Tọa đàm ghi nhận những thách thức ngày càng phức tạp trong cuộc chiến chống hàng giả và thông tin sai lệch. Trên thị trường hiện nay, hàng giả đang len lỏi vào nhiều lĩnh vực thiết yếu như thực phẩm, sữa, thuốc, thực phẩm chức năng và hàng xa xỉ, trong khi công tác kiểm soát vẫn chưa đủ mạnh. Cùng lúc, thông tin giả mạo lan tràn trên không gian mạng gây hậu quả nghiêm trọng, làm nhiễu loạn nhận thức người tiêu dùng, gây tổn thất cho doanh nghiệp và làm xói mòn niềm tin xã hội.

"Tick xanh trách nhiệm": Chìa khóa sàng lọc doanh nghiệp uy tín

Tại Tọa đàm, ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho biết việc xử lý hàng hóa sau khi bắt giữ còn phức tạp hơn cả việc phát hiện vi phạm. Đồng thời, khung pháp lý hiện hành đã lỗi thời, chưa bắt kịp các hành vi lách luật tinh vi, nhất là các đối tượng ẩn danh hoạt động trên mạng xã hội.

Để ứng phó, Sở Công Thương đã triển khai chương trình "Tick xanh trách nhiệm", kêu gọi các doanh nghiệp tham gia để được cấp chứng nhận chất lượng sản phẩm. Điểm đặc biệt của chương trình là chế tài nghiêm khắc: Nếu một sản phẩm có "tick xanh" bị phát hiện vi phạm, toàn bộ siêu thị tham gia sẽ đồng loạt ngừng nhập hàng của doanh nghiệp đó. Tuy nhiên, do quy định nghiêm ngặt, số lượng hồ sơ đăng ký sau hơn một năm triển khai mới chỉ đạt vài trăm hồ sơ.

Dù vậy, ông Phương khẳng định việc xây dựng khuôn khổ chuẩn mực như vậy là bước đi dài hạn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ người tiêu dùng từ gốc.

Tăng nặng xử phạt để đủ sức răn đe

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho rằng không gian mạng đang trở thành môi trường thuận lợi cho các hành vi buôn bán hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong 6 tháng đầu năm 2025, lực lượng QLTT đã xử lý 9.919 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt hành chính lên tới 266 tỷ đồng và chuyển 76 vụ có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra.

Tuy nhiên, ông Nam cũng thẳng thắn thừa nhận nhiều thách thức còn tồn tại: Chế tài hiện nay còn quá nhẹ so với lợi nhuận từ hàng giả; pháp luật chưa theo kịp công nghệ và việc xác định trách nhiệm của các nền tảng trung gian còn thiếu rõ ràng. Bên cạnh đó, quá trình giám định hàng giả cũng mất nhiều thời gian và chi phí, gây cản trở cho việc xử lý nhanh chóng.

Từ thực tiễn trên, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước kiến nghị nhiều giải pháp quan trọng. Trước hết, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý theo hướng tăng nặng xử phạt để đủ sức răn đe. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử trong việc kiểm soát, ngăn chặn và gỡ bỏ các nội dung vi phạm. Ngoài ra, ông Nam đề xuất thiết lập cơ chế giám định nhanh, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế với các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, TikTok nhằm xử lý hiệu quả các hành vi vi phạm.

Chống hàng giả, tin giả: Cần chế tài đủ mạnh, hành lang pháp lý đủ rộng