Giữ làn điệu dân ca Giáy

Với đồng bào Giáy ở thôn Làng Toòng (xã Quang Kim, huyện Bát Xát), các làn điệu dân vũ là bản sắc độc đáo, truyền thống của dân tộc. Bởi vậy, nhiều năm qua, đội văn nghệ thôn luôn duy trì đội múa thành thạo 3 làn điệu chính của người Giáy là múa xòe tay, múa quạt và múa khăn.
Các thành viên Đội văn nghệ thôn Làng Toòng say mê tập luyện.

Chỉ với những động tác xoay vòng, uyển chuyển nhún nhảy, bước đi cùng sự kết hợp khéo léo của đôi tay nhưng mỗi bài múa lại thể hiện nhiều mong muốn, ước vọng của người dân. Đơn cử như điệu múa xòe tay thể hiện quá trình lao động trong ngày mùa. Các công đoạn làm đất, gieo hạt, chăm sóc và thu hái được thể hiện đầy ý nghĩa qua những bước đi, những đôi tay mềm mại đưa lên hạ xuống, từ đó gửi gắm ước vọng vào một vụ mùa bội thu, cơm no áo ấm, cuộc sống đủ đầy.

Ngoài những điệu múa truyền thống, thì hát dân ca cũng được các thành viên miệt mài sưu tầm và tập luyện. Theo bà Lò Thị Dủn, một trong những người yêu thích và đam mê dân ca Giáy, thì những làn điệu dân ca Giáy đều chứa đựng rất nhiều nội dung, ý nghĩa. Đó là những ca khúc ca ngợi Đảng, quê hương, đất nước, những khúc hát giao duyên độc đáo, thể hiện tình cảm, nỗi nhớ thương nam nữ hay ca ngợi ân nghĩa vợ chồng…

Không biết đội văn nghệ được thành lập khi nào vì người dân ở đây bao đời nay vẫn thường xuyên ca hát những làn điệu dân ca Giáy và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Không kể già, trẻ, trai, gái, ai có niềm đam mê là xin gia nhập vào đội. Dù công việc nghề nông còn nhiều bề bộn, vất vả nhưng khi có chương trình cần biểu diễn trong mỗi dịp lễ, tết, các thành viên trong đội văn nghệ lại hăng hái, say mê luyện tập.

Ngoài đội văn nghệ có 15 thành viên, thôn Làng Toòng còn duy trì được đội kèn pí lè gồm 5 thành viên chơi các nhạc cụ như kèn pí lè, chũm chọe, trống. Những nhạc cụ này không thể thiếu trong các điệu múa của người Giáy. Theo ông La Văn Giàng, một trong những thành viên có thâm niên trong đội kèn của thôn thì từ xa xưa, ông cha có tục thổi kèn pí lè không chỉ trong những ngày lễ, tết mà còn sử dụng trong các sự kiện trọng đại của cuộc đời mỗi người, như mừng đầy tháng, cưới hỏi, ma chay... Đặc biệt, trong các dịp hội hè, hoạt động văn nghệ của thôn, xã, huyện, đội kèn pí lè lại được trưng tập để biểu diễn, hỗ trợ các thành viên trong các điệu múa truyền thống của dân tộc.

Quang Kim là xã vùng thấp của huyện Bát Xát. Với sự phát triển kinh tế - xã hội như hiện nay, sự giao thoa văn hóa là điều không thể tránh khỏi. Đặc biệt, những người lớn tuổi am hiểu bản sắc văn hóa dân tộc không còn nhiều, trong khi lớp trẻ không mấy mặn mà với các làn điệu dân ca, dân vũ cũng là những rào cản không nhỏ trong việc giữ gìn và phát huy các làn điệu truyền thống của dân tộc. Bởi vậy, trong những năm qua, chính quyền xã luôn quan tâm, động viên người dân thành lập các mô hình, câu lạc bộ sinh hoạt văn nghệ bản sắc dân tộc cũng như tổ chức các lớp truyền dạy dân ca cho thế hệ trẻ để các làn điệu dân ca, dân vũ không bị mai một, thất truyền.

Việc duy trì và phát triển những đội văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc như thôn Làng Toòng là việc làm cần thiết nhằm tạo sân chơi cho người dân địa phương, cùng gặp gỡ, giao lưu, động viên tinh thần sau những ngày mùa vất vả. Qua đó, góp phần lưu giữ, bảo tồn làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc cũng như làm phong phú thêm hoạt động văn hóa, văn nghệ tại địa phương. Tin tưởng rằng, trong thời gian tới, những mô hình như đội văn nghệ thôn Làng Toòng sẽ được nhân rộng tại nhiều địa phương trong tỉnh, nhằm xây dựng và phát triển nhiều phong trào văn hóa, văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc, làm phong phú đời sống tinh thần cho người dân.

Theo Thanh Huệ/LCĐT

Tin Liên Quan

Nhịp cầu gắn kết cộng đồng

Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò, từ 17h30 ngày 16/10, dọc trục đường Điện Biên - Nguyễn Quang Bích - sân vận động Nghĩa Lộ, bắt đầu màn lễ hội đường phố sinh động, đậm đà bản sắc.

Người giữ “hồn” khèn Mông ở Hạnh Phúc

Bằng tình yêu tha thiết với văn hóa dân tộc, ông Hờ A Thào (sinh năm 1974), ở thôn Tà Xùa, xã Hạnh Phúc, đã dành nhiều tâm huyết truyền dạy nghệ thuật thổi khèn, múa khèn Mông cho thế hệ trẻ.

Lào Cai: Triển lãm ảnh chào mừng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 và hướng tới kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại (15/12/2021 - 15/12/2026), Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức hai triển lãm ảnh nghệ thuật quy mô lớn.

Hương cốm Hợp Thành - Giữ nghề xưa, thêm sinh kế mới

Từ những bông lúa nếp vừa độ chín tới, đồng bào Tày ở Hợp Thành, tỉnh Lào Cai, vẫn gìn giữ nghề làm cốm qua nhiều thế hệ. Nay, thức quà dân dã ấy không chỉ lưu giữ hương vị truyền thống mà còn trở thành sản phẩm hàng hóa, giúp người dân tăng thu nhập.

Biểu tượng văn hóa độc đáo của người Thái đen

Trên những nếp nhà sàn truyền thống ở Mường Lò, Khau cút là dấu ấn kiến trúc đặc trưng của đồng bào Thái đen. Không đơn thuần là chi tiết trang trí, Khau cút còn chứa đựng những câu chuyện về cội nguồn, cộng đồng và cách người Thái gửi gắm dấu ấn văn hóa trên chính ngôi nhà của mình.

Nơi hạt cốm kết tinh bản sắc văn hóa

Ở Hợp Thành, cốm không đơn thuần là sản vật từ mùa lúa nếp non, mà còn gắn với phong tục tri ân tổ tiên và nghi lễ Then pang mẩu của người Tày. Trên nền tảng văn hóa ấy, sự giao thoa giữa các dân tộc Tày, Dao đỏ, Xá Phó cùng cộng đồng cư dân địa phương tạo nên sắc thái riêng cho Lễ hội Cốm, góp phần...