Từ những bông lúa nếp vừa độ chín tới, đồng bào Tày ở Hợp Thành, tỉnh Lào Cai, vẫn gìn giữ nghề làm cốm qua nhiều thế hệ. Nay, thức quà dân dã ấy không chỉ lưu giữ hương vị truyền thống mà còn trở thành sản phẩm hàng hóa, giúp người dân tăng thu nhập.
Trên những nếp nhà sàn truyền thống ở Mường Lò, Khau cút là dấu ấn kiến trúc đặc trưng của đồng bào Thái đen. Không đơn thuần là chi tiết trang trí, Khau cút còn chứa đựng những câu chuyện về cội nguồn, cộng đồng và cách người Thái gửi gắm dấu ấn văn hóa trên chính ngôi nhà của mình.
Ở Hợp Thành, cốm không đơn thuần là sản vật từ mùa lúa nếp non, mà còn gắn với phong tục tri ân tổ tiên và nghi lễ Then pang mẩu của người Tày. Trên nền tảng văn hóa ấy, sự giao thoa giữa các dân tộc Tày, Dao đỏ, Xá Phó cùng cộng đồng cư dân địa phương tạo nên sắc thái riêng cho Lễ hội Cốm, góp phần giới thiệu chiều sâu văn hóa Hợp Thành đến người dân và du khách.
Từ những vòng xòe trong nếp nhà sàn, bản làng đến sân khấu lễ hội và không gian du lịch cộng đồng, nghệ thuật Xòe Thái ở Mường Lò, Nghĩa Lộ tiếp tục được gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị. Năm năm sau khi được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, sức sống của di sản không chỉ thể hiện ở sự lan tỏa, mà còn ở cách cộng đồng tiếp tục thực hành, nuôi dưỡng và tìm thấy những giá trị mới từ chính bản sắc văn hóa của mình.
Chiều 13/10, UBND xã Bản Xèo phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tổ chức gặp mặt 49 thầy mo, thầy cúng và người thực hành tín ngưỡng dân gian, đồng thời ký cam kết thực hiện hương ước, quy ước năm 2026, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đẩy lùi các hủ tục lạc hậu.
Từ ngày 12 - 26/10, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức đợt chiếu phim lưu động diện rộng phục vụ Nhân dân và học sinh tại các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị năm 2026; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền Dự án 4 và Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.
Chiều tối 13/10, các diễn viên diễu diễn của các xã, phường tổ chức hợp luyện, rà soát đội hình, nội dung và phương án phối hợp, chuẩn bị cho buổi tổng duyệt ngày 14/10 và chương trình diễu diễn đường phố chính thức tại Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 vào ngày 16/10.
Nhiều nghề truyền thống ở Lào Cai đang được duy trì, phát huy giá trị văn hóa và từng bước tạo việc làm, thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, không ít nghề vẫn sản xuất nhỏ, thiếu thị trường, thiếu lực lượng kế cận, đứng trước nguy cơ mai một. Thực tế đặt ra yêu cầu bảo tồn nghề không chỉ để gìn giữ bản sắc, mà phải gắn với phát triển sinh kế, tạo giá trị kinh tế.
Gần 30 năm gắn bó với khung dệt, bàn may, chị Đinh Thị Thỉnh ở tổ dân phố 4, phường Trung Tâm không chỉ tạo ra những bộ trang phục Thái vừa vặn, tôn dáng mà còn tận tâm truyền nghề cho thế hệ trẻ. Những người thợ gắn bó lâu năm như chị Thỉnh góp phần đưa trang phục truyền thống của đồng bào Thái ngày càng hiện diện trong đời sống người dân Mường Lò.
Nhiều năm qua, Nghệ nhân Nhân dân Tẩn Vần Siệu, bản Sín Chải, xã Tả Phìn, tâm huyết nghiên cứu, sưu tầm và truyền dạy chữ Nôm Dao miễn phí cho nhiều thế hệ học trò, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Dao.
