Các chương trình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch, sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số đang góp phần tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội bền vững vùng miền núi.

Đưa chính sách vào thực tiễn

Thông tư số 05/2025/TT-BDTTG được ban hành nhằm hướng dẫn cụ thể việc triển khai một số dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn I (2021–2025). Điểm nổi bật của Thông tư là đã cụ thể hóa các nội dung hỗ trợ thiết yếu, tập trung vào giải quyết những thiếu hụt căn bản và kéo dài nhiều năm tại vùng khó khăn.

Theo đó, các dự án được hướng dẫn triển khai theo hướng ưu tiên hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, ổn định dân cư và sinh kế cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo. Thông tư cũng cho phép địa phương linh hoạt lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế, tránh áp dụng máy móc, cứng nhắc, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Không chỉ dừng ở hỗ trợ an sinh, Thông tư còn đặt trọng tâm vào phát triển sinh kế bền vững, khuyến khích lồng ghép các nguồn vốn, kết hợp tín dụng chính sách, huy động nguồn lực xã hội và sự tham gia của cộng đồng. Cách tiếp cận này cho thấy tư duy chính sách đã chuyển từ “hỗ trợ thuần túy” sang “tạo động lực phát triển”, giúp người dân từng bước tự vươn lên, giảm nghèo bền vững.

Mở rộng không gian ưu đãi đầu tư

Nếu Thông tư số 05/2025/TT-BDTTG tạo hành lang kỹ thuật cho việc triển khai các dự án hỗ trợ trực tiếp người dân, thì Quyết định số 1894/QĐ-UBND của UBND tỉnh Lào Cai Về việc công bố địa bàn ưu đãi đầu tư trên địa bàn tỉnh Lào Cai lại đóng vai trò quan trọng trong việc xác định rõ địa bàn ưu đãi đầu tư, tạo sức hút đối với doanh nghiệp và các thành phần kinh tế.

Theo Quyết định 1894/QĐ-UBND, toàn tỉnh Lào Cai có tổng cộng 95 xã, phường được xếp vào danh sách địa bàn ưu đãi đầu tư. Trong đó, có 61 xã, phường thuộc nhóm có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và 34 xã, phường thuộc nhóm có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Trong tổng số các địa bàn được công bố, một số khu vực trọng điểm, tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số và có địa hình phức tạp, đã được đưa vào danh sách để hưởng ưu đãi tối đa. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để nhà đầu tư tiếp cận các ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng và hỗ trợ đầu tư theo quy định của pháp luật.

Việc công bố công khai, minh bạch địa bàn ưu đãi không chỉ giúp doanh nghiệp “biết để đến”, mà còn tạo điều kiện để các địa phương chủ động xây dựng danh mục dự án kêu gọi đầu tư, gắn phát triển kinh tế với giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương.

Thông tư số 05/2025/TT-BDTTG tạo hành lang triển khai hiệu quả các dự án bảo tồn văn hóa dân tộc, qua đó thúc đẩy du lịch, tạo sinh kế và nâng cao đời sống cho đồng bào vùng miền núi.

“Cú hích kép” cho phát triển

Sự kết hợp giữa chính sách hỗ trợ trực tiếp người dân theo Thông tư số 05/2025/TT-BDTTG và chính sách ưu đãi thu hút đầu tư theo Quyết định số 1894/QĐ-UBND đã tạo nên chuỗi tác động đồng bộ: người dân được ổn định đời sống, có điều kiện phát triển sinh kế; doanh nghiệp có cơ hội đầu tư vào những lĩnh vực phù hợp như nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch cộng đồng, kinh tế xanh; địa phương có thêm nguồn lực để phát triển hạ tầng và dịch vụ xã hội.

Quan trọng hơn, các chính sách này đều hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài, gắn giảm nghèo với bảo tồn văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường và giữ vững quốc phòng – an ninh vùng biên giới.

Trong bối cảnh giai đoạn I của Chương trình mục tiêu quốc gia đang bước vào chặng cuối, việc ban hành và triển khai kịp thời các chính sách nêu trên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là giải pháp hoàn thành chỉ tiêu, mà còn là bước chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn 2026–2030, hướng tới thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với các vùng khác trong cả nước.

Những chính sách đang được triển khai tại Lào Cai cho thấy một thông điệp rõ ràng: đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là động lực phát triển, là “sức bật” để vùng khó vươn lên mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới./.