Dinh thự Hoàng A Tưởng – Di tích kiến trúc nghệ thuật

Đến Bắc Hà, ngoài một chợ phiên náo nhiệt đầy màu sắc thì du khách cũng không thể không ghé qua dinh thự của Hoàng A Tưởng - một công trình được xây dựng từ năm 1914 và được hoàn thành vào năm 1921.
 

Dinh thự Hoàng A Tưởng được xây theo kiến trúc Á - Âu phối kết hợp.

Đây là tòa lâu đài xây theo kiến trúc Á - Âu phối kết hợp. Chủ nhân của dinh là cha con Hoàng Yến Chao, Hoàng A Tưởng. Hoàng A Tưởng cũng là môt thổ ti ở Bắc Hà cho đến ngày Lào Cai được giải phóng. Vì thế, ngoài cái tên dinh vua Mèo, người ta còn gọi đây là dinh Hoàng A Tưởng. Trải qua gần 100 năm tồn tại cùng thờ gian, phủ bao lớp rêu phong cổ kính, dinh thự vẫn đứng sừng sững giữa bao la núi đồi, trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng của Bắc Hà.

Trong suốt thời gian trị vì, được thực dân Pháp ủng hộ, cha con Hoàng Yến Chao - Hoàng A Tưởng đã ra sức bóc lột nhân dan chiếm giữ các vùng đất màu mỡ, bắt dân bản phục dịch hầu hạ nộp các hiện vật có giá trị, đồng thời độc quyền bán muối, hàng tiêu dùng, khai thác lâm thổ sản, thuốc phiện và lương thực, thực phẩm cho các đồn binh Pháp và bọn tay sai. Dựa vào tiềm lực kinh tế, thổ ti hoàng Yến Chao cho xây dựng một dinh thự bề thế và mời thầy địa lý chọn đất, hướng nhà với hai kiến trúc sư người Pháp và Trung Quốc thiết kế và trực tiếp thi công.

Dinh tọa lạc trên một quả đồi rộng ở châu Bắc Hà, nay là trung tâm thị trấn huyện Bắc Hà, phía sau và hai bên đều có núi, phía trước có một dòng suối uốn lượn và có núi thế mẹ bồng con. Thế đất “tựa sơn đạp thủy” vững chãi, với mong muốn dòng họ được quyền quý, con cháu đời sau hiển vinh. Nhìn tổng thể, dinh thự họ Hoàng rất hài hòa. Vòm trên cùng của ngôi nhà chính có đắp nổi hai cành nguyệt quế, giữa có lỗ rỗng hình mặt nguyệt. Xung quanh khu nhà Hoàng A Tưởng có đường rào dày gồm 3 cổng: Một chính và hai phụ. Bốn phía tường rào đều có lỗ châu mai, thường xuyên có hai trung đội lính canh phòng cẩn mật. Phía sau nhà còn có một hầm thoát hiểm kiên cố và hàm chứa nhiều điều bí mật. Ngoài việc xây dựng dinh thự để thể hiện quyền uy thống trị. Nhà họ Hoàng còn mang đậm xu hướng cách tân công trình theo kiểu bền chắc của Pháp, cổ kính của Tàu. Toàn bộ mái ngói và công xôn gỗ là của Pháp nhưng được kết hợp với kiến trúc tâm linh của Trung Quốc qua các hình rồng phượng và tứ linh.


Với khu đất rộng tới 10 nghìn m2 trên một quả đồi bằng, diện tích xây dựng công trình hai tầng lên tới 4 nghìn m2. Đủ tất cả các phòng cho các bà vợ, những đứa con và khu ở riêng cho các quan, cố vấn người Pháp… Có thể khẳng định, dinh thự Hoàng A Tưởng là một kỳ quan của cao nguyên Bắc Hà. Có giá trị kiến trúc và lịch sử to lớn, phản ánh một thời kỳ hoàng kim của Thổ ty Hoàng A Tưởng nhưng cũng đượm buồn bởi máu, nước mắt và bao công sức của nhân dân Bắc Hà.

Du khách tới thăm dinh thự Hoàng A Tưởng phần nào thấy được giá trị to lớn và công sức của người dân lao động thời bấy giờ đã thực hiện, xây đắp lên công trình có quy mô lớn từ chính từ bàn tay khéo léo cần mẫn, tỷ mỷ tới từng chi tiết. Đó là Di sản Kiến trúc Nghệ thuật quý giá mà những đời trước để lại cho chúng ta ngày nay một công trình mang đậm dấu ấn lịch sử cần được trân trọng và giữ gìn cho muôn đời sau.

Di tích Dinh thự Hoàng A Tưởng đã được nhà nước công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia ngày 11/6/1999.

Hoàng Liên

Tin Liên Quan

Gìn giữ văn hóa Mường ở Quy Mông

Đồng bào dân tộc Mường ở xã Quy Mông sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Hợp Thành và rải rác tại một số thôn lân cận. Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, cấp ủy, chính quyền và người dân nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường để bản...

Dế Xu Phình và hành trình giữ gìn, lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc

Tại mảnh đất Dế Xu Phình (xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai), nơi nổi tiếng với rừng thông và những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp, những đứa trẻ người Mông vẫn đang từng ngày nâng niu, gìn giữ nét đẹp truyền thống của dân tộc mình qua nhiều hoạt động ý nghĩa trong trường học.

Đặc sắc màn đồng diễn múa Sênh tiền của 1.000 học sinh Bắc Hà

Sáng 24/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, màn đồng diễn múa Sênh tiền với sự tham gia của 1.000 học sinh đã tạo điểm nhấn ấn tượng trong khuôn khổ Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026.

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Trong không khí rộn ràng của Lễ khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình 2026, sự xuất hiện của các nghệ nhân và những hạt nhân văn nghệ tiêu biểu đến từ các xã, phường (Văn Chấn, Quy Mông, Thác Bà, Nghĩa Lộ) của vùng đất biên cương Lào Cai đã mang đến một sắc thái đầy ấn tượng, với những màn trình diễn độc...

Kịch tính vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19

Vòng chung kết Giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà lần thứ 19 diễn ra sáng 24/5 trong không khí sôi động, hấp dẫn với những màn tranh tài quyết liệt của các “kỵ sĩ chân đất” vùng cao. Sự kiện tiếp tục trở thành điểm nhấn nổi bật trong chuỗi hoạt động Festival mùa Hè “Vang xa vó ngựa cao nguyên” năm 2026.

Ba bản làng đẹp nhất tại xã Tả Van nhất định phải ghé thăm một lần trong đời

Có những nơi không chỉ đẹp bởi cảnh sắc, mà còn khiến người ta nhớ mãi vì cảm giác bình yên khi đặt chân đến. Xã Tả Van - vùng đất nhỏ nằm giữa thung lũng Mường Hoa thơ mộng của tỉnh Lào Cai – chính là một nơi như thế. Giữa núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, những bản làng nép mình bên sườn núi vẫn lặng...