Năm 2025, công tác văn hóa đối ngoại ghi dấu ấn với nhiều hoạt động, chương trình hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, được triển khai gắn với các chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Thông qua giao lưu văn hóa – nghệ thuật, quảng bá di sản và mở rộng hợp tác quốc tế, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tiếp tục được lan tỏa tích cực, góp phần khẳng định bản sắc dân tộc và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Nhân dịp đón năm mới 2026, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTT&DL) Nguyễn Phương Hòa trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ về những kết quả nổi bật năm 2025 và định hướng trọng tâm của công tác văn hóa đối ngoại trong thời gian tới.

Văn hóa là nhân tố để thúc đẩy hòa bình, là động lực để phát triển bền vững

Bà đánh giá như thế nào về vai trò và việc phát huy "sức mạnh mềm" văn hóa nhằm gia tăng sức hấp dẫn, thu hút, thuyết phục trong quan hệ quốc tế của Việt Nam?

TS. Nguyễn Phương Hòa: Trong bối cảnh thế giới diễn biến phức tạp, xung đột chính trị và quân sự gia tăng, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò thúc đẩy hòa bình, tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin giữa các dân tộc. Văn hóa cũng trở thành động lực quan trọng của phát triển bền vững.

Tại Hội nghị Thế giới về Chính sách Văn hóa và Phát triển bền vững (MONDIACULT 2025) ở Barcelona (Tây Ban Nha), hơn 165 bộ trưởng văn hóa đã thống nhất thông điệp: “Không có tương lai nếu không có văn hóa”, đồng thời khẳng định văn hóa là quyền con người cơ bản, là hàng hóa công toàn cầu và là trụ cột của một xã hội công bằng, hòa bình, bao trùm và bền vững.

Nhiều quốc gia coi văn hóa là “sức mạnh mềm” để gia tăng sức hấp dẫn, thu hút nguồn lực và củng cố vị thế quốc tế. Thực tiễn từ Hoa Kỳ, Nhật Bản hay làn sóng Hallyu của Hàn Quốc cho thấy, sức mạnh văn hóa không chỉ thúc đẩy kinh tế và công nghiệp sáng tạo, mà còn tạo dựng sự quan tâm, thiện cảm và ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với các quyết sách của mỗi quốc gia.

Chuyển từ "giao lưu gặp gỡ" sang "hợp tác đích thực"

Bà có thể chia sẻ trong thời gian qua công tác văn hóa đối ngoại của Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật như thế nào, thưa bà?

TS. Nguyễn Phương Hòa: Những năm gần đây, văn hóa ngày càng trở thành cấu phần quan trọng trong hoạt động đối ngoại cấp cao. Công tác văn hóa đối ngoại đã chuyển biến rõ nét từ “giao lưu, gặp gỡ” sang “hợp tác thực chất”, thể hiện qua việc chủ động đàm phán, ký kết nhiều văn kiện quốc tế, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác văn hóa, thể thao và du lịch với các đối tác.

Việt Nam cũng thể hiện vai trò ngày càng chủ động, tích cực trên các diễn đàn đa phương. Năm 2025, tại MONDIACULT, Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Văn Hùng đề xuất sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững”. Sáng kiến đã được Hội đồng chấp hành UNESCO thông qua và dự kiến trình Đại hội đồng Liên Hợp quốc năm 2026, nhằm khẳng định văn hóa như một trụ cột độc lập trong chương trình nghị sự phát triển bền vững toàn cầu sau năm 2030.

Cùng với đó, Việt Nam đạt nhiều kết quả nổi bật tại các kỳ Triển lãm Thế giới. Tại World Expo Dubai 2020, Việt Nam giành giải Đồng hạng mục “Nhà triển lãm có diễn giải chủ đề tốt nhất”. Tại World Expo Osaka Kansai 2025, Việt Nam tiếp tục đạt giải Bạc “Thiết kế trưng bày ấn tượng nhất” và giải Đồng “Nhà triển lãm có đội ngũ xuất sắc nhất”. Đây là sự ghi nhận đối với nỗ lực quảng bá văn hóa và hình ảnh quốc gia.

Trong quá trình hội nhập, cũng như trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, khó khăn, công tác văn hóa đối ngoại của Việt Nam sẽ gặp phải những thách thức như thế nào, thưa bà?

TS. Nguyễn Phương Hòa: Bên cạnh kết quả đạt được, công tác văn hóa đối ngoại vẫn đối mặt không ít khó khăn.

Thứ nhất, nguồn lực dành cho quảng bá hình ảnh quốc gia ra nước ngoài còn hạn chế, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Thứ hai, Việt Nam chưa hình thành được nhiều sản phẩm và thương hiệu văn hóa đủ mạnh, có khả năng cạnh tranh và tạo dấu ấn bền vững trên thị trường quốc tế.

Thứ ba, sự phát triển nhanh của khoa học – công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá văn hóa theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn.

"Thế mạnh văn hóa Việt Nam vẫn từ cội nguồn, từ những giá trị truyền thống"

Theo bà, trong thời gian tới văn hóa đối ngoại Việt Nam sẽ tập trung thực hiện những nhiệm vụ gì để vừa bảo tồn, phát huy vừa lan toả những giá trị văn hóa truyền thống dân tộc gắn kết hài hoà với thời đại?

TS. Nguyễn Phương Hòa: Thế mạnh của văn hóa Việt Nam vẫn từ cội nguồn, từ những giá trị truyền thống và từ vốn di sản hết sức giàu có và đặc sắc của Việt Nam. Trong đó có rất nhiều giá trị văn hóa đã được tôn vinh là những giá trị văn hóa phổ quát toàn cầu. 

Thời gian tới chúng ta cần tiếp tục làm tốt hơn công tác bảo tồn và tôn vinh các giá trị di sản, đề cử với UNESCO để ghi danh các di sản văn hóa Việt Nam;  biến di sản thành tài sản, thành nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội, để phát triển du lịch và tạo thêm công ăn việc làm, sinh kế cho cộng đồng dân cư phát triển theo hướng xanh và bền vững. 

Bên cạnh những giá trị văn hóa truyền thống chúng ta cũng tăng cường giới thiệu những sản phẩm, những tác phẩm mới, những sáng tạo mới của các nghệ sĩ đương đại. 

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi chúng ta đi ra thế giới điều mà thế giới nhận diện được chúng ta là ai, chúng ta đến từ đâu, chính là bản sắc văn hóa. Những công trình sáng tạo, những tác phẩm văn hóa nghệ thuật được giới thiệu ra nước ngoài sẽ là những tác phẩm tôn vinh bản sắc văn hóa Việt Nam, kết hợp với những sáng tạo mới, những phương thức mới để có thể tiếp cận gần gũi hơn với công chúng của thế giới và đặc biệt là thế hệ trẻ. 

Chúng ta sẽ cần phải tăng cường việc ứng dụng những phương tiện, những phương thức mới và đặc biệt là đẩy mạnh truyền thông, truyền thông số, mạng xã hội để lan tỏa những thông điệp và hình ảnh của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Trân trọng cảm ơn bà!

https://baochinhphu.vn/van-hoa-doi-ngoai-tro-thanh-diem-sang-tao-dong-luc-de-phat-trien-ben-vung-102260126160411721.htm