Ngày 26/8/2021, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về Chiến lược Phát triển nông nghiệp hàng hóa tỉnh Lào Cai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Một trong những mục tiêu quan trọng nhất Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đó là phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững, nâng cao giá trị thông qua hình thành các chuỗi liên kết. Thực hiện mục tiêu này, nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai, nhằm đưa sản xuất nông nghiệp dần chuyển sang kinh tế nông nghiệp.

Xã Nậm Dạng, huyện Văn Bàn hiện có 1.400 ha quế, trong đó, 400 ha đã đến tuổi thu hoạch. Địa phương đã thành lập được 4 nhóm sản xuất quế hữu cơ, với gần 100 hộ dân tham gia. Tại những nhóm này, các thành viên được tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc quế; được tham quan, học cách chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm. Chia sẻ với chúng tôi, chị Triệu Thị Diện, xã Nậm Dạng, huyện Văn Bàn cho biết: “Tham gia lớp tập huấn, mình biết thêm rất nhiều kiến thức mới mẻ, để chế biến ra các sản phẩm có giá trị. Cây quế bán được nhiều tiền hơn, chị em cũng có thêm nhiều việc làm”.

Trong chuỗi liên kết với doanh nghiệp, Hợp tác xã đã phát huy vai trò tổ chức kinh tế tập thể để tổ chức các hành động tập thể giữa các hộ nông dân thành viên, cùng nhau áp dụng chung quy trình kỹ thuật trong sản xuất nhằm tạo ra khối lượng sản phẩm lớn, đồng đều về chất lượng. HTX còn là tác nhân trung gian chủ đạo, đóng vai trò khâu nối và thúc đẩy liên kết dọc với doanh nghiệp là tác nhân điều phối, giám sát thực hiện hợp đồng liên kết với doanh nghiệp. 

   Toàn huyện Văn Bàn hiện có trên 3.000 ha quế đã đến tuổi cho thu hoạch. Để nâng cao giá trị, huyện chú trọng mời gọi các doanh nghiệp tham gia chuỗi chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Hiện đã có 2 doanh nghiệp xây dựng nhà máy chế biến tinh dầu và đang tiến hành thu mua quế nguyên liệu cho nông dân.

Xã Bản Sen, huyện Mường Khương có trên 700 ha chè liên kết bền vững, vùng chuyên canh đã giúp cho hàng trăm hộ dân địa phương có thu nhập cao và ổn định. Năng suất, chất lượng chè cũng được cải thiện khi bà con biết áp dụng kỹ thuật vào trồng, chăm sóc. Giá thu mua cũng luôn được duy trì ổn định từ 7.000 – 10.000 đồng/kg và hầu hết được Hợp tác xã trên địa bàn bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Từ năm 2021 đến nay, Mường Khương đã thu hút thêm được 4 doanh nghiệp, nâng tổng số doanh nghiệp, đơn vị tham gia chế biến chè lên 7 đơn vị, công suất gần 38.000 tấn búp tươi/năm. Tại các vùng trồng mới, phương án xây dựng nhà máy cũng được tính đến khi cây chè chuyển từ giai đoạn kiến thiết cơ bản sang kinh doanh.

Bà Đỗ Thị Bích Thủy - Hợp tác xã sản xuất chè Bản Sen, huyện Mường Khương cho biết: “Hợp tác xã tích cực, hỗ trợ, phục vụ bà con. Bà con thu hoạch chè mang đến HTX sẽ  thu mua hết, đồng thời thu mua đến đâu, thanh toán tiền đến đó”.

Để tạo nên một chuỗi giá trị sản phẩm có hiệu quả cao, các đối tượng tham gia chuỗi phải có sự phối hợp đồng đều và chặt chẽ với nhau. Khó khăn của việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản hiện nay là rào cản hợp tác giữa doanh nghiệp và người nông dân. Vì vậy, cần thông qua HTX để bao tiêu, thu mua nông sản cho nông dân. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mường Khương tham mưu cho huyện, chỉ đạo các ngành chức năng hỗ trợ doanh nghiệp về thủ tục, có mặt bằng sạch để các đơn vị đầu tư các nhà máy chế biến. Tạo mọi điều kiện thu hút các nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Đối với khu vực vùng đồi núi thấp, nhiều đồng bãi như Bảo Yên, địa phương này phấn đấu đến năm 2025 sẽ phát triển vùng chuối hàng hóa lên khoảng 400 ha, trong đó, 140 ha đã có doanh nghiệp, HTX bao tiêu sản phẩm. Không chỉ cây chuối, mà toàn bộ các cây, con được xác định là chủ lực, phù hợp với lợi thế, tiềm năng đang được địa phương tập trung đầu tư, dần xây dựng các vùng hàng hóa, gắn với chế biến và có đầu ra ổn định.

Hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung tại các địa phương.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, sản xuất nông nghiệp hàng hóa của tỉnh bước đầu đạt một số thành tựu với các vùng trồng chè, dược liệu, quế, chuối, dứa... Nhiều địa phương đã hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với cây trồng chủ lực của tỉnh. Cùng với đó, 6/7 ngành hàng chủ lực hiện được các doanh nghiệp, hợp tác xã thu mua chế biến tại chỗ với giá trị gia tăng đạt trên 2.450 tỷ đồng. Những con số này khẳng định cho tầm nhìn đúng và trúng của Nghị quyết số 10-NQ/TU.

Những kết quả đạt được từ Nghị quyết 10 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai không chỉ xây dựng nền móng cho nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn; cải thiện, nâng cao thu nhập, đời sống cho Nhân dân, mà còn cho thấy sự đổi thay mạnh mẽ về tư duy sản xuất nông nghiệp của bà con nông dân, góp phần thúc đẩy các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn./.