Văn Bàn – vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa

Nằm ở phía Nam của tỉnh Lào Cai, Văn Bàn có diện tích lớn thứ 2 trong tỉnh với 12 dân tộc anh em cùng chung sống gồm: Kinh, Tày, Mông, Dao, Giáy, Thái, Nùng, Mường, Hoa, Phù Lá, Sán Chay, Hà Nhì, đông nhất là dân tộc Tày (chiếm hơn 50%). Đặc biệt, Văn Bàn là huyện duy nhất của tỉnh Lào Cai có dân tộc Mông Xanh - một trong 4 ngành của dân tộc Mông cư trú ở Việt Nam.

Văn Bàn hội đủ những điều kiện cho du lịch văn hóa, sinh thái và tâm linh. Đến Văn Bàn, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của đỉnh núi Gia Lan cao vời ẩn hiện trong làn sương sớm. Khánh Yên Thượng nằm khiêm nhường dưới chân núi như nét nhấn trong bức tranh tổng thể của vùng đất Văn Bàn. Di tích lịch sử cách mạng “Khu du kích Gia Lan” từng ghi đậm chiến công của du kích Văn Bàn đánh Pháp, giải phóng quê hương.

Nằm giữa dãy núi Hoàng Liên Sơn phía Tây Bắc và dãy con Voi phía Đông Nam cùng ven sông Hồng và nhiều con suối thơ mộng như ngòi Nhù, ngòi Chăn, Nậm Tha, Nậm Mả… cấu tạo địa chất đã hình thành những hang động qua quá trình phong hóa, thủy hóa hàng triệu năm như Thẳm Dương, Thẳm Sáng. Ngược theo dòng suối sẽ thấy hàng ngàn viên đá, tảng đá muôn hình vạn dạng nằm la liệt trên triền suối.



Vẻ đẹp Thẩm Dương - Văn Bàn. (Ảnh: Nguyễn Cường)

 
Đặt chân đến Liêm Phú, Nậm Xây, Nậm Xé thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên, bầu không khí trong lành và dáng vẻ hoang sơ hiện ra trước mắt với thảm thực vật, động vật phong phú, nhiều loại gỗ quý như pơ mu, đinh, dổi, thú hiếm, chim, bò sát lưỡng cư… Đó là những kho bảo tồn về sinh học vô cùng hấp dẫn. Ngoài ra, du khách sẽ được ngắm dòng thác Bay dưới nắng xuân tung bọt trắng xóa tạo nên muôn sắc cầu vồng kỳ ảo.

Văn Bàn còn là vùng không gian văn hóa với những di tích lịch sử có giá trị gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đến với đền Ken (thuộc xã Chiềng Ken) tọa lạc trên đỉnh đồi cao 183,7 mét so với mực nước biển, du khách sẽ ngạc nhiên khi bắt gặp những cây đại thụ cao vút tỏa tán mướt xanh xuống ngôi đền uy nghiêm, trầm mặc. Khu di tích thờ tướng Nguyễn Hoàng Long, người có nhiều công lao cùng thuộc hạ dòng họ Nguyễn ở thế kỷ XVIII đánh đuổi giặc ngoại xâm, khai khẩn đất hoang, lập làng yên dân.

Nằm bên tả ngạn sông Hồng là đền Cô thuộc xã Tân An thờ công chúa Nguyễn Hoàng Bà Xa, người đã sát cánh cùng cha là tướng Hoàng Bảy triều Hậu Lê (1740 - 1786) đánh giặc bảo vệ miền biên viễn.

Văn Bàn còn lưu giữ kho tàng những giá trị văn hóa phi vật thể giàu tính nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc với những phong tục tập quán và lễ hội hấp dẫn như hội Lồng tồng, hội chơi hang vào các ngày 5 - 8 tháng Giêng cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và thổ lộ tình yêu đôi lứa. Hội đền Ken, đền Cô diễn ra vào các ngày 7 và 17 tháng Giêng để tưởng nhớ tổ tiên, khắc ghi cội nguồn dân tộc. Nếu có dịp được tham dự những lễ hội này, du khách sẽ được đắm mình trong các cuộc vui ý vị và đậm đà bản sắc./.
Phương Hiền

Tin Liên Quan

Chào Xuân qua biên giới và Liên hoan nhân dân biên giới 2026: thắm tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc

Trong không khí của những ngày đầu xuân mới, tối 2/2, tại Quảng trường Kim Tân, phường Lào Cai, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và Chính quyền nhân dân Châu Hồng Hà (Trung Quốc) đã phối hợp tổ chức chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) –...

Lan tỏa bản sắc văn hóa Mông giữa lòng phố

Câu lạc bộ Văn hóa dân tộc Mông Lào Cai, tiền thân là câu lạc bộ Người Mông thành phố Yên Bái cũ, được thành lập nhằm tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa Mông. Sau 8 năm hoạt động, câu lạc bộ đã trở thành điểm sinh hoạt văn hóa chung, lan tỏa giá trị truyền thống của...

Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao đỏ tại thôn Nậm Mười

Liên tục trong 3 ngày 3 đêm, từ ngày 31/1 đến hết ngày 3/2, tại thôn Nậm Mười, xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai diễn ra Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao đỏ - nghi lễ linh thiêng đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông. Nghi lễ này đã được cộng đồng người Dao đỏ nơi đây gìn giữ và trao truyền qua nhiều...

Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Hơn 20 năm qua, tiếng kèn của anh Triệu Phúc An đã trở thành âm thanh quen thuộc, gắn liền với đời sống tâm linh của người Dao đỏ tại thôn Khe Dẹt, xã Phong Dụ Thượng. Với cây kèn, anh An không chỉ thổi lên những giai điệu truyền thống mà còn âm thầm giữ gìn văn hóa dân tộc giữa dòng chảy hiện đại.

Xây dựng đời sống văn hoá: Dấu ấn từ thực tiễn

Nhận thức được nâng lên; nếp sống được định hình lại và văn hóa từng bước trở thành động lực phát triển cộng đồng là chuyển động rõ nét có thể cảm nhận được ở Lào Cai sau 5 năm triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2021 - 2025. Không ồn ào, không phô...

Giữ hồn di sản trong nhịp sống hiện đại

Giữa nhịp sống hiện đại đang chuyển động từng ngày, khi các giá trị mới liên tục hình thành và lan tỏa, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống trở thành yêu cầu cấp thiết.