Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm
 
Đối với Bảo hiểm xã hội bắt buộc: bổ sung thêm 03 nhóm đối tượng là người làm việc theo hợp đồng lao động từ 1 tháng đến dưới 3 tháng; người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; người lao động là công dân nước ngoài. Với Bảo hiểm xã hội tự nguyện: mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BXHX) tự nguyện theo hướng không khống chế tuổi trần; hạ mức sàn thu nhập làm căn cứ đóng; đa dạng các phương thức đóng và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện.
 
Bổ sung thêm quy định về quyền lợi của người lao động
 
Chế độ ốm đau: sửa đổi quy định mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày được tính bằng mức trợ cấp theo tháng chia cho 24 ngày (thay vì chia 26 ngày như hiện hành); Mức hưởng thấp hơn sau 180 ngày ốm đau dài ngày thấp nhất là 50% (thay vì 45% như hiện hành); Sửa đổi quy định mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi ốm đau, thai sản, TNLD một ngày bằng 30% mức lương cơ sở.
 
Chế độ thai sản: Điều chỉnh thời gian hưởng thai sản khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi phù hợp với Bộ luật Lao động năm 2012; bổ sung quy định lao động nam có vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản 5 ngày làm việc đối với trường hợp sinh thường và 7 ngày làm việc đối với trường hợp sinh con phải phẫu thuật, đẻ dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày nếu sinh đôi và thên 3 ngày/01con nếu sinh 3 trở lên; 14 ngày nếu sinh 2 trở lên mà phải phẫu thuật; sửa đổi điều kiện hưởng chế độ thai sản trong trường hợp lao động nữ có thời gian đóng BHXH từ đủ 12 tháng nhưng vì lý do thai không bình thường phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì chỉ cần đảm bảo điều kiện đóng BHXH từ đủ 3 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con; bổ sung trường hợp lao động nam nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi được hưởng BHXH giống như lao động nữ nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi; sửa đổi quy định trong trường hợp chỉ có mẹ tham gia BHXH hoặc cả cha và mẹ đều tham gia BHXH mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản đối với thời gian còn lại của người mẹ; trường hợp mẹ đóng BHXH bắt buộc nhưng chưa  đủ  thời gian đóng BHXH theo quy định mà chết thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng  được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 6 tháng tuổi; bổ sung quy định trường hợp chỉ có cha tham gia BHXH mà mẹ chết sau khi sinh con hoặc gặp rủi ro sau khi sinh mà không có đủ sức khỏe để chăm sóc con có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo thẩm quyền thì người cha được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến khi con đủ 6 tháng tuổi; bổ sung trường hợp chỉ có cha tham gia BHXH khi vợ sinh con thì cha được trợ cấp một lần bằng 02 tháng tiền lương cơ sở cho mỗi con; tăng thêm 01 tháng cho thời gian lao động nữ nghỉ thai sản trong trường hợp con chết sau khi sinh; bổ sung quy định chế độ thai sản của lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình sửa đổi.
 
Chế độ hưu trí: Điều kiện hưởng lương hưu: Lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở cấp xã khi nghỉ việc mà có từ đủ 15 năm và đủ 55 tuổi thì được hưởng lương hưu; Thay đổi tuổi nghỉ hưu đối với những trường hợp suy giảm KNLD 61% trở lên.
 
Về tỷ lệ hưởng lương hưu: Quy định có lộ trình tăng dần thời gian đóng bảo hiểm xã hội để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa  tiến tới người lao động có thời gian đóng BHXH đủ 30 năm đối với nữ và 35 năm đối với nam thì đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa 75%; Tăng tỷ lệ giảm trừ do nghỉ hưu trước tuổi từ 1% lên 2% tương ứng với mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.
 
Về bảo hiểm xã hội một lần: Hạn chế giải quyết BHXH một lần; Tăng mức trợ cấp BHXH một lần lên mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
 
Mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội để tính lương hưu: Có lộ trình tiến tới tính bình quân toàn bộ thời gian đóng đối với đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, cụ thể: Trước năm 1995: 5 năm; Từ 01/01/1995 - 31/12/2000: 6 năm; Từ 01/01/2001 - 31/12/2006: 8 năm; Từ 01/01/2007 - 31/12/2015: 10 năm; Từ 01/01/2016 - 31/12/2019: 15 năm; Từ 01/01/2020 - 31/12/2024: 20 năm; Từ 01/01/2025 trở đi: Toàn bộ quá trình.
 
Đối với chế độ tử tuất, bổ sung quy định cho phép thân nhân người lao động được lựa chọn hưởng trợ cấp tuất hàng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần. Đồng thời, tăng mức trợ cấp tuất một lần đối với trường hợp người lao động đang đóng hoặc đang bảo lưu thời gian đóng chết, từ 1,5 tháng lên 2 tháng cho mỗi năm đóng BHXH từ năm 2014 trở đi.
 
Bình đẳng trong tham gia và thụ hưởng BHXH
 
Lộ trình tiến tới việc tính bình quân tiền lương, tiền công cả quá trình đóng BHXH đối với lao động trong khu vực nhà nước giống như khu vực ngoài nhà nước. Đồng thời tiến tới điều chỉnh tiền lương, tiền công tháng đã đóng BHXH của lao động trong khu vực nhà nước theo CPI như đối với khu vực ngoài nhà nước.
 
Về đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng và tính bền vững của Quỹ BHXH: Theo đó sẽ tăng điều kiện về thời gian đóng BHXH để đạt được tỉ lệ hưởng lương hưu tối đa; Tăng tỉ lệ bị giảm trừ cho mỗi năm về hưu sớm (2%); Lộ trình đóng BHXH theo toàn bộ tiền lương quy định tại Điều 90 Bộ LLD năm 2012; Lộ trình tính bình quân tiền lương cả quá trình đóng BHXH; Lộ trình điều chỉnh tiền lương đã đóng BHXH bằng CPI; Hạn chế hưởng BHXH một lần và Nâng mức hưởng BHXH một lần và tử tuất một lần cho khoảng thời gian đóng BHXH từ năm 2014 trở đi để phù hợp với mức đóng./.