Quang cảnh buổi họp báo.

Đồng chí Vương Trinh Quốc, Chánh Văn phòng UBND tỉnh; đồng chí Lê Ngọc Dương, Phó Giám đốc sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì buổi họp báo. Tham dự buổi họp báo có lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh; Công ty Cổ phần Tứ Đỉnh; phóng viên các cơ quan báo chí địa phương và Trung ương thường trú tại Lào Cai.

Ngày 9/3, trên địa bàn xã Bản Lầu, huyện Mường Khương (Lào Cai) xảy ra tình trạng dứa, cây cối hoa mầu của một số hộ dân bỗng dưng bị táp lá, thối nhũn không rõ nguyên nhân. Sau khi các cơ quan báo chí đưa tin phản ánh về sự việc trên, lãnh đạo tỉnh Lào Cai đã thành lập đội kiểm tra liên ngành với 9 đơn vị thành viên do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai chủ trì kiểm tra hiện trạng, nguyên nhân, tiến hành lấy mẫu và thống kê số lượng dứa và một số cây như chè, lúa… do đâu mà chết. Tiếp đó ngày 19/3, UBND tỉnh Lào Cai tiếp tục thành lập đoàn kiểm tra Nhà máy luyện kim màu Lào Cai thuộc Công ty cổ phần Tứ Đỉnh, lấy mẫu nước, không khí xung quanh nhà máy tiến hành phân tích.
 
Kết quả cho thấy: Hàm lượng Cu, Pb trong quả dứa ở mẫu số ba (gần nhà máy nhất, khoảng 300m) vượt tiêu chuẩn quá lớn (gấp 19 lần đối với Cu, trên 50 lần đối với Pb). Trên lá dứa, hàm lượng Cu ở mẫu số hai và số ba cao hơn 8-9 lần mẫu số một. Hàm lượng Cu và Pb trên mẫu đất ở nơi trồng dứa cũng vượt ngưỡng hàng chục lần. Đặc biệt, dư lượng lưu huỳnh (S) có trong tất cả các mẫu dứa, chè và đất. Không phát hiện thấy dư lượng thuốc trừ cỏ trong mẫu quả dứa. Như vậy, có thể khẳng định việc hàng chục ha dứa và cây nông nghiệp của người dân xã Bản Lầu, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai bị chết là do khí thải và nước thải của Nhà máy luyện kim màu Lào Cai gây ra. Diện tích dứa bị thiệt hại là 11,8 ha, cùng với 41,9 ha chè, rau màu và các cây trồng khác; tổng số là 53,7 ha.
 
Về nguyên nhân cây cối và hoa mầu táp lá và thối nhũn, lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường khẳng định nguyên nhân chính là do Nhà máy luyện kim màu Lào Cai. Hệ thống xử lý khí thải của nhà máy luyện kim màu còn có một số vị trí bị hở, hệ thống cấp và phụ sữa vôi hoạt động không ổn định, chưa đáp ứng yêu cầu. Theo nhận dịnh của Đoàn công tác liên ngành, chỉ cần một trong các bộ phận của hệ thống phun sữa vôi hoạt động không ổn định thì lập tức khí thải SO2 ra môi trường sẽ vượt ngưỡng quy định. Khí này khi tiếp xúc với hơi ẩm, mưa mù trong tự nhiên sẽ tạo thành H2SO4, gây mưa a xít, tác động rất xấu đến cây trồng, gây héo, rụng lá và thối quả.
 
Từ những sai phạm nêu trên, UBND tỉnh Lào Cai quyết định tạm dừng mọi hoạt động của Nhà máy luyện kim màu Lào Cai. Yêu cầu nhà máy có trách nhiệm thống nhất với Đoàn công tác, chính quyền địa phương và người dân về diện tích, số lượng cây trồng để bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người dân xong trước 20/4/2017. Công ty cổ phần Tứ Đỉnh phải hoàn thiện đầy đủ thủ tục, hồ sơ pháp lý liên quan của dự án (dây chuyền công nghệ, giấy chứng nhận đầu tư, thiết kế cơ sở tổng thể, giấy phép xây dựng của dự án…) và hệ thống xử lý môi trường được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận hoàn thành. Triển khai lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải, nước thải tự động theo quy định, có kết nối hệ thống của tỉnh;  khẩn trương bố tró kinh phí, phối hợp với chính quyền thực hiện chi trả tiền giải phóng mặt bằng đối với phần diện tích đất còn sót lại của dự án để hoàn thiện các hạng mục dành cho bảo vệ môi trường; trên cơ sở đó, tỉnh Lào Cai xem xét việc cho phép hoạt động sản xuất./.