Các sản phẩm đan lát của phụ nữ Tày Nghĩa Đô.   Ảnh TL.

Nghề đan lát của người Tày xã Nghĩa Đô

Đan lát từ lâu đã trở thành nghề thủ công truyền thống của người Tày Nghĩa Đô, Bảo Yên. Từ những nguyên liệu tự nhiên cùng với đôi tay khéo léo của những người phụ nữ đã tạo nên nhiều sản phẩm cần thiết trong trang trí và đời sống của đồng bào dân tộc Tày nơi đây.

Nghề đan lát truyền thống đã tạo ra nhiều sản phẩm sử dụng trong đời sống sinh hoạt của người dân và được xem như một nét văn hóa riêng mang đậm bản sắc dân tộc. Người Tày thường chọn các vật dụng đan lát để sử dụng trong trang trí, sinh hoạt, lao động sản xuất và tạo ra các sản phẩm để phục vụ du lịch nhằm gìn giữ và phát huy nghề thủ công truyền thống của dân tộc mình.

Các sản phẩm đan lát của người phụ nữ Tày, sự khéo léo và tinh tế được thể hiện qua các hoa văn được phối hợp giữa nan màu đen và màu trắng, họa tiết đa dạng, bắt mắt từ chiếc mẹt  đơn giản hay những chiếc “ lip”, “ đeng hoa”…Các loại hoa văn chủ đạo trang trí  thường có hình hoa “béo phay”, một loại hoa nở trên rừng có nhụy trắng, phần gần đế thường đan lát hình hạt quả trám và hoa “ mác cườm”.

Các sản phẩm nghề đan lát truyền thống ở Nghĩa Đô khá độc đáo đã trở thành các vật dụng được người dân trang trí nhà cửa và tại các homestay phục vụ nhu cầu tham quan của du khách.

Nghi lễ cúng rừng của người Pa Dí, huyện Mường Khương

Cũng giống như bà con các dân tộc thiểu số sống trên núi cao, đồng bào Pa Dí huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai cũng giữ riêng cho mình một khu rừng cấm, họ gọi đó là rừng thiêng. Rừng thiêng có ý nghĩa rất quan trọng trong cộng đồng người Pa Dí, vì họ quan niệm thần rừng, thần cây, thần suối là những vị thần giúp xua đuổi thú dữ, cho gỗ làm nhà, cho nguồn nước uống,.. Bởi vậy, họ linh thiêng hóa khu rừng với ý thức tự nguyện bảo vệ các vị thần phụ trợ cho thôn bản của mình. Họ giữ rừng như giữ chính ngôi nhà của mình, không bao giờ dám chặt cây, hay bẻ dù chỉ một nhánh cành. Từ khi còn là những đứa trẻ, người Pa Dí được ông bà, cha mẹ truyền dạy, giáo dục những luật tục của dân tộc mình về trách nhiệm, bổn phận trước khu rừng thiêng của thôn. 

Thầy cúng khấn xin thần linh phù hộ những điều tốt đẹp cho dân bản.    Ảnh TL.

Với các cư dân ở vùng cao, cuộc sống của họ gắn liền với rừng núi nên khu rừng với họ rất quan trọng. Ngày nay cũng thế, những khu rừng nào cần bảo vệ thì người dân bảo vệ rất tốt, đặc biệt là những khu rừng đầu nguồn, khu rừng bảo vệ cho sự an nguy của các thôn bản.

Rừng thiêng trong làng sẽ được giao cho một hoặc hai người quản lý phụ trách giải quyết mọi hoạt động liên quan đến cộng đồng và nghi lễ tâm linh trong một năm, trong đó quan trọng nhất là lễ cúng rừng. Không ai biết tục cúng rừng có từ bao giờ và từ đâu, chỉ biết đó là một nghi lễ quan trọng được truyền từ ngàn đời nay. Người Pa Dí ở thôn Sa Pả, thị trấn Mường Khương, huyện Mường Khương, thường tổ chức nghi lễ cúng rừng vào cuối tháng Một âm lịch hàng năm, tại khu rừng cấm của thôn với lễ vật là những sản vật do dân làng tự tay nuôi trồng.

Với việc công bố thêm 02 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia sẽ góp phần tạo thuận lợi cho công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy di sản văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc thiểu số trên địa bàn Lào Cai./.