai đoạn 18 tháng đầu của dự án, đã có những công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng như: các công trình thủy lợi, giúp người nghèo có thêm 105ha lúa nước được chủ động tưới tiêu; các công trình cấp nước, giúp 102 hộ dân ở khu vực vùng cao núi đá thoát khỏi cảnh thiếu nước cho sinh hoạt và chăn nuôi. Những tuyến đường giao thông nông thôn trước được dự án nâng cấp, rải mặt đường, giúp việc vận chuyển vật tư, vật liệu, vận chuyển sản phẩm đi tiêu thụ của người dân ở hàng chục thôn bản được thông suốt.
Dự án đường giao thông tại xã Tòng Sành huyện Bát Xát.
Với hợp phần Ngân sách Phát triển xã (khoảng 35% tổng số vốn vay của WB, tương đương với 140 tỷ đồng), mục tiêu đầu tư là cải thiện các công trình hạ tầng thôn bản, hỗ trợ sinh kế và dịch vụ sản xuất cho người nghèo, hỗ trợ các hoạt động phát triển kinh tế xã hội của phụ nữ... điểm nổi bật trong việc triển khai thực hiện hợp phần này là: phân cấp triệt để cho cấp xã, hỗ trợ 100% vốn và trao quyền giám sát cho cộng đồng. Tác động lâu dài của phương pháp tiếp cận này không chỉ ở kết quả đầu tư, thông qua việc trao quyền thực hiện các dự án nhỏ, đã nâng cao được năng lực tự chủ của chính quyền cấp xã, của người nghèo nói chung, phụ nữ nghèo nói riêng. Thực tế qua 18 tháng triển khai, với số vốn gần 20 tỷ đồng, hợp phần này đã thực hiện tới 322 dự án nhỏ, gần gấp đôi so với kế hoạch tỉnh giao.
Tiểu dự án chăn nuôi Dê tại xã Tả Thàng huyện Mường Khương
Dự án giảm nghèo tỉnh Lào Cai giai đoạn 2, với một hợp phần riêng giành cho việc đào tạo, tăng cường năng lực và truyền thông, đã tổ chức được 73 lớp đào tạo, tập huấn cho 3.465 lượt học viên.
Ông Doãn Văn Hưởng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh đánh giá: "Các phong trào ở nông thôn hiện nay đang có những chuyển biến rất tích cực, mà nhiều kinh nghiệm được rút ra từ phương pháp triển khai của dự án giảm nghèo giai đoạn 2. Đó là kinh nghiệm giao cho người hưởng lợi được quyết định sinh kế và các nhiệm vụ giảm nghèo. Phương pháp này giúp người dân xoá được tâm ý trông chờ, ỷ lại hoặc tự bằng lòng, và đã tạo ra tinh thần chủ động sáng tạo trong người dân, nhất là ở vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, để thực hiện nhiệm vụ giảm nghèo bền vững".
Giao thông thông suốt, tạo cho việc giao lưu, trao đổi hàng hóa được dễ dàng hơn
Dự án Giảm nghèo tỉnh Lào Cai giai đoạn 2 đã góp phần khơi dậy sức mạnh của cộng đồng người dân trong vùng dự án, chủ động trong việc làm ăn, liên kết cùng nhau giảm nghèo bền vững. Đó là những biến đổi cần thiết, có thể giúp hàng nghìn hộ dân ra khỏi danh phận hộ nghèo, tạo lập chỗ đứng lâu bền trong không gian kinh tế Lào Cai đang từng ngày phát triển.
