Đối với mỗi người lính biên phòng, không có niềm vui nào vui hơn trong những ngày này được trở về thăm đơn vị cũ. Theo truyền thống đó, tôi ngược lên biên giới tìm về Đồn biên phòng Tả Gia Khâu. Đây là một trong những địa bàn khó khăn nhất tỉnh với khó khăn do thiếu nước, có thể ví như “Trường Sa cạn”. Tại đó, tôi có một người bạn rất thân - Thiếu tá Hà Xuân Phong, cán bộ quân y sỹ của đơn vị, người tận tụy chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.

Mặc dù con đường đã được trải nhựa dễ đi và phá thế “ốc đảo” của Tả Gia Khâu từ mấy năm trước, song chiếc xe cũng không thể đi nhanh hơn vì đường nhiều cua gấp. Hai  bên đường, cảnh sắc vùng cao ăm ắp nhựa sống, dù nơi đây vừa phải trải qua quãng thời gian kinh hoàng của lũ quét, sạt lở đất đổ xuống những làng bản nghèo khó vùng cao... Tôi mường tượng ra công việc vất vả của anh bạn quân y trong những ngày đó phải chạy “sô” khắp các thôn bản để tuyên truyền, khám chữa bệnh cho dân. Vì vậy khi gặp Phong, tôi không ngạc nhiên khi thấy bạn gầy đi so với trước, chỉ có đôi mắt vẫn luôn rực sáng. Giản dị mà sâu sắc, không đẹp trai nhưng đầy duyên thầm. Đó là nhận xét của nhiều người khi tiếp xúc với Hà Xuân Phong.
Tháng 3 năm 1992, chàng trai Hà Xuân Phong quê Đất Tổ khi đó vừa bước qua tuổi mười chín, viết đơn tình nguyện nhập ngũ vào Bộ đội Biên phòng. Là con trai duy nhất trong gia đình có năm anh em, trong điều kiện thời bình, nếu anh không xung phong chắc vẫn được ưu tiên chưa phải nhập ngũ. Nhưng có người anh họ là biên phòng từ Hà Giang trở về, ngày ngày nghe anh kể chuyện về cuộc sống, công việc của những người lính nơi biên giới, Phong mê lắm nên giấu gia đình nộp đơn nhập ngũ. Sau ba tháng huấn luyện, anh được điều về công tác tại Đồn Biên phòng Xí Mần (BĐBP tỉnh Hà Giang), Phong trở thành lính Biên phòng từ đó.

Là chiến sỹ làm công tác vận động quần chúng, có đi có biết, có đi mới thấy đồng bào trên này nghèo quá. Nhưng kỷ niệm đáng nhớ nhất của anh là trong một lần xuống bản, Phong gặp một gia đình người Mông không may ăn phải nấm độc. Đứa con trai lớn hơn chục tuổi đầu (có lẽ ăn nhiều nhất) dẫn đến tử vong làm anh ân hận mãi. Anh ước giá như hôm ấy mình là quân y, có túi thuốc của biên phòng thì có lẽ đã cứu được thằng bé. Điều đó thôi thúc anh phải đi học để có kiến thức, mới phục vụ lực lượng, phục vụ nhân dân được lâu dài.

Ra trường với quân hàm thiếu uý và tấm bằng y tá, sau mấy năm miệt mài với vùng biển đầy nắng gió Ninh Thuận, anh được cấp trên tạo điều kiện về nhận công tác ở Bộ đội Biên phòng Lào Cai. Điểm đến đầu tiên của anh là Đồn Biên phòng Y Tý. Được làm công việc mình yêu thích, dấu chân Phong đã in khắp các thôn bản vùng vao. Công việc ở đây muôn hình muôn vẻ và có nhiều điều khác xa với những gì anh được học ở trường. Tâm lý của người Hà Nhì nơi đây chưa hiểu và tin vào tiến bộ của y học nên họ vẫn giữ thói quen chữa bệnh bằng thầy cúng hơn là nhờ thầy thuốc. Hay khi vận động mãi họ mới cho con em đi tiêm chủng. Sáng tiêm, chiều các cháu sốt phản vệ (một tín hiệu tốt sau khi trẻ tiêm phòng) thì họ ùn ùn kéo đến xã bắt đền. Những lúc ấy, Phong và anh em cán bộ y tế xã cứ gọi là “bở hơi tai” mà giải thích. Có những lúc thấy nản, nhưng Phong hiểu muốn thành công thì phải kiên trì. Kiên trì vận động, đó chính là thực hiện lời Bác dạy “dân vận là vận động từng người dân, không để sót một người dân nào”. Cứ như vậy, từng ngày, từng tháng, cuối cùng đồng bào cũng hiểu ra tầm quan trọng của sức khỏe nên đã tự giác bảo nhau đi xin thuốc, đi khám bệnh, không chủ quan như trước nữa.

Từ Đồn Biên phòng Y Tý (huyện Bát Xát), cuối năm 2009, Phong lại về nhận công tác tại Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu (huyện Mường Khương). Đơn vị mới nhưng nhiệm vụ thì vẫn vậy: Chăm sóc sức khỏe cho đơn vị và thực hiện chương trình quân dân y kết hợp. Từ thực tế công tác, Phong nhận ra rằng trình độ của y tá là chưa đủ để hoàn thành nhiệm vụ. Ở trên vùng cao, người thầy thuốc phải độc lập tác chiến. Vì vậy phải đi học để nâng cao trình độ. Nghĩ là làm, Phong quyết tâm đăng ký đi học lớp tại chức của Trường Trung cấp Y Lào Cai để nâng cao trình độ và anh đã thành công.

Cuối năm 2013, đang say sưa với những dự định của chương trình quân dân y kết hợp, anh lại được cấp trên tin tưởng giao làm Phó Bí thư Đảng ủy xã Dìn Chin. Chả là sau nhiều năm gắn bó với địa bàn, được nhiều người dân quý mến, nên Đảng ủy xã Dìn Chin nhất thiết phải xin bằng được anh về giúp xã. Lại những đêm mất ngủ suy nghĩ phải làm gì cùng với lãnh đạo xã hướng dẫn bà con yên tâm lao động sản xuất ngay trên quê hương mình. Lại những ngày băng rừng xuống các thôn tuyên truyền vận động dân, có những đêm đi đến những thôn xa nhất, khó khăn nhất dự sinh hoạt với các chi bộ. Anh tâm sự: “Có lẽ điều tôi vui nhất là trong nhiệm kỳ tăng cường cho xã, mình đã cùng Đảng ủy chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn bản và hoàn thành nhiệm vụ xây dựng các Chi bộ độc lập tại 100% các thôn của xã, bồi dưỡng được một số đồng chí cán bộ trẻ có triển vọng”. Nghe Phong tâm sự, tôi thấy trong anh lấp lánh niềm vui, để từ đầu năm nay, anh đã có thể yên tâm bàn giao lại nhiệm vụ Phó bí thư Đảng ủy cho đồng chí khác, quay lại công việc mà mình yêu thích: “Thầy thuốc mang quân hàm xanh”.

Sức khỏe là vốn quý nhất của con người. Nhiệm vụ của Phong và những “Thầy thuốc mang quân hàm xanh” như anh là giữ gìn cái vốn quý ấy cho tất cả mọi người. Đối với đồng đội, đó là tình cảm và trách nhiệm. Đối với người dân có lẽ còn cao hơn thế, đó như một sự tri ân của Bộ đội Biên phòng với đồng bào các dân tộc nơi biên giới đã cưu mang, đùm bọc người lính Biên phòng suốt 60 năm qua. Những thành tích của anh có thể chưa phải là nổi bật so với nhiều đồng đội khác, nhưng chúng ta cần những con người như thế, những công việc bình dị nhưng ý nghĩa, thầm lặng mà lan tỏa như chính duyên thầm của anh./.