Sinh ra ở Mù Cang Chải, bén duyên làm dâu ở đỉnh núi mờ sương Suối Giàng, Thào Thị Trang từng ngày viết nên câu chuyện đẹp về tình yêu và khát vọng bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Mông. Không chỉ tỏa sáng trên các sân khấu lớn, Trang còn là “sứ giả” văn hóa thầm lặng ngay trên chính quê hương thứ hai của mình.
Trong văn học - nghệ thuật, hình tượng phụ nữ luôn là chủ đề xuyên suốt, phản ánh chân thực đời sống xã hội qua nhiều thời kỳ. Không chỉ là mô tả mang tính ước lệ, các tác phẩm thơ ca, văn xuôi, hội họa và nhiếp ảnh đương đại đã khai thác vẻ đẹp của phụ nữ ở sự tần tảo, lòng vị tha, bao dung, nhân hậu tạo nên những hình tượng nghệ thuật giàu sức lay động, phản ánh vai trò của người mẹ, người vợ trong gia đình và xã hội...
Ở tuổi ngoài 70, ông Lò Văn Hặc (tổ dân phố Tông Co 2, phường Nghĩa Lộ) vẫn nỗ lực gìn giữ và truyền dạy khèn bè Thái cho thế hệ trẻ. Với ông cũng như bao thế hệ người Thái, cây khèn bè không chỉ là nhạc cụ dân gian đơn thuần mà là linh hồn, sợi dây kết nối tâm linh và tình cảm cộng đồng của người Thái Mường Lò.
Trong dòng chảy hiện đại, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đứng trước nguy cơ mai một. Tại xã Võ Lao, tỉnh Lào Cai, chị Hà Thị Minh, người dân tộc Tày, đang nỗ lực khôi phục nghề dệt, may trang phục truyền thống. Xưởng may nhỏ của chị vừa góp phần gìn giữ bản sắc, vừa tạo việc làm cho lao động địa phương.
Sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú của các dân tộc Tày, Dao, Xá Phó, Giáy…, xã Hợp Thành đang triển khai nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Trong đó, phát huy vai trò của cộng đồng, nghệ nhân trong việc truyền dạy cho thế hệ trẻ được xác định là hướng đi quan trọng để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống.
Giữa nhịp sống hiện đại, điệu múa bát truyền thống của đồng bào Tày ở xã Văn Bàn vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Với những chiếc bát sứ nhỏ cùng ngọn nến lung linh, điệu múa không chỉ thể hiện sự khéo léo, uyển chuyển của người biểu diễn mà còn gửi gắm ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mùa màng tươi tốt, góp phần làm nên nét đẹp văn hóa độc đáo của người Tày vùng cao.
Thông qua những chuyến điền dã và trải nghiệm thực tế, các họa sĩ Chi hội Mỹ thuật, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh đã mang đến góc nhìn mới mẻ về vẻ đẹp của những phiên chợ vùng cao.
Có những câu thơ được viết ra từ một khoảnh khắc, rồi ở lại với người viết qua nhiều năm tháng. Với nhà thơ Phạm Hồng Thạo, hơn 30 năm gắn bó với thơ ca cũng là hơn 30 năm ông đi qua những miền đất, gặp những con người và lưu giữ những cảm xúc của riêng mình. Những trải nghiệm ấy, theo thời gian, trở thành chất liệu cho thơ, để mỗi lần trở lại với trang viết, ông có thêm những điều để nhớ, để nghĩ và để viết.
Suốt bao thế hệ, mạch nguồn văn hóa các dân tộc vẫn bền bỉ chảy trong đời sống cộng đồng nhờ sự gìn giữ, trao truyền của những người phụ nữ vùng cao. Từ những câu hát Sình Ca của người Cao Lan, làn điệu Khắp Cọi của người Tày đến các điệu xòe cổ của người Thái, họ gìn giữ ký ức văn hóa dân tộc, đưa những giá trị truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đã khép lại, nhưng cảm xúc từ chương trình nghệ thuật “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” vẫn đọng lại trong lòng đại biểu, Nhân dân và du khách. Dư âm ấy hiện hữu qua những hình ảnh được lan tỏa trên truyền thông và các nền tảng số; qua những câu chuyện, cảm nhận của người trực tiếp tham gia. Từ một đêm hội, những sắc màu văn hóa tiếp tục hành trình lan tỏa, góp phần làm nên sức sống cho thông điệp “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”.
