Văn Bàn – vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa

Nằm ở phía Nam của tỉnh Lào Cai, Văn Bàn có diện tích lớn thứ 2 trong tỉnh với 12 dân tộc anh em cùng chung sống gồm: Kinh, Tày, Mông, Dao, Giáy, Thái, Nùng, Mường, Hoa, Phù Lá, Sán Chay, Hà Nhì, đông nhất là dân tộc Tày (chiếm hơn 50%). Đặc biệt, Văn Bàn là huyện duy nhất của tỉnh Lào Cai có dân tộc Mông Xanh - một trong 4 ngành của dân tộc Mông cư trú ở Việt Nam.

Văn Bàn hội đủ những điều kiện cho du lịch văn hóa, sinh thái và tâm linh. Đến Văn Bàn, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của đỉnh núi Gia Lan cao vời ẩn hiện trong làn sương sớm. Khánh Yên Thượng nằm khiêm nhường dưới chân núi như nét nhấn trong bức tranh tổng thể của vùng đất Văn Bàn. Di tích lịch sử cách mạng “Khu du kích Gia Lan” từng ghi đậm chiến công của du kích Văn Bàn đánh Pháp, giải phóng quê hương.

Nằm giữa dãy núi Hoàng Liên Sơn phía Tây Bắc và dãy con Voi phía Đông Nam cùng ven sông Hồng và nhiều con suối thơ mộng như ngòi Nhù, ngòi Chăn, Nậm Tha, Nậm Mả… cấu tạo địa chất đã hình thành những hang động qua quá trình phong hóa, thủy hóa hàng triệu năm như Thẳm Dương, Thẳm Sáng. Ngược theo dòng suối sẽ thấy hàng ngàn viên đá, tảng đá muôn hình vạn dạng nằm la liệt trên triền suối.



Vẻ đẹp Thẩm Dương - Văn Bàn. (Ảnh: Nguyễn Cường)

 
Đặt chân đến Liêm Phú, Nậm Xây, Nậm Xé thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên, bầu không khí trong lành và dáng vẻ hoang sơ hiện ra trước mắt với thảm thực vật, động vật phong phú, nhiều loại gỗ quý như pơ mu, đinh, dổi, thú hiếm, chim, bò sát lưỡng cư… Đó là những kho bảo tồn về sinh học vô cùng hấp dẫn. Ngoài ra, du khách sẽ được ngắm dòng thác Bay dưới nắng xuân tung bọt trắng xóa tạo nên muôn sắc cầu vồng kỳ ảo.

Văn Bàn còn là vùng không gian văn hóa với những di tích lịch sử có giá trị gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đến với đền Ken (thuộc xã Chiềng Ken) tọa lạc trên đỉnh đồi cao 183,7 mét so với mực nước biển, du khách sẽ ngạc nhiên khi bắt gặp những cây đại thụ cao vút tỏa tán mướt xanh xuống ngôi đền uy nghiêm, trầm mặc. Khu di tích thờ tướng Nguyễn Hoàng Long, người có nhiều công lao cùng thuộc hạ dòng họ Nguyễn ở thế kỷ XVIII đánh đuổi giặc ngoại xâm, khai khẩn đất hoang, lập làng yên dân.

Nằm bên tả ngạn sông Hồng là đền Cô thuộc xã Tân An thờ công chúa Nguyễn Hoàng Bà Xa, người đã sát cánh cùng cha là tướng Hoàng Bảy triều Hậu Lê (1740 - 1786) đánh giặc bảo vệ miền biên viễn.

Văn Bàn còn lưu giữ kho tàng những giá trị văn hóa phi vật thể giàu tính nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc với những phong tục tập quán và lễ hội hấp dẫn như hội Lồng tồng, hội chơi hang vào các ngày 5 - 8 tháng Giêng cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và thổ lộ tình yêu đôi lứa. Hội đền Ken, đền Cô diễn ra vào các ngày 7 và 17 tháng Giêng để tưởng nhớ tổ tiên, khắc ghi cội nguồn dân tộc. Nếu có dịp được tham dự những lễ hội này, du khách sẽ được đắm mình trong các cuộc vui ý vị và đậm đà bản sắc./.
Phương Hiền

Tin Liên Quan

Đội bóng đá nữ Lâm Thượng – Từ sân bóng vùng cao đến VTV Cup

Từ phong trào thể thao giàu sức sống ở vùng cao, đội bóng đá nữ Lâm Thượng đang viết tiếp hành trình vươn lên bằng tình yêu bóng đá, niềm tự hào quê hương và khát vọng mang bản sắc văn hóa Tày đến sân chơi quy mô quốc gia - Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ nhất.

Giữ gìn điệu xòe Thái bằng tình yêu di sản

Từ sân nhà văn hóa thôn, bản đến không gian sinh hoạt cộng đồng; từ buổi tập tranh thủ sau mùa vụ đến đêm hội rộn ràng, những vòng xòe ở Mường Lò vẫn bền bỉ nối dài qua năm tháng. Di sản ấy không nằm yên trong ký ức mà được tiếp tục thực hành, trao truyền và làm mới bằng tình yêu của cộng đồng...

Yên Bình ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt

Chiều 12/8, xã Yên Bình tổ chức ra mắt Câu lạc bộ Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao nòng cốt theo Nghị quyết số 39 ngày 29/12/2025 của HĐND tỉnh Lào Cai.

Sắp diễn ra Lễ hội Tết Xíp Xí năm 2026 tại phường Trung Tâm

Ngày 22/8 (tức ngày 10/7 năm Bính Ngọ), UBND phường Trung Tâm sẽ tổ chức Lễ hội Tết Xíp Xí năm 2026 tại khuôn viên Nhà văn hóa Tổ dân phố Sà Rèn với chủ đề “Tết Xíp Xí - Giữ gìn bản sắc, gắn kết cộng đồng, phát huy văn hóa dân tộc Thái”.

Phường Trung Tâm sôi nổi hưởng ứng lễ hội Mường Lò 2026

Thực hiện kế hoạch của UBND tỉnh Lào Cai về tổ chức Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, phường Trung Tâm triển khai chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch và trải nghiệm; đồng thời tham gia các hoạt động chung của Lễ hội, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, quảng bá hình...

Workshop – xu hướng làm giàu trải nghiệm sống

Từ móc len, làm bánh, trang điểm đến đồ handmade, các workshop ngày càng đa dạng, thu hút người tham gia ở nhiều độ tuổi. Không chỉ truyền đạt kỹ năng, workshop còn tạo không gian để trải nghiệm, sáng tạo, kết nối và tìm thấy sự thư giãn trong những hoạt động đời thường.