Rửa tay là biện pháp đơn giản nhất, cổ điển nhất nhưng hữu hiệu nhất trong
phòng ngừa nhiễm khuẩn bệnh viện. (Ảnh: topicsante.be)

Kết quả ban đầu của một cuộc khảo sát toàn cầu do WHO thực hiện cho thấy, các bệnh nhiễm trùng thường kháng các loại thuốc kháng sinh dùng để điều trị chúng. Các nhiễm trùng liên quan đến chăm sóc sức khỏe (bệnh viện) thường xảy ra thông qua việc truyền vi trùng từ tay của một nhân viên y tế khi tiếp xúc với bệnh nhân.

Theo thông cáo của WHO, trong số 100 bệnh nhân nhập viện thì có ít nhất 7 bệnh nhân tại các quốc gia có thu nhập cao và 10 bệnh nhân tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình bị mắc một nhiễm trùng bệnh viện. Ở những bệnh nhân dễ bị tổn thương trong tình trạng nguy kịch và trong các đơn vị chăm sóc đặc biệt, tỷ lệ có thể lên tới 30%. Mỗi năm, hàng trăm triệu bệnh nhân trên toàn thế giới bị ảnh hưởng bởi các bệnh nhiễm trùng, trong đó phần lớn được gây ra bởi các mầm bệnh đề kháng với kháng sinh. Khi bệnh nhân bị nhiễm trùng bởi các mầm bệnh không đáp ứng tốt với thuốc kháng sinh thì các kết cục lâm sàng nhìn chung đều tồi tệ hơn, chi phí điều trị cao hơn và nguy cơ tử vong trầm trọng hơn.

Tuần trước, WHO đã công bố báo cáo “Vi khuẩn kháng thuốc”, trong đó khẳng định tình trạng thuốc kháng sinh mất hiệu lực trước nhiều loại vi khuẩn đang trở nên phổ biến khắp thế giới. Báo cáo lấy dữ liệu từ 114 quốc gia cho biết, hiện nhiều vi khuẩn thậm chí có thể kháng những loại thuốc kháng sinh mạnh nhất thuộc nhóm carbapenem và chúng được gọi là “siêu vi khuẩn”.

Báo cáo của WHO cho biết, do tình trạng lạm dụng và sử dụng sai mục đích thuốc kháng sinh, rất nhiều loại vi khuẩn đã phát triển cơ chế chống kháng sinh, trong đó có 7 loại đặc biệt nguy hiểm. Vi khuẩn MRSA sát hại hơn 19.000 người ở Mỹ mỗi năm, vượt xa HIV/AIDS. Tại một số khu vực ở Mỹ, tỉ lệ MRSA chống kháng sinh lên tới 90%. Số người thiệt mạng ở châu Âu vì MRSA cũng tương tự. Theo báo cáo, tỉ lệ gây tử vong của MRSA dạng “siêu vi khuẩn” lên tới 64%. Trong khi đó, thuốc kháng sinh cũng đang dần trở nên vô dụng trước vi khuẩn K. pneumoniae gây viêm phổi và nhiễm trùng, cũng như vi khuẩn E.coli.

Giáo sư Benedetta Allegranzi, quản lý kỹ thuật của chương trình "Chăm sóc sạch là chăm sóc an toàn hơn" và các hoạt động cho Ngày Vệ sinh tay toàn cầu của WHO cho biết: “Có các bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy rằng vệ sinh tay của các nhân viên y tế góp phần giảm tỷ lệ nhiễm trùng bệnh viện do các mầm bệnh kháng thuốc gây ra, đặc biệt là MRSA".

Các nhân viên y tế có thể giữ một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bệnh nhân chống lại các nhiễm trùng khó điều trị bằng cách tôn trọng các quy định về vệ sinh đối với 5 chỉ dẫn cần thiết (hoặc thời điểm), tốt nhất là sử dụng một dung dịch cồn hoặc rửa tay bằng nước và xà phòng nếu tay bẩn. 5 chỉ dẫn đó là: Trước khi tiếp xúc với bệnh nhân; trước khi làm thủ tục vô trùng (ví dụ chèn các thiết bị như ống thông); sau khi tiếp xúc với một chất lỏng sinh học; sau khi tiếp xúc với bệnh nhân; sau khi tiếp xúc với môi trường của bệnh nhân.

Việc sử dụng các dung dịch cồn để rửa bàn tay là một yếu tố quan trọng bởi vì đó là một công việc nhanh chóng tại địa điểm chăm sóc y tế khi vệ sinh tay là cần thiết để bảo đảm an toàn cho bệnh nhân và hiệu quả trong việc chống lại vi trùng hơn là xà phòng và nước. "Trong bối cảnh vấn đề cốt lõi là phát triển các loại kháng sinh mới để mở rộng phạm vi lựa chọn điều trị thì tăng cường vệ sinh tay và các biện pháp thực tế tốt khác trong cuộc chiến chống lại bệnh nhiễm trùng vẫn có khả năng giúp chấm dứt tình trạng kháng các loại thuốc kháng sinh. Công tác phòng chống sự lây lan và truyền vi trùng giúp ngăn ngừa các hình thức nhiễm trùng, hạn chế điều trị và sự đau khổ của bệnh nhân", Tiến sĩ Edward Kelley, Giám đốc Dịch vụ và an toàn của WHO cho biết.

Vấn đề an toàn cho người bệnh là nội dung, mục tiêu và là động cơ của tất cả các hoạt động trong lĩnh vực y tế toàn cầu, trong đó vệ sinh tay được coi là một chiến lược cải thiện chất lượng chăm sóc y tế. Rửa tay là biện pháp đơn giản nhất, cổ điển nhất nhưng hữu hiệu nhất trong phòng ngừa nhiễm khuẩn bệnh viện./.