Thăm đền Trung Đô (Bắc Hà)
Đền Trung Đô là nơi thờ tướng quân Gia Quốc công Vũ Văn Mật cùng các thuộc tướng của mình đã có công xây dựng căn cứ bảo vệ biên cương Tổ quốc và phát triển vùng đất Trung Đô cũng như Bắc Hà thuộc trấn Tuyên Quang xưa (Lào Cai ngày nay) thành trung tâm kinh tế - xã hội thời bấy giờ.
Đền Trung Đô nằm trong vùng thung lũng nơi hợp lưu của 2 dòng suối Nậm Thin, Nậm Khòn ở phía Bắc và phía Đông với sông Chảy nằm ở phía Tây của đền.
Cách đền khoảng 30 m, trong khu rừng cấm có một gò đất khá to, xung quanh được xếp đá tảng bảo vệ. Tương truyền đó là ngôi mộ đôi của hai vợ chồng tướng quân Hoàng Vần Thùng. Sau khi Gia Quốc công Vũ Văn Mật kéo quân về xuôi, Hoàng Vần Thùng được phong làm đại tướng quân, toàn quyền chỉ huy vùng Trung Đô. Trong một trận đánh giặc phương Bắc, mặc dù chiến đấu hết sức dũng cảm, song thế giặc quá mạnh, quân của ông bị thua. Quyết không để lọt vào tay giặc, ông và vợ đã quyên sinh. Những binh lính còn sống sót và dân làng đã đắp đất vào nơi ông bà mất, mối xông lên thành gò lớn.
Tồn tại hơn 300 tuổi, dấu tích của ngôi đền xưa còn lại những tảng kê chân cột bằng đá, những hiện vật, như gạch ngói, trang trí minh chứng cho một thời vàng son. Di tích đền Trung Đô có giá trị tinh thần vô cùng lớn đối với người dân Trung Đô nói riêng và tỉnh Lào Cai nói chung, là nơi giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc, bảo vệ đất nước.
Sau khi được nhà nước công nhận di tích văn hóa - lịch sử Quốc gia (năm 2008), tỉnh Lào Cai, huyện Bắc Hà đã đầu tư xây dựng, tái tạo khu di tích này gắn với quy hoạch phát triển làng sinh thái - văn hóa Trung Đô, tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc Tày nơi đây phát triển mô hình “du lịch cộng đồng”. Hiện nay, du khách đến Trung Đô không chỉ được sống trong không gian linh thiêng mà còn có thể hoà mình với cảnh sắc thiên nhiên, cộng đồng văn hoá nơi đây. Hằng năm, cứ vào Rằm tháng Giêng, người dân Trung Đô lại tổ chức ngày hội lễ rất long trọng, tạo cho ngôi đền sự uy nghiêm và đầy linh thiêng.
