Dặt dìu tiếng khèn Mông

Khi tiết trời bắt đầu nắng ấm, cây cối đâm chồi, nảy lộc, chút dư âm của mùa xuân còn vương ở các bản Mông cheo leo trên núi cao cũng là khi tiếng khèn Mông âm vang vách đá. Tiếng khèn là lời sâu lắng đưa tiễn người đã khuất; là lời thổ lộ tình cảm của chàng trai với người thương, lúc trầm, lúc bổng, ngân nga, dìu dặt.
Các thành viên trong Câu lạc bộ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông  xã Nậm Chày học thổi khèn.

Cùng với sự phát triển của xã hội và hội nhập, nhiều nét văn hóa truyền thống của các dân tộc đang đứng trước nguy cơ mai một. Để nêu cao tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn các nét văn hóa truyền thống của dân tộc, tại xã Nậm Chày (huyện Văn Bàn), Câu lạc bộ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông đã ra đời. Tuy mới đi vào hoạt động nhưng câu lạc bộ đã phát huy được hiệu quả trong việc truyền dạy, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mông.

Hằng tháng, Câu lạc bộ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông xã Nậm Chày tổ chức 2 buổi sinh hoạt với sự tham gia của đầy đủ các thành viên. Tại đây, các bạn trẻ được tìm hiểu những nét văn hóa độc đáo, được nghệ nhân truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc Mông, đặc biệt là nghệ thuật múa khèn. Những lúc nông nhàn, trong sân nhà văn hóa hoặc gốc cây đầu thôn, bất cứ nơi nào có không gian rộng, thoáng là các chàng trai trong câu lạc bộ lại rủ nhau mang khèn ra thổi. Vàng A Đông, Chủ nhiệm Câu lạc bộ chia sẻ: Từ khi xảy ra dịch Covid-19, các thành viên không thể tập trung, nhưng chúng tôi vẫn thường xuyên tự tập thổi khèn tại nhà.

Ngoài Vàng A Đông, trong câu lạc bộ còn có nhiều thành viên “9X” như Vàng A Trầu, Vàng A Thắng… Vàng A Thắng, thành viên trẻ nhất câu lạc bộ tâm sự: Tôi học thổi khèn cách đây đã 3 năm, tuy nhiên vẫn còn nhiều bài khèn chưa biết. Thi thoảng thầy đi thổi khèn tiễn người đã khuất, tôi được thầy cho đi cùng để hỗ trợ và học hỏi thêm kỹ thuật thổi khèn.

Xã Nậm Chày có 8 thôn, bản với gần 100% dân số là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, tuy nhiên số người thực sự am hiểu văn hóa dân tộc Mông trên địa bàn xã còn rất ít. Bởi thế, khi câu lạc bộ được thành lập, những người cao tuổi rất vui mừng và tâm huyết truyền dạy người trẻ kế tục điệu khèn cũng như lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông, trong đó có ông Vàng A Páo. Ông Páo năm nay 70 tuổi, là người thành thạo và am hiểu về khèn Mông. Tiếng khèn gắn bó với ông từ ngày thơ ấu. Năm 30 tuổi, ông cùng một thanh niên trong thôn lặn lội đi bộ 6 - 7 km tìm thầy dạy và học khèn. Suốt nhiều năm, tiếng khèn của ông đã đưa tiễn hàng trăm người đã khuất về nơi chín suối và ông cũng là người miệt mài chỉ dạy cho con cháu để lưu giữ lại nét văn hóa của dân tộc mình. Ông Páo cho biết: Khèn là nhạc cụ độc đáo của người Mông. Trước kia, dù đi đâu, con trai dân tộc Mông cũng luôn mang cây khèn bên mình như một vật dụng tùy thân. Nhưng bây giờ, cuộc sống đổi thay, mọi người biết đến nhiều loại nhạc cụ khác, thế nên chỉ cần các con, cháu đam mê và yêu thích thì tôi không ngại việc chỉ dạy.

Ông Vàng A Páo dạy thổi khèn cho các thành viên trong CLB.

Câu lạc bộ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông xã Nậm Chày không giới hạn các thành viên tham gia sinh hoạt và học tập, tuy nhiên đa phần là nam, số lượng nữ học khèn rất ít, bởi với người Mông, thổi khèn chủ yếu là nam giới. Anh Vàng A Đông chia sẻ thêm: Chúng tôi đặt tên là Câu lạc bộ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông xã Nậm Chày, bởi ngoài khèn, câu lạc bộ còn có nhiều môn nghệ thuật cần được lưu giữ và học tập, như sáo, đàn môi, đàn nhị, khèn lá, rồi hát dân ca, hát truyền thống. Chúng tôi đã khảo sát, có nhiều đoàn viên, thanh niên rất thích các môn này. Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ đã xây dựng chuyên đề đưa vào mỗi buổi sinh hoạt, như vậy sẽ thu hút lực lượng trẻ tham gia câu lạc bộ.

Đến nay, tiếng khèn của người Mông ở Nậm Chày vẫn giữ được những nét đặc thù, độc đáo, không hề lẫn với âm nhạc của bất cứ dân tộc nào. Tuổi trẻ xã Nậm Chày luôn nhận thức sâu sắc về trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, để những giá trị văn hóa truyền thống ấy luôn được phát huy và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống cộng đồng.

https://baolaocai.vn/bai-viet/354831-dat-diu-tieng-khen-mong

 

Theo LCĐT

Tin Liên Quan

Đội bóng đá nữ Lâm Thượng – Từ sân bóng vùng cao đến VTV Cup

Từ phong trào thể thao giàu sức sống ở vùng cao, đội bóng đá nữ Lâm Thượng đang viết tiếp hành trình vươn lên bằng tình yêu bóng đá, niềm tự hào quê hương và khát vọng mang bản sắc văn hóa Tày đến sân chơi quy mô quốc gia - Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ nhất.

Giữ gìn điệu xòe Thái bằng tình yêu di sản

Từ sân nhà văn hóa thôn, bản đến không gian sinh hoạt cộng đồng; từ buổi tập tranh thủ sau mùa vụ đến đêm hội rộn ràng, những vòng xòe ở Mường Lò vẫn bền bỉ nối dài qua năm tháng. Di sản ấy không nằm yên trong ký ức mà được tiếp tục thực hành, trao truyền và làm mới bằng tình yêu của cộng đồng...

Yên Bình ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt

Chiều 12/8, xã Yên Bình tổ chức ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt theo Nghị quyết số 39 ngày 29/12/2025 của HĐND tỉnh Lào Cai.

Sắp diễn ra Lễ hội Tết Xíp Xí năm 2026 tại phường Trung Tâm

Ngày 22/8 (tức ngày 10/7 năm Bính Ngọ), UBND phường Trung Tâm sẽ tổ chức Lễ hội Tết Xíp Xí năm 2026 tại khuôn viên Nhà văn hóa Tổ dân phố Sà Rèn với chủ đề “Tết Xíp Xí - Giữ gìn bản sắc, gắn kết cộng đồng, phát huy văn hóa dân tộc Thái”.

Phường Trung Tâm sôi nổi hưởng ứng lễ hội Mường Lò 2026

Thực hiện kế hoạch của UBND tỉnh Lào Cai về tổ chức Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, phường Trung Tâm triển khai chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và trải nghiệm; đồng thời tham gia các hoạt động chung của Lễ hội, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, quảng bá hình...

Workshop – xu hướng làm giàu trải nghiệm sống

Từ móc len, làm bánh, trang điểm đến đồ handmade, các workshop ngày càng đa dạng, thu hút người tham gia ở nhiều độ tuổi. Không chỉ truyền đạt kỹ năng, workshop còn tạo không gian để trải nghiệm, sáng tạo, kết nối và tìm thấy sự thư giãn trong những hoạt động đời thường.