Công tác truyền thông về Chương trình cần đi trước một bước, tổ chức thống nhất, bài bản, chủ động và thường xuyên, hướng tới tạo sự đồng thuận về nhận thức và hành động trong cả hệ thống chính trị, cộng đồng và người dân. Đồng thời, truyền thông phải khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, tinh thần chủ động vươn lên thoát nghèo, phát triển sinh kế, nâng cao đời sống; huy động sự tham gia của người dân, cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức trong quá trình thực hiện.

Truyền thông để người dân hiểu, đồng thuận và cùng tham gia

Công tác truyền thông trong giai đoạn mới cần có điểm nhấn là xây dựng hình ảnh Chương trình như một chương trình phát triển tổng hợp, bao trùm, lấy người dân làm trung tâm, cộng đồng làm nền tảng, sinh kế bền vững làm trọng tâm; đồng thời lấy chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường làm động lực nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Nội dung truyền thông cần tập trung làm rõ chủ trương, mục tiêu, nhiệm vụ, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện Chương trình; trách nhiệm của các cấp, các ngành, địa phương; cơ chế phân cấp, phân quyền, lồng ghép và huy động nguồn lực. Đặc biệt, cần nhấn mạnh vai trò chủ thể của người dân và cộng đồng, phát huy dân chủ ở cơ sở, tinh thần tự lực, tự cường, chủ động vươn lên, từng bước khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Cùng với đó, truyền thông phải phản ánh rõ những kết quả và tác động thực tiễn của Chương trình đối với đời sống người dân, từ hạ tầng, sinh kế, thu nhập, việc làm đến môi trường, văn hóa, giáo dục, y tế, các dịch vụ xã hội cơ bản và năng lực cộng đồng.

Đa dạng hóa hình thức, đưa truyền thông đến gần người dân

Một trong những yêu cầu quan trọng là đổi mới phương thức truyền thông theo hướng đa dạng, hiện đại, đa nền tảng, kết hợp hài hòa giữa báo chí, thông tin cơ sở, mạng xã hội, nền tảng số với các sự kiện, diễn đàn, hội thi, triển lãm và các sản phẩm trực quan. Việc lựa chọn hình thức truyền thông phải phù hợp với đặc điểm văn hóa, trình độ phát triển và nhu cầu thông tin của từng cộng đồng, vùng miền.

Tại địa phương việc ban hành kế hoạch truyền thông giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch hằng năm là cần thiết, trong đó có chuyên trang, chuyên mục hoặc chuyên mục số về Chương trình trên cổng thông tin điện tử, báo, đài hoặc nền tảng truyền thông chính thức; xã có chương trình phát thanh hàng tuần về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đối với địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, chú trọng các chương trình phát thanh bằng tiếng dân tộc phù hợp. 

Cùng với các phương thức truyền thống, nhiều sản phẩm truyền thông mới cần được khuyến khích phát triển như phóng sự, phim tài liệu, video ngắn, podcast, infographic, bộ ảnh, triển lãm số, bản đồ số, tài liệu hỏi - đáp, sổ tay, cẩm nang, tài liệu song ngữ và tài liệu bằng tiếng dân tộc thiểu số. Các sản phẩm được định hướng thiết kế phù hợp với từng nhóm đối tượng, dễ tiếp cận, dễ chia sẻ và có thể sử dụng lại trên môi trường số.

Xuất bản phẩm tuyên truyền.

Đặc biệt, mạng xã hội, các nền tảng video, nền tảng số và ứng dụng di động phải được khai thác mạnh hơn. Các địa phương cần được khuyến khích xây dựng kho dữ liệu hình ảnh, video, câu chuyện điển hình, mô hình hay, nhân vật truyền cảm hứng để phục vụ công tác truyền thông thống nhất và có sức lan tỏa rộng.

Các hình thức truyền thông qua mạng xã hội, các nền tảng video, nền tảng số và ứng dụng di động.

Truyền thông theo chuyên đề, gắn với những vấn đề người dân quan tâm

Thay vì tuyên truyền dàn trải, công tác truyền thông giai đoạn 2026-2030 cần định hướng theo các chuyên đề trọng tâm, trong đó có xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; OCOP, làng nghề và sản phẩm đặc trưng; du lịch nông thôn; chuyển đổi số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế nông thôn, truyền thông nên hướng mạnh đến việc thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, kinh tế đa giá trị; phát triển OCOP, làng nghề, du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng, nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng khoa học - công nghệ.

Với giảm nghèo, trọng tâm là tuyên truyền giảm nghèo đa chiều, hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, tạo việc làm, nâng cao năng lực và thu nhập; đồng thời lan tỏa những câu chuyện, mô hình thoát nghèo hiệu quả, qua đó khơi dậy ý chí tự lực, tự cường và tinh thần làm giàu chính đáng của người dân.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, truyền thông tập trung giới thiệu chính sách phát triển vùng; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản; phát triển sinh kế; bảo tồn văn hóa, phát huy tri thức bản địa và vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản, nghệ nhân, phụ nữ, thanh niên và cộng đồng dân cư.

Truyền thông vùng đồng bào dân tộc thiểu số thông qua Trưởng bản.

Lấy “người thật, việc thật” để tạo sức lan tỏa

Để tạo sức lan tỏa sâu rộng về Chương trình, một nội dung là tuyên truyền mô hình tốt, cách làm hay, điển hình tiên tiến, sáng kiến của địa phương, cơ sở, cộng đồng, doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP và người dân là cần chú trọng những câu chuyện “người thật, việc thật, kết quả thật”, có khả năng truyền cảm hứng, tạo niềm tin và nhân rộng. Đồng thời, truyền thông không chỉ phản ánh thành tích mà phải thẳng thắn phản ánh khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn từ cơ sở, kịp thời chuyển tải kiến nghị của địa phương, người dân, doanh nghiệp và cộng đồng tới cơ quan có thẩm quyền. Qua đó, thông tin từ truyền thông trở thành một kênh quan trọng phục vụ chỉ đạo, điều hành, hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình.

Hiệu quả cuối cùng của công tác truyền thông không chỉ được đo bằng số lượng tin, bài, chương trình phát thanh, phóng sự hay sản phẩm truyền thông được tạo ra, mà quan trọng hơn là sự thay đổi về nhận thức, hành động và mức độ tham gia của người dân, cộng đồng và các chủ thể phát triển.

Khi thông tin chính sách đến đúng đối tượng, đúng thời điểm và bằng hình thức dễ hiểu, người dân có điều kiện hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm và cơ hội của mình; chủ động tham gia xây dựng nông thôn mới, phát triển sinh kế, giảm nghèo, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa và ứng dụng chuyển đổi số. Đồng thời, việc công khai, minh bạch thông tin, phát huy dân chủ cơ sở và giám sát của cộng đồng sẽ góp phần tăng cường niềm tin, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức chính trị - xã hội và người dân.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh truyền thông về chuyển đổi số, thương mại điện tử, kết nối cung - cầu, bán hàng trực tuyến, livestream, số hóa sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp sẽ mở thêm cơ hội quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, phát triển thị trường và nâng cao giá trị kinh tế cho khu vực nông thôn.

Một buổi livestream bán hàng và giới thiệu sản phẩm OCOP tỉnh Lào Cai. 

Với định hướng thường xuyên, liên tục, đi trước một bước, công tác truyền thông giai đoạn 2026-2030 cần phải trở thành cầu nối giữa chính sách với cuộc sống, giữa cơ quan quản lý với người dân và giữa những mô hình thành công với cộng đồng.

Từ việc cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu đến lan tỏa những câu chuyện tích cực, phản ánh tiếng nói từ cơ sở và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, truyền thông sẽ góp phần quan trọng để Chương trình thực sự đi vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận xã hội, khơi dậy nội lực của cộng đồng và huy động các nguồn lực cùng tham gia. Qua đó, mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện đại, giàu đẹp, bản sắc, bền vững, gắn với đô thị hóa và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội sẽ có thêm nền tảng vững chắc để trở thành hiện thực.