Lào Cai bắt tay vào xây dựng nông thôn mới với xuất phát điểm rất thấp, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, địa hình bị chia cắt mạnh, thiếu đất sản xuất và đất ở, thiếu nước cho sinh hoạt và sản xuất, trình độ dân trí thấp và không đồng đều…

Sau 10 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới với sự quyết tâm, lãnh đạo chỉ đạo quyết liệt, sáng tạo, linh hoạt của Tỉnh uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị - xã hội, cấp uỷ, chính quyền các cấp và đặc biệt là sự đồng thuận của Nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Lào Cai đã đạt được những thành tựu nổi bật: 100% số xã có đường giao thông được rải nhựa hoặc đổ bê tông đến trung tâm xã, 100% các thôn, bản có đường tới trung tâm thôn với khoảng 98% số thôn có đường đi lại thuận tiện bốn mùa; hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng 91,94% diện tích canh tác sản xuất nông nghiệp; 100% số xã có điện lưới quốc gia, tỷ lệ số thôn, bản có điện lưới quốc gia đạt 99,2%, tỷ lệ số hộ khu vực nông thôn được sử dụng điện đạt 96,6%; 100% các cơ sở giáo dục đã có nhà lớp học kiên cố tại trường chính,… thu nhập bình quân khu vực nông thôn năm 2021 đạt gần 30 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ giảm nghèo đa chiều khu vực nông thôn đến nay còn 5,31% (theo chuẩn nghèo giai đoạn 2016-2020), giảm 38,63% so với năm 2015. 

Chế biến gỗ ván bóc - Hướng phát triển kinh tế hiệu quả ở Văn Bàn.

Toàn tỉnh có 62/127 xã duy trì và công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; 04 xã được công nhận xã nông thôn mới nâng cao (tăng 02 xã so với năm 2021); Thành phố Lào Cai hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; Huyện Bảo Thắng đạt chuẩn huyện nông thôn mới. Bình quân tiêu chí đạt 15,73 tiêu chí/xã. Đến nay toàn tỉnh công nhận được 237 thôn kiểu mẫu, 177 thôn nông thôn mới,…

Bộ mặt nông thôn đổi rõ rệt, khang trang, văn minh hơn hệ thống chính trị cơ sở tiếp tục được củng cố, an ninh trật tự được giữ vững đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện điều kiện về y tế, giáo dục, văn hóa được nâng cao cảnh quan môi trường nông thôn có nhiều chuyển biến rõ nét.

Bên cạnh những kết quả đạt được tỉnh Lào Cai cũng thẳng thắn nhận diện không ít “nút thắt” cần tháo gỡ. Tiến độ triển khai thực hiện các tiêu chí tại các xã còn chậm so với kế hoạch đề ra, công tác duy trì và nâng cao chất lượng, bền vững các tiêu chí sau đạt chuẩn xã NTM ở nhiều địa phương chưa thường xuyên, chỉ đạo triển khai thực hiện thiếu quyết liệt.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 – 2025 đặt mục tiêu phấn đấu đến hết năm 2025 tỉnh Lào Cai có 03 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn NTM. Trong đó, huyện Bảo Thắng được Thủ tướng Chính phủ công nhận “Huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao”. 94/127 xã duy trì và đạt chuẩn NTM, đạt 74% tổng số xã trên địa bàn toàn tỉnh (40,4 xã đạt chuẩn “Xã NTM nâng cao”, 10,6% số xã đạt chuẩn “Xã NTM kiểu mẫu”),  bình quân toàn tỉnh đạt từ 18,17 tiêu chí/xã, không còn xã đạt dưới 15 tiêu chí. 70% số thôn trên địa bàn toàn tỉnh được UBND cấp huyện công nhận hoàn thành “Thôn nông thôn mới”, trong đó có 30% số thôn đạt chuẩn NTM hoàn thành “Thôn kiểu mẫu”. 

Giai đoạn 2022 – 2025, nguồn vốn xây dựng nông thôn mới của Trung ương phân bổ hạn chế; do có sự thay đổi về định hướng, cơ chế, chính sách và bố trí nguồn lực. Do đó, quan điểm thực hiện chương trình xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh Lào Cai cũng có sự thay đổi để phù hợp, đó là: Lập kế hoạch xây dựng các xã đạt chuẩn NTM cho cả giai đoạn, không thực hiện và công nhận các xã chuẩn NTM theo từng năm. Ưu tiên nguồn lực cho địa phương phấn đấu đạt chuẩn huyện NTM thông qua việc giao kế hoạch hoàn thành tiêu chí theo thực tế từng năm, trên cơ sở đảm bảo đạt chuẩn NTM theo chỉ tiêu giao của giai đoạn 2021 – 2025.

Hiện nay, tỉnh Lào Cai đang triển khai đồng bộ các giải pháp để xây dựng NTM đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững. Tập trung xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp, triển khai hiệu quả Đề án số 01 của Tỉnh ủy Lào Cai về phát triển nông, lâm nghiệp, sắp xếp dân cư và xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2021-2025; Nghị quyết số 10 của Ban thường vụ Tỉnh ủy về Chiến lược phát triển nông nghiệp hóa đến năm 2030, nhằm nâng cao giá trị gia tăng, nâng cao đời sống nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững; thu hút nhiều các doanh nghiệp đến đầu tư, khai thác tiềm năng lợi thế của các vùng sản xuất trọng điểm, sản phẩm chủ lực; nâng cao chất lượng hiệu quả kinh tế tập thể, hợp tác xã, phát triển các tổ, nhóm kinh tế hợp tác gắn với xây dựng nông thôn mới thực sự đi vào chiều sâu, bền vững.