Đại sứ Nguyễn Phương Nga phát biểu tại Liên Hợp Quốc

Trước hết, đó là vị thế của đất nước, uy tín của Việt Nam. Việt Nam là một tấm gương sáng, được bạn bè quốc tế yêu mến, cảm phục bởi cuộc đấu tranh anh dũng giành độc lập dân tộc, quyền cơ bản của con người, bởi thành tựu của công cuộc đổi mới, vượt qua đói nghèo, hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng đất nước phát triển năng động, cũng như truyền thống, đạo lý yêu chuộng hòa bình của người dân Việt Nam.

Cùng với đó, thành tựu của chính sách đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, tích cực, chủ động hội nhập quốc tế của Việt Nam. Việc Việt Nam chủ động hội nhập quốc tế, đóng vai trò tích cực trong ASEAN, APEC, ASEM, Liên Hợp Quốc cũng khiến các nước, nhất là các nước lớn, coi trọng và thúc đẩy quan hệ song phương với nước ta.

Theo Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Việt Nam được nhìn nhận rộng rãi là một quốc gia thành viên tích cực, có trách nhiệm của Liên Hợp Quốc, ủng hộ rất tích cực cho cách tiếp cận đa phương, tuân thủ nghiêm túc Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế. Việt Nam đã tham gia nhiều cơ quan hoạch định chính sách quan trọng của Liên Hợp Quốc, có nhiều đóng góp cho tổ chức đa phương này.

Thành viên tích cực tại các diễn đàn đa phương

Đánh giá về vị thế, vai trò của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương, Đại sứ Nguyễn Phương Nga cho biết, đối ngoại đa phương là một bộ phận quan trọng trong công tác đối ngoại của Việt Nam. Ngay từ những ngày đầu độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ động và tích cực vận động Liên Hợp Quốc, trước hết là các nước thành viên thường trực HĐBA tiếp nhận Việt Nam vào Liên Hợp Quốc, công nhận nền độc lập của Việt Nam, ngăn chặn chiến tranh ở Việt Nam và Đông Dương.

Sau khi đất nước thống nhất, Việt Nam đã vượt qua bao vây cấm vận, từng bước gia nhập và tham gia tích cực vào nhiều tổ chức, diễn đàn đa phương quan trọng ở khu vực và thế giới. Việt Nam đã và đang là thành viên tích cực của hơn 70 tổ chức, cơ chế đa phương khu vực và quốc tế, ký kết nhiều hiệp định kinh tế thương mại đa phương. Trong mỗi tổ chức, Việt Nam luôn nỗ lực là một thành viên có trách nhiệm, là một đối tác tin cậy.

Trong gần 25 năm tham gia ASEAN (từ ngày 28/7/1995), với phương châm “Chủ động, tích cực và có trách nhiệm”, Việt Nam đã khẳng định được uy tín và vai trò của mình trong ASEAN thông qua việc tham gia hợp tác ASEAN sâu rộng và toàn diện, hai lần đảm nhiệm thành công cương vị Chủ tịch ASEAN. Việt Nam đã có nhiều sáng kiến đóng góp tích cực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, xây dựng những văn kiện quan trọng xác định phương hướng phát triển và các quyết sách lớn của ASEAN trên cơ sở tôn trọng và giữ vững các nguyên tắc cơ bản của Hiệp hội.

Trong APEC, Việt Nam cũng đưa ra nhiều đề xuất, sáng kiến tăng cường hợp tác thiết thực về liên kết kinh tế, ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai, an ninh năng lượng, tăng trưởng xanh, lao động và việc làm, kinh tế số, kết nối khu vực…

Dấu ấn đậm nét tại Liên Hợp Quốc 

Trong hơn 40 năm gia nhập Liên Hợp Quốc, Việt Nam đã có rất nhiều đóng góp, tham gia nhiều cơ quan quan trọng như: Hội đồng Kinh tế-Xã hội Liên Hợp Quốc (ECOSOC), Hội đồng Bảo an. Cuối năm 2016, lần đầu tiên Việt Nam có đại diện tham gia và được bầu làm phó chủ tịch thứ hai Ủy ban Luật pháp Quốc tế (ILC). Việt Nam tích cực tham gia trên tất cả ba trụ cột hoạt động của Liên Hợp Quốc là hòa bình, an ninh; phát triển và quyền con người.

Trong lĩnh vực hòa bình, an ninh, Việt Nam luôn chủ động, tích cực phối hợp với các nước Không liên kết và đang phát triển đấu tranh, bảo vệ các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc như nguyên tắc về bình đẳng chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước, không sử dụng hay đe dọa sử dụng vũ lực… 

Năm 2007, Việt Nam trúng cử vị trí Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ 2008-2009. Đây là lần đầu tiên Việt Nam tham gia vào cơ quan quan trọng nhất của Liên Hợp Quốc về hòa bình, an ninh quốc tế. Một số đóng góp nổi bật của Việt Nam trong nhiệm kỳ này là Hội đồng Bảo an thông qua Nghị quyết 1889 do Việt Nam đề xuất về Phụ nữ, hòa bình và an ninh, với nội dung tập trung về nhu cầu của phụ nữ và trẻ em gái trong hoàn cảnh hậu xung đột và tăng cường sự tham gia của nữ giới trong mọi giai đoạn của tiến trình hòa bình. Việt Nam cũng đưa ra sáng kiến tổ chức tham vấn rộng rãi với các thành viên Liên Hợp Quốc ngoài Hội đồng Bảo an về Báo cáo hằng năm của Hội đồng Bảo an trước Đại hội đồng. 

Việt Nam cũng là thành viên của hầu hết các điều ước quốc tế chủ chốt về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, đồng thời là nước thứ 10 phê chuẩn Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân.

Từ năm 2014, Việt Nam đã cử các sỹ quan Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Năm 2018, Việt Nam đã cử bệnh viện dã chiến cấp II đầu tiên tới Nam Sudan với 63 y, bác sỹ quân y, đóng góp vào nỗ lực chung của Liên Hợp Quốc và cộng đồng quốc tế trong việc giải quyết xung đột, tạo dựng hòa bình ở các khu vực và trên thế giới.

Trong lĩnh vực phát triển, hợp tác giữa Việt Nam và Liên Hợp Quốc là ví dụ điển hình về hợp tác phát triển giữa các nước thành viên, thúc đẩy hợp tác quốc tế giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa và nhân đạo.

Việt Nam đã về đích trước hầu hết các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc (MDGs), đóng góp tích cực vào việc xây dựng và triển khai chương trình nghị sự 2030 và các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs), đi tiên phong trong việc áp dụng những mô hình hợp tác mới.

Trong lĩnh vực quyền con người, Việt Nam đã hoàn thành tốt nhiệm vụ thành viên Hội đồng nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2014-2016, góp phần thúc đẩy việc bảo vệ và phát huy quyền con người. Đặc biệt, Việt Nam đã đưa ra sáng kiến được ủng hộ rộng rãi về tác động của biến đổi khí hậu đối với quyền con người, quyền của các nhóm dễ bị tổn thương, trong đó có phụ nữ, trẻ em và người khuyết tật.