Lào Cai nâng cao chất lượng đào tạo nghề
Lào Cai luôn quan tâm đến giáo dục và đào tạo, trong đó có lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề với quan điểm “đổi mới cơ bản, mạnh mẽ về chất lượng giáo dục nghề nghiệp, lao động việc làm, xây dựng phát triển nguồn nhân lực đủ về số lượng, cơ cấu và chất lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng”. Đào tạo nghề tạo nguồn nhân lực có chất lượng đòi hỏi đào tạo chú trọng cả tri thức, kỹ năng nghề và đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp – yếu tố nhân văn trong bản thân người lao động để bảo đảm phát triển bền vững.
Lào Cai quan tâm đến việc tư vấn, hướng nghiệp việc làm cho đồng bào các dân tộc thiểu số.
Đào tạo nghề cho người lao động là một nội dung được tỉnh Lào Cai tiếp tục đẩy mạnh thông qua xây dựng và triển khai thực hiện Đề án nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp cho người lao động tỉnh Lào Cai giai đoạn 2021 – 2025. Theo đó, Lào Cai xác định đến 2025 đào tạo mới, đào tạo nâng cao cho khoảng 58.000 lao động, trong đó tập trung đào tạo các ngành nghề yêu cầu trình độ cao, kỹ thuật công nghệ cao (trình độ cao đẳng 6.450 người; trung cấp 16.570 người; sơ cấp và đào tạo thường xuyên 34.980 người), góp phần nâng tỷ lệ qua đào tạo chung tham gia hoạt động kinh tế đến năm 2025 đạt 70%, trong đó tỷ lệ lao động có văn bằng, chứng chỉ đạt 32%. Cơ cấu lĩnh vực, ngành nghề đào tạo tập trung vào các nghề thuộc các lĩnh vực phát triển trọng tâm, trọng điểm của tỉnh như lĩnh vực du lịch và dịch vụ, lĩnh vực công nghiệp – xây dựng… trong đó nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề, chuyển từ “đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội” sang “đào tạo đón đầu nhu cầu xã hội”.
Hiện trên địa bàn tỉnh có 14 cơ sở giáo dục nghề nghiệp đều khắp đến các huyện, trong đó Trường Cao đẳng Lào Cai được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội lựa chọn để đầu tư 07 nghề trọng điểm cấp quốc gia, quốc tế, ASEAN và lựa chọn để xây dựng thành trường chất lượng cao giai đoạn 2020 - 2025. Cơ cấu ngành nghề đào tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp bám sát định hướng phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực của tỉnh; thực hiện mô hình 3 nhà: Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp; tăng cường công tác liên doanh, liên kết đào tạo theo đơn đặt hàng của các doanh nghiệp, nhà máy, các cơ sở sản xuất kinh doanh đóng trên địa bàn tỉnh.
Từ năm 2021 đến nay, tỉnh Lào Cai đã tổ chức đào tạo mới, bồi dưỡng lại cho 50.555 người, qua đó góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 68,8%, tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt 31%.
Đào tạo nghề cho sinh viên tại Trường Cao đẳng Lào Cai.
Trong đào tạo nghề chú trọng thực hành để người học nắm chắc kỹ năng nghề, “cầm tay chỉ việc” là cách thức cơ bản được sử dụng trong đào tạo nghề cho lao động nông thôn, từ đó đem lại những tác động tích cực với người học. Chú trọng việc xây dựng, bồi dưỡng đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp cho người lao động. Đối với các hệ đào tạo, kể cả dài hạn hay chương trình sơ cấp, dưới 3 tháng thì học viên đều được thực hành, tham gia bảo dưỡng trang thiết bị thực hành, thực tế tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất – quá trình đó vừa bồi đắp kỹ năng nghề vững vàng cho người học, vừa xây dựng trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm bảo vệ tài sản công, bảo đảm an toàn đơn vị, nhà xưởng…cho người lao động. Ngoài ra, việc người học tham gia mô hình vừa học văn hóa vừa học nghề là một biện pháp có hiệu quả trong việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho người lao động.
Trong nhiệm vụ, giải pháp phát triển và liên kết vùng tỉnh chú trọng xây dựng chuỗi liên kết phát triển du lịch, trong đó để đạt mục tiêu đưa Lào Cai trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc, do đó tỉnh chú trọng đến đào tạo nghề trong lĩnh vực du lịch dịch vụ. Khảo sát thực tế cho thấy, ngành dịch vụ du lịch tại các cơ sở đào tạo liên kết với tỉnh và cơ sở đào tạo nghề trong tỉnh đều có số lượng người học đông. Năm 2023, tại trường Cao đẳng Lào Cai, các ngành Quản trị du lịch và lữ hành; Hướng dẫn du lịch; Nghiệp vụ nhà hàng và khách sạn; Quản trị khách sạn có tổng 142 sinh viên tốt nghiệp, cơ bản có việc làm sau khi tốt nghiệp, cho thấy mức độ đáp ứng của ngành nghề so với nhu cầu thị trường lao động. Các cơ sở đào tạo tại các địa bàn trọng điểm du lịch như thị xã Sa Pa, thành phố Lào Cai, huyện Bắc Hà thường xuyên mở các lớp đào tạo nghề hướng dẫn viên du lịch, nghiệp vụ nhà hàng - khách sạn, trong đó tiêu biểu như Trung tâm GDNN – GDTX thị xã Sa Pa, năm học 2022 – 2023 đã liên kết để mở 4 lớp nghiệp vụ nhà hàng – khách sạn và 01 lớp hướng dẫn viên du lịch (hệ trung cấp) với 167 học viên.
Ngoài ra, trong lĩnh vực công nghiệp – xây dựng, một số ngành nghề như điện công nghiệp, vận hành nhà máy thủy điện, công nghệ ô tô, kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí (hệ trung cấp)… cũng được chú trọng. Năm 2024, có khoảng 180 lao động người Lào Cai sang làm việc tại tỉnh Lai Châu ở các lĩnh vực dịch vụ, xây dựng, thuỷ điện.
Tỉnh Lào Cai đã quan tâm và thực hiện đào tạo nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu lao động phục vụ sản xuất, kinh doanh; đồng thời chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo nghề trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, với những hạn chế và vấn đề đặt ra hiện nay trong đào tạo nghề, đòi hỏi tỉnh cần tiếp tục có thêm cơ chế phù hợp để “đổi mới cơ bản, mạnh mẽ về chất lượng giáo dục nghề nghiệp, lao động việc làm, xây dựng phát triển nguồn nhân lực đủ về số lượng, cơ cấu và chất lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng” - Phát triển nguồn nhân lực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng tỉnh Lào Cai trở thành tỉnh phát triển của cả nước đến năm 2045./.
