Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới là một chương trình tổng thể phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, an ninh quốc phòng ở các địa phương. Chương trình đã và đang được triển khai trên phạm vi cả nước nhằm phát triển hệ thống hạ tầng kinh tế-xã hội thiết yếu, cải thiện vấn đề dân sinh, giảm khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Trong đó, giáo dục là một trong những tiêu chí quan trọng trong bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Để thực hiện có hiệu quả chương trình, Trường THPT Chuyên Lào Cai xác định việc tham gia xây dựng nông thôn mới là một trong những nhiệm vụ chính trị, trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nâng cao mặt bằng dân trí, chăm lo sự nghiệp giáo dục tại địa phương nhằm góp phần hoàn thiện tiêu chí giáo dục trong xây dựng nông thôn mới.

Nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh người dân tộc thiểu số

Trong những năm học vừa qua, trường THPT Chuyên đã đề ra nhiều biện pháp để đạt được kết quả theo đề án tuyển sinh chất lượng học sinh là người dân tộc thiểu số. Nhiều đoàn cán bộ, giáo viên nhà trường đã đến các trường THCS trong toàn tỉnh tổ chức giới thiệu, tư vấn tuyển sinh, định hướng ôn tập, đồng thời động viên học sinh dân tộc mạnh dạn nộp hồ sơ đăng ký dự thi vào trường. Nhà trường còn cử giáo viên đến các trường THCS giảng dạy và hỗ trợ học sinh ôn tập.

Ngoài ra, nhà trường cũng có nhiều chính sách khuyến khích, hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số các huyện đến tham gia ôn thi tuyển sinh để các em làm quen với môi trường học tập mới như: miễn phí toàn bộ học phí, bố trí chỗ ở tại trường. Trong quá trình ôn thi, các em còn được làm quen với phương pháp thi tuyển sinh của nhà trường. Những năm gần đây nguyện vọng trở thành học sinh THPT Chuyên Lào Cai của học sinh dân tộc thiểu số các huyện trong tỉnh không còn là niềm mơ ước quá viển vông, xa vời. Số lượng học sinh dân tộc thiểu số đăng ký dự thi trong các đợt thi tuyển sinh tăng liên tục trong các năm gần đây.  Năm học 2019-2020, tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số trúng tuyển vào trường THPT Chuyên tăng 3.3% so với năm học trước, từ 9.6% ( năm học 2018-2019) lên đến 12.9% (năm học 2019-2020). Tính đến nay, nhà trường có hơn 100 học sinh dân tộc thiểu số đang theo học với nhiều tấm gương sáng trong học tập như em Giàng Seo Áo (Lớp 12 Lý), em Tẩn Nguyễn Uyên Nhi (Lớp 12 Sinh), em Lưu Ngọc Khuê (Lớp 11 Văn), em Vàng Thị Chử (Lớp 12 Sử Địa)…

 Bên cạnh sự gia tăng về số lượng, chất lượng học sinh người dân tộc thiểu số, trong những năm học gần đây số lượng học sinh thuộc các huyện thi và đỗ vào trường THPT Chuyên Lào Cai cũng tăng lên đáng kể. Năm học 2018 – 2019 có 176 học sinh ở huyện đăng kí dự thi, trúng tuyển 65 học sinh (chiếm 18.3% trong tổng số 355 học sinh trúng tuyển đầu vào). Năm học 2019 – 2020 tăng lên 3.4%, từ 18.3% (năm học 2018 -2019) lên 21.7% (năm học 2019 – 2020). Trong số các học sinh ở huyện đỗ vào trường THPT Chuyên có nhiều học sinh có thành tích học tập rất xuất sắc như em Phan Khánh Linh – học sinh trường THCS thị trấn Mường Khương (huyện Mường Khương) đã đỗ thủ khoa lớp chuyên Toán trong kì thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT Chuyên năm học 2018 – 2019. Bên cạnh đó, trường có nhiều học sinh ở huyện, là người dân tộc thiểu số hiện tại đang là học sinh trong đội dự tuyển kì thi chọn HSG cấp Quốc gia THPT năm 2020 như em Giàng Seo Áo (dân tộc Mông – Đội tuyển môn Vật lí), em Tẩn Nguyễn Uyên Nhi (dân tộc Dao Đỏ - Đội tuyển môn Sinh học), em Vàng Thị Chử (dân tộc Mông – Đội tuyển môn Lịch sử).

Việc đẩy mạnh số lượng, chất lượng học sinh người dân tộc thiểu số, học sinh ở các huyện đỗ và tham gia học tập tại trường THPT Chuyên Lào Cai là một việc làm ý nghĩa, thiết thực của nhà trường trong chuỗi các hoạt động góp phần thực hiện thành công chương trình “Xây dựng nông thôn mới”.

Trải nghiệm sáng tạo – Điểm sáng trong chương trình giáo dục

Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục, từ năm học 2015-2016 đến nay, trường THPT Chuyên Lào Cai đã đưa hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào trong chương trình giáo dục và đạt được nhiều kết quả tốt đẹp. Các tập thể lớp của nhà trường đều đặn hàng năm tổ chức từ 1 đến 2 lần các hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại các trường THCS trên địa bàn các huyện của tỉnh Lào Cai.

Một trong các hoạt động nổi bật của các chuyến trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giao lưu, trao đổi và tuyên truyền, tư vấn tuyển sinh cho các học sinh khối THCS trên địa bàn các huyện. Đây là một chương trình có ý nghĩa thực tiễn, giúp các em học sinh đặc biệt là các học sinh người dân tộc thiểu số ở các huyện trên địa bàn tỉnh có điều kiện hiểu hơn về trường THPT Chuyên Lào Cai, đồng thời giúp các em tự tin hơn, nhen nhóm và thổi bùng lên ngọn lửa đam mê với học tập. Trong những năm vừa qua, dấu chân của thầy và trò nhà trường đã đặt lên tất cả các huyện trên địa bàn tỉnh Lào Cai, tới cả những nơi xa xôi, khó khăn nhất như xã Tả Gia Khâu, xã Cao Sơn của huyện Mường Khương, huyện Si Ma Cai, huyện Bắc Hà, huyện Văn Bàn…     
   
Các hoạt động trải nghiệm sáng tạo của thầy và trò nhà trường còn có sức lan tỏa, ảnh hưởng rất lớn đến học sinh trên địa bàn các huyện. Kết thúc mỗi chuyến trải nghiệm, giao lưu, đa số học sinh ở các huyện đều thêm phần tự tin, mạnh dạn hơn, được trau dồi thêm các kĩ năng sống. Chia sẻ về kết quả của chuyến trải nghiệm sáng tạo với trường PTDTBT THCS Nậm Mòn (huyện Bắc Hà), thầy giáo Nguyễn Văn Sơn – Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo của trường THPT Chuyên là  món quà rất có ý nghĩa, là nguồn cổ vũ, động viên đối với tinh thần học tập, không những giúp các em an tâm học tập mà còn tạo ra không khí học tập sôi nổi cho học sinh toàn trường và khơi dậy cho các em học sinh lòng yêu thương con người, bạn bè và  nhân rộng hơn nữa những tấm gương tiêu biểu vượt khó, vươn lên trong học tập và trong cuộc sống”. Điều đó thêm một lần nữa khẳng định vai trò và ý nghĩa quan trọng của chuỗi hoạt động trải nghiệm sáng tạo – điểm sáng trong chương trình giáo dục của trường THPT Chuyên Lào Cai.

 Trong mỗi chuyến đi trải nghiệm, tập thể các lớp và các CBGV của trường THPT Chuyên Lào Cai đều thực hiện các hoạt động thiện nguyện nhiều ý nghĩa. Hiểu được cuộc sống học tập và sinh hoạt của các bạn học sinh ở các đơn vị trường THCS trên địa bàn các huyện của tỉnh Lào Cai còn nhiều khó khăn, thiếu thốn; vẫn còn học sinh không có giầy dép để đi, quần áo mặc chưa đủ ấm trước khi đến trường; vừa học tập, các em vừa phải giúp đỡ gia đình nhiều công việc để đảm bảo cuộc sống hàng ngày... nên trong các chuyến trải nghiệm, thầy trò nhà trường luôn chú tâm thực hiện hoạt động thiện nguyện, tặng quà cho các em học sinh vùng cao. Đó là những món quà thiết thực như: tài liệu sách vở, đồ dùng học tập, quần áo, một số thực phẩm phục vụ cho học sinh bán trú.... 

           
Có thể nói, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục chính trị tư tưởng nên các thầy cô giáo, các em học sinh trong toàn trường đã hưởng ứng tích cực, phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ hướng về cơ sở với lao động sáng tạo, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng,...Hoạt động tình nguyện đã trở thành hoạt động nổi bật, thu hút được nhiều đoàn viên thanh niên tham gia. Bằng những hoạt động trải nghiệm sáng tạo cụ thể, thiết thực như vậy, trong thời gian qua, trường THPT Chuyên Lào Cai thực sự là những đóa hoa “tự trong tâm” góp sức vào công cuộc xây dựng và phát triển xã hội ở nội dung giáo dục.

Chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh Lào Cai trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Đời sống nhân dân được nâng cao, bộ mặt nông thôn được cải thiện rõ rệt, an ninh, chính trị, quốc phòng, trật tự xã hội được giữ vững. Trong chương trình đó, trường THPT Chuyên Lào Cai đã đóng góp những bông hoa “tự trong tâm” lặng lẽ âm thầm tỏa hương thơm ngát để ngày càng ghi nhiều dấu ấn hơn nữa trên hành trình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh Lào Cai.