Cây nhãn ghép cho quả sai, tán thấp, dễ thu hoạch.

Trồng nhãn cho thu nhập khá, nhưng số hộ gia đình có thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm như chị Lan chưa nhiều. Cây nhãn có mặt ở đất Phong Niên từ những năm 1990, nhưng cũng chỉ như ổi, mít, na… nhãn được người dân trồng trong vườn nhà để “ăn chơi”, chưa trở thành hàng hóa. Xác định nhãn là cây trồng thế mạnh và địa phương cũng là xã nằm trong vùng dự án cải tạo vườn tạp của huyện Bảo Thắng, nên từ năm 2013 đến nay, xã Phong Niên tích cực tuyên truyền người dân cải tạo diện tích nhãn trồng lâu năm bằng cách ghép mắt với giống nhãn mới. Nhiều gia đình đã mạnh dạn đầu tư, chăm sóc, năm nay, cây nhãn không phụ công người trồng, mùa quả ngọt.

Ông Phạm Viết Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Phong Niên cho biết: “Cây nhãn trồng ở địa phương được người dân chăm sóc cẩn thận. Người dân chỉ phun thuốc đậu quả khi cây ra hoa, việc phun thuốc phòng, chống sâu bọ khi quả non là không đáng kể, nên quả nhãn rất an toàn, không bị ảnh hưởng. Cũng vì thế, nhãn Phong Niên chưa bao giờ ế”. Chị Đinh Phương Thảo, tiểu thương tại thành phố Lào Cai chia sẻ: “Những sản phẩm sạch, đặc biệt là được trồng tại các địa phương trong tỉnh, không mất tiền công vận chuyển và bảo quản được nhiều người ưa chuộng. Nhãn Xuân Quang, Thái Niên, Phong Niên tuy quả nhỏ hơn, mẫu mã không đẹp bằng nhãn dưới xuôi, nhưng lại dễ bán hơn”.

Cây nhãn lâu năm trồng tại Phong Niên có chất lượng quả thơm, ngọt với lượng đường cao, cho thu hoạch khoảng cuối tháng 7 đến giữa tháng 8. Tuy nhiên, những cây này thường có tán rộng, cây cao nên khó khăn trong chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. Hiện, xã Phong Niên vận động, tuyên truyền người dân đốn tỉa, ghép mắt để cải tạo những cây nhãn lâu năm, năng suất thấp. Trồng song song 2 giống nhãn, chị Nguyễn Thị Lan cho biết thêm: “Nhãn ghép tán rộng, cây không quá cao, khi ra hoa thì phun thuốc đậu quả rất thuận tiện, thu hái cũng dễ dàng hơn nhiều. Nhãn ghép quả to, đẹp, nên được giá hơn, năng suất có những năm cao gấp 2 - 3 lần so với nhãn lâu năm”.

Từ hiệu quả kinh tế mà cây nhãn mang lại, nhiều gia đình xã Phong Niên đã tập trung đầu tư, chăm sóc cây trồng này. Những giống nhãn đặc sản được người dân đưa vào trồng thử nghiệm, kết hợp tiến hành đốn tỉa, ghép mắt cho những cây nhãn trồng lâu năm để chăm sóc dễ dàng hơn. Trong năm 2016, xã Phong Niên đã tiến hành cắt và ghép mắt hơn 700 cây nhãn, nhằm cải thiện năng suất, chất lượng nhãn. Về lâu dài, để trở thành sản phẩm hàng hóa quy mô lớn, xã Phong Niên tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân mở rộng diện tích, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây nhãn hiệu quả. Ông Phạm Viết Hưng trăn trở: “Hiện, xã đã đề xuất với huyện và các ngành chức năng sớm xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu nhãn Bảo Thắng. Làm thế nào để sản phẩm nhãn địa phương vào được các siêu thị, các quầy hàng lớn trong và ngoài tỉnh để người dân khắp nơi biết đến sản phẩm nhãn của Phong Niên và của huyện Bảo Thắng? Đó là những việc phải làm trong thời gian tới để sản phẩm nhãn có “đầu ra” ổn định, giúp người dân an tâm, đặt niềm tin vào cây trồng này”.