Sa Pa - điểm hẹn của sức khỏe và năng lượng tích cực.

Nhiều lợi thế nổi trội để phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe

Sau khi thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Lào Cai mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, với diện tích tự nhiên hơn 13.256 km², dân số gần 1,8 triệu người. Không chỉ mở rộng không gian phát triển, việc hợp nhất còn tạo ra những lợi thế mới về tài nguyên du lịch, đặc biệt là du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Lào Cai nằm ở vị trí cửa ngõ kết nối Việt Nam với Trung Quốc qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, đồng thời là điểm giao thoa giữa vùng Tây Bắc và Đông Bắc. Hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện với tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đường sắt liên vận quốc tế cùng mạng lưới quốc lộ trọng yếu đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút du khách trong nước và quốc tế.

Điểm nổi bật nhất của Lào Cai chính là điều kiện tự nhiên đặc thù. Địa hình núi cao, khí hậu mát mẻ quanh năm, nhiều khu vực còn giữ được vẻ nguyên sơ với hệ sinh thái phong phú, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và môi trường trong lành. Những địa danh nổi tiếng như Sa Pa, Y Tý, Bắc Hà, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn hay Hạnh Phúc đều sở hữu điều kiện lý tưởng để phát triển các loại hình nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe, du lịch sinh thái và du lịch chữa lành. Không gian thiên nhiên yên bình, không khí trong lành cùng những cung đường trekking giữa núi rừng Tây Bắc mang đến trải nghiệm thư giãn, tái tạo năng lượng và cân bằng tinh thần – yếu tố ngày càng được du khách quan tâm sau đại dịch và trong bối cảnh áp lực cuộc sống hiện đại gia tăng.

Các hoạt động trekking, săn mây giữa đại ngàn Tây Bắc là sản phẩm giàu tiềm năng trong phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe tại Lào Cai.

Một trong những lợi thế đặc biệt của Lào Cai là nguồn tài nguyên dược liệu phong phú cùng hệ thống tri thức y học dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ trong cộng đồng các dân tộc thiểu số. Các dân tộc Dao, Mông, Tày, Giáy... vẫn lưu giữ nhiều bài thuốc quý, phương pháp chăm sóc sức khỏe tự nhiên và kinh nghiệm sử dụng thảo dược trong phòng bệnh, phục hồi thể lực. Trong đó, bài thuốc tắm lá của người Dao đỏ từ lâu đã trở thành sản phẩm du lịch nổi tiếng, được nhiều du khách trong và ngoài nước yêu thích. Bên cạnh đó là các phương pháp xông hơi thảo dược, ngâm chân bằng thuốc nam, thực dưỡng từ các loại cây rừng, rau bản địa và nhiều hình thức chăm sóc sức khỏe dựa trên tri thức dân gian. Đây là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá để phát triển các sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe mang bản sắc riêng, khó có thể sao chép ở các địa phương khác.

Theo các chuyên gia du lịch, xu hướng du khách hiện nay không chỉ tìm kiếm một chuyến nghỉ dưỡng đơn thuần mà còn mong muốn được phục hồi sức khỏe thể chất, cân bằng tinh thần và trải nghiệm các giá trị văn hóa bản địa. Điều này mở ra cơ hội lớn để Lào Cai phát triển các sản phẩm gắn với y học cổ truyền, trị liệu tự nhiên và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Bản sắc văn hóa đa dạng tạo nên sức hấp dẫn riêng

Lào Cai hiện có 34 dân tộc cùng sinh sống, tạo nên bức tranh văn hóa phong phú và đặc sắc. Những lễ hội truyền thống, phong tục tập quán, nghề thủ công, nghệ thuật dân gian, kiến trúc nhà ở và ẩm thực địa phương không chỉ là tài nguyên du lịch mà còn là yếu tố quan trọng trong việc hình thành các sản phẩm du lịch chữa lành. Du khách đến với các bản làng vùng cao không chỉ được hòa mình vào thiên nhiên mà còn có cơ hội trải nghiệm lối sống chậm, tham gia các hoạt động cộng đồng, tìm hiểu văn hóa truyền thống, thưởng thức các món ăn được chế biến từ nguyên liệu sạch, thảo dược tự nhiên.

Nhiều nghiên cứu cho thấy các hoạt động trải nghiệm văn hóa, kết nối cộng đồng và sống gần gũi với thiên nhiên có tác động tích cực đến sức khỏe tinh thần. Đây chính là lợi thế để Lào Cai phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với chăm sóc sức khỏe, tạo nên sản phẩm vừa giàu bản sắc vừa mang giá trị nhân văn sâu sắc. Trong những năm gần đây, một số địa phương trong tỉnh đã bước đầu khai thác các yếu tố chăm sóc sức khỏe trong hoạt động du lịch. Nhiều homestay, khu nghỉ dưỡng sinh thái và điểm du lịch cộng đồng đã kết hợp các dịch vụ như tắm lá thuốc, xông hơi thảo dược, yoga, thiền, nghỉ dưỡng giữa thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa. Một số mô hình tiêu biểu đã hình thành tại Sa Pa, Y Tý, Tả Phìn, Tả Van, Trạm Tấu, Văn Chấn và một số khu nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe tổng hợp. Các sản phẩm bước đầu nhận được sự quan tâm của du khách và tạo tiền đề cho việc phát triển loại hình du lịch mới này.

Với khí hậu ôn hòa, cảnh quan hùng vĩ và môi trường trong lành, Lào Cai sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành điểm đến du lịch chăm sóc sức khỏe hàng đầu khu vực Tây Bắc

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, du lịch chăm sóc sức khỏe của tỉnh vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu. Các sản phẩm còn mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ, chưa được chuẩn hóa và thiếu tính liên kết. Phần lớn các dịch vụ hiện nay chủ yếu phục vụ trải nghiệm đơn giản, chưa có nhiều cơ sở nghỉ dưỡng trị liệu chuyên sâu hoặc dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao. Hạ tầng du lịch tại nhiều khu vực còn thiếu đồng bộ; hệ thống lưu trú cao cấp, dịch vụ hỗ trợ và các cơ sở chuyên biệt về trị liệu, phục hồi chức năng chưa đáp ứng yêu cầu của phân khúc khách có mức chi tiêu cao.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực còn hạn chế về chuyên môn. Đội ngũ lao động du lịch chủ yếu xuất thân từ nông nghiệp, chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng phục vụ khách, ngoại ngữ, trị liệu, spa, yoga hay chăm sóc sức khỏe. Công tác xúc tiến, quảng bá cũng chưa xây dựng được thương hiệu riêng cho du lịch chăm sóc sức khỏe của tỉnh.

Hướng tới xây dựng hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe đồng bộ

Nhận diện rõ tiềm năng và những hạn chế hiện nay, tỉnh Lào Cai đang định hướng phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và có bản sắc riêng.

Theo đó, tỉnh sẽ tập trung xây dựng hệ thống sản phẩm đặc trưng gồm: du lịch nghỉ dưỡng sinh thái; du lịch trị liệu bằng y học cổ truyền; du lịch thiền, yoga và dưỡng sinh; du lịch cộng đồng gắn với chăm sóc sức khỏe; du lịch trải nghiệm dược liệu; trekking phục hồi thể chất và các chương trình thực dưỡng. Song song với phát triển sản phẩm, tỉnh sẽ chú trọng mở rộng thị trường khách. Trước mắt tập trung khai thác nhóm khách nội địa từ Hà Nội và các đô thị lớn phía Bắc, khách trung niên, người cao tuổi, khách doanh nghiệp và những người có nhu cầu nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe. Về lâu dài, hướng tới thu hút nhóm khách quốc tế quan tâm đến du lịch sinh thái, trị liệu tự nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng tại Trạm Tấu đang trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần đa dạng hóa các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe của Lào Cai.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng thương hiệu du lịch chăm sóc sức khỏe Lào Cai gắn với hình ảnh “vùng đất dược liệu, thiên nhiên và văn hóa Tây Bắc”. Hoạt động quảng bá sẽ được đẩy mạnh thông qua các nền tảng số, các chương trình famtrip, presstrip và tăng cường liên kết với doanh nghiệp lữ hành, các chuyên gia truyền thông, KOL du lịch. Theo đánh giá của các nhà quản lý và chuyên gia, du lịch chăm sóc sức khỏe không chỉ là một xu hướng ngắn hạn mà đang trở thành một trong những phân khúc có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới. Đây cũng là loại hình du lịch có khả năng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Đối với Lào Cai, phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe còn góp phần bảo tồn tri thức y học dân gian, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tạo sinh kế cho cộng đồng dân tộc thiểu số và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ chế liên kết giữa ngành du lịch với y tế, nông nghiệp, văn hóa và cộng đồng địa phương.

Với những lợi thế nổi trội về thiên nhiên, dược liệu và văn hóa, cùng định hướng phát triển rõ ràng, Lào Cai đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe hấp dẫn của khu vực Tây Bắc. Nếu được đầu tư bài bản, chuẩn hóa dịch vụ và xây dựng thương hiệu rõ nét, du lịch chăm sóc sức khỏe hoàn toàn có thể trở thành một động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe hàng đầu khu vực Tây Bắc trong những năm tới./.