“Hộ chiếu số” – Nền tảng minh bạch hóa chất lượng sản phẩm
Chỉ cần một lần quét mã trên sản phẩm, người tiêu dùng có thể kiểm tra nhanh thông tin chất lượng. Đó là điểm mới nổi bật của Nghị định 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 23/01/2026.Hộ chiếu số là bộ dữ liệu điện tử gắn với mã định danh duy nhất của từng sản phẩm, thông tin phải trung thực, đầy đủ, cập nhật kịp thời và bảo đảm khả năng truy cập, kết nối với cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá quốc gia.
Trong hộ chiếu số, các trường thông tin tối thiểu được chuẩn hoá từ tên sản phẩm, thông tin tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm, xuất sứ hoặc nơi thực hiện công đoạn cuối. Dữ liệu truy xuất nguồn gốc, chứng nhận đến ngày sản xuất, hạn sử dụng và cảnh báo an toàn. Điểm quan trọng là tính tích hợp, nếu hộ chiếu số đã chứa đầy đủ nội dung ghi nhãn bắt buộc của nhãn điện tử, doanh nghiệp có thể dùng hộ chiếu số để thay thế nhãn điện tử, nhãn điện tử có thể kê khai trên hệ thống nhãn điện tử quốc gia tại địa chỉ http://nbc.gov.vn hoặc tự kê khai nhưng phải kết nối, đồng bộ dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước.
Với doanh nghiệp, hộ chiếu số là tấm thẻ căn cước của sản phẩm, minh bạch hơn, tăng niềm tin thị trường và giảm chi phí, đổi lại, doanh nghiệp phải thiết lập, duy trì, cập nhật và chịu trách nhiệm về thông tin sản phẩm đã công bố.
Với người tiêu dùng, một lần quét là có cơ sở lựa chọn và sử dụng an toàn hơn, với cơ quan quản lý, dữ liệu số giúp hậu kiểm và cảnh báo rủi ro hiệu quả hơn thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy.
Khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa (ảnh minh hoạ)
Nghị định cũng khuyến khích sử dụng công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu, dự báo rủi ro và internet vạn vật (IoT), công nghệ chuỗi khối (Blockchain) để thu thập, trao đổi dữ liệu tự động nhằm hỗ trợ kiểm tra hậu kiểm tự động và khảo sát chất lượng sản phẩm, hàng hoá lưu thông trên thị trường. Một lần quét minh bạch cả hành trình và chất lượng được quản trị bằng dữ liệu; khai thác, cập nhật, chia sẻ dữ liệu kiểm tra, khảo sát chất lượng sản phẩm, hàng hoá với CSDL quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng theo hướng dẫn của Bộ KHCN.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển quan trọng từ quản lý chất lượng truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu số. Việc triển khai “hộ chiếu số” không chỉ nâng cao minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng mà còn tạo nền tảng hiện đại, hiệu quả cho công tác hậu kiểm và phát triển thị trường bền vững.
