Chuyển biến ở các xã khó khăn

Là xã khó khăn bậc nhất của huyện Mường Khương và của tỉnh, nhắc đến Tả Gia Khâu người ta luôn biết đến biệt danh “miền đất khát”. Với ngành giáo dục, cách đây mấy năm, Tả Gia Khâu cũng là một nỗi trăn trở vì tỷ lệ học sinh bỏ học và nghỉ học luân phiên cao. Vậy mà thật bất ngờ, trong hội nghị tổng kết năm học 2014 - 2015, Tả Gia Khâu lại được điển hình cho các xã vùng cao của tỉnh trình bày tham luận chia sẻ kinh nghiệm duy trì và nâng cao tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần. Ông Cao Xuân Phà, Chủ tịch UBND xã Tả Gia Khâu tự hào khoe: Cuối năm học 2013 - 2014, tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần của xã chỉ đạt từ 75% - 83%, có thời điểm đạt dưới 60%. Còn năm học vừa qua, tỷ lệ chuyên cần luôn được duy trì ở mức 95% - 98%. Tỷ lệ học sinh khá, giỏi tăng từ 18,1% lên 26%; tỷ lệ học sinh yếu kém giảm từ 11% xuống còn gần 6%. Đó là kết quả của sự nỗ lực không ngừng của ngành giáo dục và cả hệ thống chính trị xã.

Học sinh lớp 1, Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ, TP Lào Cai trong giờ học.

Những năm gần đây, không chỉ xã Tả Gia Khâu có chuyển biến tích cực về tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần và chất lượng giáo dục nói chung, mà nhiều xã vùng cao khác trên địa bàn tỉnh cũng đạt được kết quả đáng phấn khởi. Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo,  thực hiện Đề án Phát triển, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2011 - 2015, thời gian qua, các “xã yếu” về giáo dục, “trường yếu” về tỷ lệ chuyên cần đã giảm đi đáng kể. Đặc biệt, riêng trong năm học 2014 - 2015, toàn tỉnh có 6 “xã yếu”, xã khó khăn có sự chuyển biến tích cực nhất là: Tả Gia Khâu  (Mường Khương), Tả Văn Chư, Bản Cái (Bắc Hà), Cán Hồ (Si Ma Cai), Thượng Hà (Bảo Yên), Nậm Chày (Văn Bàn).

Để nâng cao tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần ở các xã khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh, mô hình trường học bán trú đã phát huy hiệu quả tích cực. Những năm qua, Lào Cai được coi là lá cờ đầu về thực hiện mô hình này, được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá cao và chọn làm điển hình để nhân rộng ra cả nước. Đến nay, toàn tỉnh có 104 trường phổ thông dân tộc bán trú, đạt 126,8% so với kế hoạch và đứng thứ hai toàn quốc. Ngoài ra, Lào Cai còn có 198 trường có học sinh bán trú, với trên 16.600 học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ học sinh bán trú. Các trường bán trú ngày càng được xây dựng khang trang, là “ngôi nhà” thứ hai của đông đảo học sinh vùng cao của tỉnh.

Nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn

Cùng với nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, những năm gần đây, vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn được ngành giáo dục tỉnh đặc biệt quan tâm, trở thành kết quả nổi bật trong phong trào thi đua “Hai tốt”. Chúng tôi đến thăm Trường THPT số 1 Bảo Yên vào những ngày cuối tháng 7, ngôi trường vắng lặng bởi lúc đó đang là kỳ nghỉ hè. Tuy nhiên, tại một căn phòng nhỏ, nhóm nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật của nhà trường vẫn đang thực hiện tháo lắp lại những sản phẩm đã đạt giải từ các năm học trước để học tập, rút kinh nghiệm, đồng thời cùng thảo luận để đưa ra những ý tưởng mới. Năm học 2014 - 2015, nhà trường đạt 8 giải cấp tỉnh trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học với 2 giải Nhất, 1 giải Nhì, 4 giải Ba và 1 giải Khuyến khích. Đề tài “Đèn giao thông thông minh” đạt giải Nhì cấp quốc gia. Thầy giáo Hoàng Trung Kiên, người trực tiếp hướng dẫn các nhóm học sinh đạt thành tích cao chia sẻ: Không đợi đến đầu năm học, ngay từ dịp hè, thầy trò đã “lăn lộn” tìm ý tưởng. Từ những ý tưởng được đề xuất sẽ lựa chọn ý tưởng có tính khả thi nhất và thực hiện. Qua các cuộc thi giúp các em có nhiều cơ hội để trải nghiệm, đồng thời, ứng dụng lý thuyết đã được học vào thực tiễn, từ đó, nâng cao kiến thức của bản thân.

Luôn là lá cờ đầu của ngành giáo dục huyện Bát Xát trong công tác nâng cao chất lượng mũi nhọn, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Bát Xát có bề dày thành tích trong việc ôn luyện học sinh đội tuyển thi học sinh giỏi các môn văn hóa. Số lượng và chất lượng giải trong cuộc thi chọn học sinh giỏi các cấp được nâng lên qua các năm. Thầy giáo Nguyễn Công Hướng, Phó Hiệu trưởng phụ trách nhà trường vui vẻ cho biết: Nhà trường rất quan tâm đến chất lượng mũi nhọn, coi đó là một trong những nhiệm vụ hàng đầu qua các năm học, từ việc xây dựng đội tuyển, lựa chọn thầy, cô giáo ôn luyện cho đến việc thực hiện ôn luyện được tập trung thực hiện  để đạt kết quả cao. Nếu như năm học 2011 - 2012, nhà trường mới chỉ đạt 32 giải cấp huyện ở cuộc thi chọn học sinh giỏi các môn văn hóa và các cuộc thi qua mạng, đạt 6 giải cấp tỉnh ở cả hai nội dung trên, thì tới năm học 2014 - 2015, con số này đã tăng lên rất cao: Đạt 57 giải cấp huyện ở cuộc thi chọn học sinh giỏi các môn văn hóa và các cuộc thi qua mạng, đạt 17 giải cấp tỉnh ở cả hai nội dung trên. Trong đó, có nhiều giải Nhất, giải Nhì ở những bộ môn, lĩnh vực.

Chú trọng đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, nên hằng năm toàn tỉnh có hàng nghìn lượt em đạt giải trong các cuộc thi học sinh giỏi, trong đó có nhiều giải chất lượng ở các cấp cao. Đặc biệt, năm học 2014 - 2015, có 5.000 em đạt giải học sinh giỏi ở cấp huyện, thành phố; 2.932 em đạt giải cấp tỉnh; 188 em đạt giải cấp quốc gia, tăng 13 giải so với năm học trước. Kỳ thi Chọn học sinh giỏi Quốc gia THPT năm 2015 Lào Cai có 27 giải (4 giải Nhì, 7 giải Ba, 16 giải Khuyến khích), tăng 12 giải so với năm 2014. Tham gia cuộc thi khoa học cấp quốc gia, học sinh của tỉnh đã đoạt 4 giải lĩnh vực và 3 giải toàn cuộc, tăng 5 giải so với năm trước. Ngoài ra, các em học sinh còn đoạt 18 giải trong cuộc thi giải toán máy tính cầm tay cấp khu vực và 46 giải trong cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn cấp quốc gia. Cuộc thi Tài năng Tiếng Anh, thi Olympic Tiếng Anh trên mạng Internet, thi giải Toán bằng Tiếng Việt qua Internet, thi giải Toán bằng Tiếng Anh qua Internet đoạt tổng số 90 giải, trong đó có 7 Huy chương Vàng, 12 Huy chương Bạc, 37 Huy chương Đồng và 34 giải Khuyến khích. Đó là những minh chứng sống động và rõ nét nhất cho sự cố gắng, nỗ lực của ngành giáo dục và đào tạo tỉnh.

Đồng chí Nguyễn Anh Ninh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo khẳng định: Những kết quả trong công tác giáo dục và đào tạo của tỉnh trong thời gian qua có ý nghĩa vô cùng quan trọng, làm tiền đề vững chắc, tạo ra niềm tin cũng như động lực để Lào Cai tiếp tục thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong thời gian tới, góp phần vào sự phát triển sự nghiệp giáo dục nói riêng, phát triển kinh tế - xã hội nói chung của địa phương./.