Mùa trình tường nhà của đồng bào Mông ở Lào Cai

Tập quán sinh sống trên các sườn núi cao, nơi có khí hậu và điều kiện sống khắc nghiệt, nên người Mông đã chọn cho mình lối làm nhà trình tường bằng đất, mái lợp ngói hoặc cỏ tranh, lá… Ngôi nhà có kết cấu đẹp, bền, vừa giữ ấm vào mùa đông, mát mẻ về mùa hè, trước kia còn có tác dụng phòng, chống được nhiều loại thú dữ.

Làm nhà trình tường

Đồng bào Mông thường chọn tháng 10 âm lịch là thời điểm dựng nhà, khi những ruộng lúa, nương ngô vụ mùa vừa được thu hoạch xong. Phần vì nông nhàn, một phần thóc, ngô sau thu hoạch được bán đi để trang trải làm nhà mới. Gia đình nào có điều kiện khá sẽ làm ngôi nhà mới to hơn, đẹp hơn hoặc làm nhà mới cho con ra ở riêng.

Trước khi làm nhà, đồng bào Mông rất chú trọng việc chọn đất và làm một mâm cơm để báo cáo tổ tiên. Công việc trình tường nhà được đồng bào chuẩn bị công phu, sau khi đào móng xong, họ sẽ đặt vào đó những chiếc khuôn gỗ dài khoảng 1,5 m, rộng 0,5m. Khi bắt đầu trình tường, người ta sẽ đổ đất đầy lên khuôn, dùng những chiếc chày, vồ giã, nén đất thật chặt. Đất chọn để trình tường là loại đất nạc, được loại bỏ sạch rễ cây, cỏ dại, đá to, sau đó, được trộn với đá đã phong hóa có tác dụng làm cho bức tường chắc chắn và hạn chế nứt. Mỗi ngôi nhà cần huy động những thanh niên khỏe mạnh trình tường qua các khuôn chồng lên nhau, hết 4 khuôn là bức tường đã đủ cao để dựng nhà.

Gỗ để làm nhà đều được lựa chọn kỹ và thường làm bằng cây sa mộc, loại cây biểu tượng cho sức sống của đồng bào vùng cao. Mỗi ngôi nhà trình tường như vậy sẽ được làm xong trong khoảng 3 ngày, tuổi thọ trung bình ngôi nhà trình tường lên đến 80 năm. Cụ Tráng Seo Chùa, 76 tuổi, ở thôn Pờ Chồ 3, xã Lầu Thí Ngài (Bắc Hà) cho biết: Ngôi nhà trình tường của đồng bào Mông mang tính cộng đồng, thể hiện tinh thần đoàn kết cao. Ngôi nhà trình tường của người Mông dù rộng hay hẹp đều có 3 gian.

Mỗi ngôi nhà trình tường đều là công sức của anh em, họ hàng trong bản

Trải qua bao đời, đồng bào Mông vẫn đang sống trong những ngôi nhà bằng đất trình tường kiên cố. Từ những ngôi nhà trình tường đã tạo nên truyền thống đẹp, trường tồn cùng năm tháng và mang bản sắc văn hóa độc đáo.

(Theo baolaocai.vn)

Tin Liên Quan

Thăng trầm nghề chạm khắc bạc giữa thời “bão giá”

Từ lâu, nghề chạm khắc bạc của đồng bào Dao đỏ xã Mường Hum, Dền Sáng đã khá nổi tiếng. Trải qua hàng trăm năm, đồng bào Dao đỏ ở nơi đây vừa bảo tồn, gìn giữ nghề chạm khắc bạc của tổ tiên, vừa có nguồn thu nhập khá từ nghề. Vậy nhưng, hơn một năm trở lại đây, khi giá bạc nguyên liệu tăng cao...

Giữ lửa nghề rèn giữa lòng phố thị

Giữa nhịp sống hối hả, tại một góc nhỏ trên đường Hoàng Sào, phường Cam Đường, cha con ông Nguyễn Bá Đồng vẫn miệt mài giữ lửa cho một nghề tưởng chừng đã lùi vào dĩ vãng - nghề rèn.

Giữ "hồn" trang phục bản địa

Trong quá trình phát triển du lịch, việc giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống đang được các địa phương và ngành chức năng của tỉnh chú trọng thực hiện, trong đó, bảo tồn trang phục các dân tộc thiểu số là nội dung được quan tâm.

Độc đáo nét văn hóa Then của người Giáy

Trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Giáy ở Lào Cai, nghi lễ Then từ lâu đã trở thành một hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh quen thuộc, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Giữa nhịp sống hiện đại, ở nhiều bản làng vùng cao, những thầy Then vẫn miệt mài giữ gìn nét đẹp văn hóa dân gian...

Người lưu giữ nghệ thuật chế tác khèn bè Thái

Gần 90 tuổi nhưng ông Vì Văn Ngân ở Bản Ten, phường Nghĩa Lộ vẫn dành trọn tâm huyết lưu giữ nghệ thuật chế tác nhạc cụ dân tộc Thái. Ông là một trong số rất ít người còn biết chế tác hoàn chỉnh chiếc Khèn bè Thái ở vùng Mường Lò. Không chỉ vậy, ông còn sử dụng thành thạo nhiều loại nhạc cụ dân...

Nét đẹp cúng rừng của đồng bào vùng cao Lào Cai

Từ bao đời nay, đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Hà Nhì, Giáy… ở vùng cao tỉnh Lào Cai vẫn gìn giữ tục lệ cúng rừng vào dịp đầu năm. Nghi lễ không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, góp phần nâng cao ý thức giữ rừng trong mỗi người dân.