Sau 5 năm thực hiện 02 Đề án “Phát triển thiết chế văn hoá, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc tỉnh Lào Cai giai đoạn 2011 - 2015”, “Phát triển thể dục thể thao tỉnh Lào Cai giai đoạn 2011 - 2015” và triển khai các Đề án “Phát triển văn hoá, thể thao tỉnh Lào Cai giai đoạn 2016 - 2020”, các quy hoạch xây dựng nông thôn mới; đến nay, hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao phục vụ cộng đồng cấp tỉnh được quy hoạch trong tổng thể Khu liên hiệp văn hoá - thể thao tỉnh với quy mô 75 ha, bao gồm Nhà Văn hoá tỉnh Lào Cai, Nhà Bảo tàng tỉnh Lào Cai, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục thể thao tỉnh Lào Cai.

Nhà văn hoá tỉnh Lào Cai được xây dựng từ năm 2013, hoàn thành và đi vào hoạt động từ tháng 6/2016 với tổng diện tích gần 14.500 m2. Đây cũng là trụ sở Trung tâm Văn hoá và Điện ảnh tỉnh và Thư viện tỉnh. Công tác tuyên truyền cổ động trực quan, tuyên truyền lưu động đổi mới về nội dung và hình thức. Phong trào văn nghệ quần chúng phát triển sâu rộng, chất lượng các cuộc thi, hội diễn, liên hoan được nâng cao, đáp ứng nhiệm vụ chính trị của địa phương và từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá nghệ thuật của nhân dân. Trung bình mỗi năm, Trung tâm Văn hoá và Điện ảnh tỉnh tổ chức 130 buổi tuyên truyền lưu động, 80% số buổi tuyên truyền ở vùng sâu, vùng xa. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2017 đã tổ chức 93 buổi tuyên truyền lưu động, 157 buổi chiếu bóng lưu động, nhiều chương trình nghệ thuật phục vụ sự kiện trọng đại của tỉnh, của đất nước. Rạp chiếu phim 6 tháng đầu năm 2017 đã thực hiện được 234 buổi chiếu với tổng số lượt khán giả đến rạp xem phim đạt 12.800 lượt, doanh thu trên 300 triệu đồng.

Nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, phát triển văn hoá đọc, Thư viện tỉnh Lào Cai chú trọng triển khai nhiều biện pháp, đổi mới phương thức phục vụ, kết hợp giữa hình thức phục vụ truyền thống tại thư viện với phục vụ lưu động tại cơ sở và qua mạng Internet, Website. Đầu tư trang thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường luân chuyển tài liệu từ hệ thống thư viện công cộng tới các địa bàn nông thôn, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, trường học, đồn biên phòng, điểm bưu điện - văn hoá xã…Tổ chức các sự kiện phục vụ bạn đọc với hình thức đa dạng, phong phú. Mỗi năm, Thư viện tỉnh tổ chức từ 32 - 40 cuộc theo chuyên đề và trưng bày, giới thiệu sách mới; bổ sung 6.000 bản sách các loại và 150 loại báo, tạo chí; cấp mới hơn 2.044 thẻ, phục vụ trên 280.000 lượt độc giả.

Bảo tàng tỉnh Lào Cai được khánh thành và đưa vào hoạt động từ tháng 9/2016 với diện tích xây dựng gần 4.000 m2. Hiện Bảo tàng lưu giữ 14.601 tư liệu, hiện vật, trong đó, có nhiều tư liệu, hiện vật có giá trị cao trên các mặt lịch sử, văn hoá, khoa học và các hình ảnh, kỷ vật quý giá của nhân dân các dân tộc tỉnh Lào Cai. Trong 6 tháng đầu năm 2017, Bảo tàng tỉnh đã thực hiện 03 cuộc trưng bày phục vụ các sự kiện chính trị của tỉnh, đất nước; sưu tầm mới 185 hiện vật. Sau hơn 01 năm đi vào khánh thành, đến nay Bảo tàng tỉnh đã thu hút hơn 15.000 lượt khách tham quan.

Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục thể thao tỉnh Lào Cai đã từng bước đổi mới phương thức tổ chức hoạt động huấn luyện và các giải thi đấu thể thao. Duy trì đào tạo 10 lớp năng khiểu thể thao với 170 vận động viên hệ tập trung và bán tập trung, trên 200 vận động viên nghiệp dư tập luyện thường xuyên. Hằng năm, tổ chức từ 17 - 19 giải thể thao cấp tỉnh;đăng cai tổ chức từ 2 - 4 giải quốc gia; tổ chức trên 30 đoàn vận động viên tham gia thi đấu các giải thể thao khu vực, toàn quốc, giành được từ 60 - 70 huy chương các loại.

Cùng với hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao phục vụ cộng đồng cấp tỉnh, 9/9 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh đều có Trung tâm Văn hoá và Thể thao. Trung tâm Văn hoá và Thể thao các huyện, thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động văn hoá, nghệ thuật, thể dục, thể thao kỷ niệm ngày lễ lớn, các sự kiến trọng đại của địa phương và phục vụ nhân dân. Trung bình mỗi năm, một huyện, thành phố thực hiện 60 buổi tuyên truyền lưu động, 50 buổi chiếu phim lưu động, tổ chức từ 5 - 7 giải thi đấu thể thao cấp huyện, giúp các xã tổ chức từ 2 - 3 giải thi đấu thể thao cấp xã.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 79/164 xã, phường, thị trấn có nhà văn hoá; 22/164 xã, phường, thị trấn có phòng tập luyện thể dục thể thao; 77/164 xã, phường, thị trấn có mặt bằng, sân chơi thể thao đơn giản (sân bóng chuyền, cầu lông, sấn bóng đá mini); 1.533 công trình nhà văn hoá- khu thể thao cấp thôn; 383 nhà văn hoá- khu thể thao thôn đã được cấp trang thiết bị. Đến tháng 6/2017, tỉnh Lào Cai có 33 xã đạt tiêu chí cơ sở vật chất văn hoá (tiêu chí số 6) của Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới. Các nhà văn hoá xã, nhà văn hoá- khu thể thao cấp thôn đã trở thànhđiểm sinh hoạt văn hoá, chính trị, xã hội hữu ích, từng bước đáp ứng nhu cầu trao đổi, học tập, đời sống tinh thần của nhân dân.

Bên cạnh hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao các cấp tỉnh, huyện, xã, thôn, Lào Cai còn có hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao phục vụ thanh thiếu niên, nhi đồng với 01 Cung Thiếu nhi cấp tỉnh, 03 Nhà Thiếu nhi cấp huyện và 02 nhà văn hoá- khu thể thao phục vụ công nhân, người lao động.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện Quyết định số 2164/QĐ-TTg ngày 11/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao cơ sở giai đoạn 2013 - 2020, định hướng đến năm 2030. Triển khai Đề án số 8-ĐA/TU ngày 27/11/2015 của Tỉnh ủy Lào Cai về “Phát triển văn hoá, thể thao tỉnh Lào Cai giai đoạn 2016 - 2020” lồng ghép với chương trình xây dựng nông thôn mới để đầu tư xây dựng và nâng cao hiệu quả hoạt động hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao từ tỉnh đến cơ sở./.