Hiệu quả từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng
Với những lợi thế về địa hình, điều kiện tự nhiên và dân cư, Lào Cai được đánh giá là tỉnh có nhiều tiềm năng trong thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Trong tổng diện tích tự nhiên 638.389,59 ha, diện tích quy hoạch cho lâm nghiệp là 417.384,06 ha, trong đó diện tích có rừng là 348.327 ha với 158/164 xã, phường, thị trấn có rừng.
Ngay từ những năm đầu triển khai thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lào Cai đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, UBND các huyện, thành phố đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đến các hộ gia đình. Đưa vào hoạt động trang thông tin điện tử Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tại địa chỉ laocaifpdf.vn; biên tập và phát hành 10.000 tờ rơi, 1.000 tờ áp phích, 250 cuốn lịch phát tới các chủ rừng; xây dựng 10 biển pa nô loại to và 35 biển pa nô loại nhỡ lắp đặt trên các trục đường quốc lộ và tỉnh lộ,… Đồng thời, thường xuyên cập nhật tin, bài, hình ảnh về tình hình thực hiện chính sách thông qua các phương tiện thông tin đại chúng giúp các tổ chức, cá nhân hiểu rõ ý nghĩa và mục tiêu của chính sách đem lại, từ đó nâng cao ý thức trong thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, phục vụ công tác bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương.
Để chính sách triển khai đạt hiệu quả, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã phối hợp UBND huyện Si Ma Cai, Bắc Hà, Bảo Thắng, Văn Bàn, Sa Pa tổ chức chi trả thí điểm tiền dịch vụ môi trường rừng cho các chủ rừng và cắm biển báo chi trả chính sách dịch vụ môi trường rừng tại các khu rừng được thụ hưởng sách, từ đó nhân rộng, triển khai thực hiện chi trả tại các địa phương còn lại trên địa bàn tỉnh.
Đến nay, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã tiến hành ký kết hợp đồng với 67 cơ sở thuộc đối tượng phải chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh, trong đó có 67 cơ sở thực hiện ký kết hợp đồng ủy thác, gồm 32 nhà máy sản xuất thủy điện; 01 cơ sở sản xuất và cung ứng nước sạch; 34 cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch. Lào Cai là tỉnh đầu tiên trong cả nước thực hiện thí điểm thu tiền dịch vụ môi trường rừng tại các cơ sở sản xuất công nghiệp, nuôi cá nước lạnh. Hiện Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đang tiến hành thu tiền dịch vụ môi trường rừng tại 56 cơ sở sản xuất công nghiệp, nuôi cá nước lạnh. Tổng số tiền dịch vụ môi trường rừng thu được giai đoạn 2011 - 2015 đạt trên 131 tỷ đồng, đã hỗ trợ quản lý và bảo vệ cho hơn 204.253,24 ha rừng thuộc các lưu vực có cung ứng dịch vụ môi trường rừng.
Để chính sách triển khai đạt hiệu quả, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã phối hợp UBND huyện Si Ma Cai, Bắc Hà, Bảo Thắng, Văn Bàn, Sa Pa tổ chức chi trả thí điểm tiền dịch vụ môi trường rừng cho các chủ rừng và cắm biển báo chi trả chính sách dịch vụ môi trường rừng tại các khu rừng được thụ hưởng sách, từ đó nhân rộng, triển khai thực hiện chi trả tại các địa phương còn lại trên địa bàn tỉnh.
Đến nay, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã tiến hành ký kết hợp đồng với 67 cơ sở thuộc đối tượng phải chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh, trong đó có 67 cơ sở thực hiện ký kết hợp đồng ủy thác, gồm 32 nhà máy sản xuất thủy điện; 01 cơ sở sản xuất và cung ứng nước sạch; 34 cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch. Lào Cai là tỉnh đầu tiên trong cả nước thực hiện thí điểm thu tiền dịch vụ môi trường rừng tại các cơ sở sản xuất công nghiệp, nuôi cá nước lạnh. Hiện Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đang tiến hành thu tiền dịch vụ môi trường rừng tại 56 cơ sở sản xuất công nghiệp, nuôi cá nước lạnh. Tổng số tiền dịch vụ môi trường rừng thu được giai đoạn 2011 - 2015 đạt trên 131 tỷ đồng, đã hỗ trợ quản lý và bảo vệ cho hơn 204.253,24 ha rừng thuộc các lưu vực có cung ứng dịch vụ môi trường rừng.
Rừng đầu nguồn được bảo vệ nghiêm ngặt tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên.
Cùng với các nguồn lực và thông qua các giải pháp, các hoạt động triển khai kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng đã góp phần làm suy giảm số vụ xâm phạm, phá hại rừng, cháy rừng, khai thác lâm sản trái phép, nâng cao diện tích, độ che phủ rừng. Năm 2012 diện tích rừng toàn tỉnh có 334.893 ha đến năm 2015 tổng diện tích rừng toàn tỉnh 348.327 ha (tăng 13.434 ha), độ che phủ rừng tăng từ 51,3% lên 53,3%; số vụ cháy rừng từ 37 vụ giảm xuống còn 12 vụ,...
Ngoài việc góp phần bảo vệ rừng tốt hơn, thông qua việc thực thi chính sách, đời sống của các hộ gia đình, cá nhân nhận giao khoán bảo vệ rừng được cải thiện rõ rệt. Tại một số nơi, đơn giá chi trả bình quân trên 01 ha rừng đạt cao hơn mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho công tác bảo vệ rừng (200.000đ/ha), tiêu biểu như lưu vực nhà máy thủy điện Nậm Khóa 3, nhà máy thủy điện Nậm Tha có đơn giá chi trả đạt từ 518.000đ – 733.0000đ/01ha/năm. Có những hộ dân được chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng đạt 3.000.000 - 4.000.000đ/hộ/năm, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo trong lưu vực có các nhà máy thuỷ điện (từ 38,8% năm 2012 giảm xuống còn 24,91% năm 2015).
Từ những kết quả thực tiễn cho thấy, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng giúp người dân Lào Cai gắn bó với rừng, tạo công ăn, việc làm, cải thiện đời sống sinh kế, vươn lên xóa đói giảm nghèo./.
