Đường Hồ Chí Minh trên biển – bản hùng ca về ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam

“Đường Hồ Chí Minh trên biển” là tuyến vận tải quân sự chiến lược do Hải quân Nhân dân Việt Nam bí mật mở trên Biển Đông, nhằm vận chuyển vũ khí, cán bộ từ miền Bắc chi viện cho miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Tuyến vận tải huyền thoại ấy - con đường của ý chí và sáng tạo Việt Nam - đã trở thành biểu tượng cho trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.

 

Cách đây vừa tròn 64 năm, ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng ra Quyết định 97/QĐ thành lập Đoàn 759, tiền thân của Đoàn vận tải biển 125 Hải quân, nay là Lữ đoàn 125, Vùng 2 Hải quân (còn được gọi là “Đoàn tàu không số”). Đoàn có nhiệm vụ mở đường vận tải chiến lược trên biển, kịp thời chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

9.jpg
Tàu không số trên đường vận chuyển vũ khí vào miền Nam. Ảnh: Tư liệu

Sau gần một năm nghiên cứu, tổ chức chuẩn bị, đêm 11/10/1962, chiếc tàu gỗ gắn máy đầu tiên của Đoàn 759 do Thuyền trưởng Lê Văn Một và Bí thư chi bộ Bông Văn Dĩa chỉ huy, bí mật xuất phát từ bến K15 Đồ Sơn (Hải Phòng) chở hơn 30 tấn vũ khí vào cập bến Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn.

Chuyến đi đầu tiên thành công đã đánh dấu một sự kiện quan trọng “Đường Hồ Chí Minh trên biển đã chính thức khai thông”. Nhận được tin đó, Bác Hồ đã gửi điện động viên, khen ngợi cán bộ, chiến sỹ Đoàn 759 và căn dặn cần rút kinh nghiệm chuyến đi, tiếp tục vận chuyển nhanh hơn nữa, nhiều hơn nữa vũ khí cho đồng bào miền Nam đánh giặc, cho Nam - Bắc sớm sum họp một nhà.

z7135227849605-5e9ee7b9adfb0579a126932aa7f5853c.jpg
Đồng chí Phạm Văn Đồng - Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho đồng chí thuyền trưởng Võ Nhân Huân vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường miền Nam. Ảnh: Tư liệu

Với tinh thần mưu trí, dũng cảm, táo bạo, tất cả vì miền Nam ruột thịt, trong suốt trong 14 năm làm nhiệm vụ trên tuyến đường vận tải quân sự chiến lược trên biển (1961 - 1975), Đoàn 125 Hải quân đã huy động 1.879 lượt tàu thuyền, vận chuyển hơn 150 ngàn tấn vũ khí trang bị kĩ thuật, thuốc chữa bệnh và trên 80 ngàn cán bộ, chiến sĩ từ miền Bắc vào miền Nam. Chính những lực lượng này đã cùng quân dân miền Nam chiến đấu hàng trăm trận với máy bay, tàu chiến của Mỹ - Ngụy, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Ghi nhận những cống hiến, hy sinh to lớn ấy, Đảng, Nhà nước đã 2 lần tuyên dương Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho “Đoàn tàu không số” - Đoàn 125 Hải quân.

a1.png
Đoàn 125 chở bộ đội tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Đường Hồ Chí Minh trên biển là sáng tạo độc đáo của Đảng ta, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh về mối quan hệ hậu phương - tiền tuyến, nhân tố quyết định thắng lợi chiến tranh. Cùng với tuyến đường Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh trên biển tạo nên hai mạch máu giao thông chiến lược hỗ trợ lẫn nhau, bảo đảm chi viện kịp thời cho hai hướng chiến lược Nam Bộ: Cánh Đông và Cánh Tây.

Ra đời trong điều kiện khó khăn, khi địch kiểm soát chặt chẽ vùng biển, không phận và ven bờ, ta chỉ có tàu thuyền nhỏ bé, thô sơ. Song bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng độc lập, tự do, dân tộc ta đã vượt qua mọi gian khổ, sáng tạo những cách đánh độc đáo, chuyển hóa linh hoạt giữa bí mật và công khai, giữa đường trong và đường ngoài, khiến đối phương không thể ngăn chặn.

Nghệ thuật quân sự Việt Nam được vận dụng tài tình: địch phong tỏa đường trong, ta đi đường ngoài; địch chặn đường dài, ta chia nhỏ, vận chuyển theo từng đoạn; khi bị phát hiện, áp sát, các chiến sĩ sẵn sàng đánh trả hoặc phá hủy tàu, hàng để giữ bí mật. Có khi, tàu ta giả dạng tàu cá, tàu buôn, đi vòng ra hải phận quốc tế để tránh sự truy đuổi. Nhiều thuyền trưởng, chính trị viên đã anh dũng hy sinh, biến con tàu thành khối thuốc nổ khổng lồ lao vào tàu địch, giữ trọn bí mật con đường.

image.jpg
Cán bộ, chiến sĩ "tàu không số" vận chuyển hàng hóa, vũ khí chi viện cho miền Nam. Ảnh: Tư liệu

Đường Hồ Chí Minh trên biển còn là biểu tượng của lòng trung thành vô hạn, ý chí quật cường và tinh thần cảm tử của thế hệ cán bộ, chiến sĩ “Đoàn tàu không số”. Mỗi chuyến đi là một cuộc đấu trí, đấu lực cam go với kẻ thù và thiên nhiên. Hơn 20 cơn bão lớn, hàng trăm cuộc vây ráp của địch không thể khuất phục ý chí của những người lính biển. Họ đã làm nên kỳ tích – đưa hàng trăm nghìn tấn vũ khí đến những chiến trường xa xôi mà tuyến đường Trường Sơn chưa vươn tới.

64 năm trôi qua, giá trị lịch sử và bài học từ việc tổ chức, vận hành Đường Hồ Chí Minh trên biển vẫn còn nguyên vẹn. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Hải quân hôm nay đang phát huy tinh thần mưu trí, dũng cảm, trung thành với Đảng, với Tổ quốc, sẵn sàng chiến đấu, hi sinh bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

12.jpg
Tập thể cán bộ, thủy thủ đội tàu số 5 đã vận chuyển 60 tấn vũ khí, hàng hóa chi viện chiến trường Nam Bộ, tháng 12/1963. Ảnh: Tư liệu

Từ kinh nghiệm xây dựng và sử dụng lực lượng vận tải đường biển chiến lược, Quân chủng Hải quân tiếp tục phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; cơ động, linh hoạt; cân đối, đồng bộ giữa con người, vũ khí trang bị và cơ sở bảo đảm. Lực lượng vận tải quân sự đa năng, có khả năng lưỡng dụng (chở quân, chở hàng, đổ bộ) được chú trọng đầu tư cùng hệ thống cầu cảng, kho tàng, hậu cần kỹ thuật hiện đại. Trong thời bình, lực lượng này phục vụ huấn luyện, xây dựng công trình, chi viện đảo, nhà giàn; khi có chiến tranh, đảm nhiệm vận tải, đổ bộ, chi viện lực lượng, không để bị cô lập.

Những năm gần đây, Quân chủng Hải quân chú trọng huấn luyện theo phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, nâng cao năng lực làm chủ trang bị kỹ thuật, gắn huấn luyện với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các cuộc diễn tập cơ động, ngụy trang, phá thế phong tỏa được tổ chức thường xuyên, rút kinh nghiệm để hoàn thiện phương án tác chiến, sẵn sàng ứng phó mọi tình huống.

Kế thừa tinh thần “Đường Hồ Chí Minh trên biển”, Hải quân Nhân dân Việt Nam chủ động tham mưu xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, “thế trận chiến tranh nhân dân trên biển” vững mạnh; đẩy mạnh tuyên truyền biển đảo, thu hút nguồn lực, tự lực – tự cường nghiên cứu, làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật, đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng, góp phần giữ vững chủ quyền biển, đảo Tổ quốc từ sớm, từ xa.

0-19.png
Lực lượng Hải quân Nhân dân Việt Nam luôn sẵn sàng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Trước diễn biến phức tạp trên biển Đông, Quân chủng Hải quân luôn nâng cao cảnh giác, nắm chắc, dự báo chính xác tình hình, không để bị động, bất ngờ. Trên cơ sở đó, tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng các giải pháp ứng phó linh hoạt, kết hợp đấu tranh trên thực địa với chính trị, ngoại giao, pháp lý; kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

https://baolaocai.vn/duong-ho-chi-minh-tren-bien-ban-hung-ca-ve-y-chi-quat-cuong-cua-dan-toc-viet-nam-post885006.html

Nguồn: Vũ Sơn (Báo Lào Cai điện tử), Thứ Năm ngày 23/10/2025 - 06:00 (GMT+7)

Tin Liên Quan

Giữ vững độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế: Bản lĩnh chiến lược trước dòng chảy của kỷ nguyên mới

Trong dòng chảy biến động không ngừng của cục diện thế giới hiện nay, mối quan hệ giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế không chỉ là vấn đề lý luận thuần túy mà đã trở thành "vũ khí chiến lược" để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Tại Đại hội XIV, Đảng ta tiếp tục khẳng định đây là...

Điểm tựa của ngư dân giữa trùng khơi

Hằng ngày hoạt động trên biển, ngư dân phải đối mặt với không ít hiểm nguy do thời tiết xấu, sóng to, gió lớn, dông lốc. Đồng hành với ngư dân, thời gian qua, đơn vị Bộ đội Biên phòng các tỉnh từ Lâm Đồng đến An Giang luôn chủ động giữ liên lạc, sẵn sàng ra biển ứng cứu khi có tình huống xảy ra,...

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổng kết cao điểm phòng chống tội phạm, đón nhận Huân chương Chiến công

Chiều 27/3, tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tổ chức Hội nghị tổng kết đợt cao điểm phòng, chống tội phạm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Tuổi trẻ Bộ đội Biên phòng sôi nổi hoạt động chào mừng Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Thiết thực chào mừng kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026), tuổi trẻ Bộ đội Biên phòng đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa hướng về cơ sở trên các tuyến biên giới, hải đảo. Những việc làm cụ thể như hành quân về nguồn, dâng hương tưởng...

Nhiệt huyết tuổi trẻ Bộ đội Biên phòng trên tuyến đầu biên giới

Trong Tháng Thanh niên năm 2026, tuổi trẻ Bộ đội Biên phòng không chỉ triển khai nhiều hoạt động tình nguyện hướng về nhân dân, mà còn trực tiếp tham gia thực hiện nhiệm vụ trên tuyến đầu. Từ những bước chân thầm lặng trên những cung đường tuần tra đến giúp bà con dựng nhà, dạy học, khám chữa bệnh, phát...

Vững vàng "thế trận lòng dân" từ biên giới tới hải đảo

Ở mỗi cung đường biên giới, mỗi bản làng, mỗi làng chài, mỗi bến cảng, nhân dân không chỉ là chủ thể sinh sống, lao động mà còn là lực lượng trực tiếp cùng Bộ đội Biên phòng tạo nên thế trận bảo vệ chủ quyền từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Trên địa bàn tỉnh Gia Lai, những năm qua, cùng với thực hiện...