Nét đẹp cúng rừng đầu năm

Thành kính dâng lễ vật để cảm ơn rừng đã ban cho con người nguồn sống, đã bảo vệ, che chở con người trước thiên tai và cầu năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, Nhân dân hạnh phúc là nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc sống gần rừng.
Chuẩn bị lễ cúng rừng..jpg
Mỗi gia đình người Dao đỏ ở xã Dền Sáng sẽ cử đại diện là nam giới mang theo lễ vật đến địa điểm cúng tế để chuẩn bị cúng Thần rừng.

Đã thành nét đẹp văn hóa được trao truyền từ ngàn đời, ngày 1/1 và 2/2 âm lịch hằng năm, các bản người dân tộc Dao đỏ ở xã Dền Sáng (huyện Bát Xát) tổ chức những nghi lễ thiêng liêng ở khu rừng cấm của thôn nhằm cầu Thần rừng ban may mắn và bình an. Ngoài lễ vật chính là lợn do gia đình chủ lễ dâng thì tùy điều kiện mà các hộ trong thôn tự nguyện mang lễ vật như gà, rượu, giấy tiền đến đóng góp. Theo lệ, luân phiên mỗi năm sẽ có 1 hộ đứng ra làm chủ lễ và hộ đó sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc chuẩn bị lễ vật dâng cúng Thần rừng.

Trong ngày diễn ra lễ cúng rừng, các gia đình trong thôn dậy từ sớm dọn nhà cửa, sửa soạn bàn thờ tổ tiên. Mỗi gia đình sẽ cử 1 đại diện là nam giới tới địa điểm cúng tế để dọn sạch sẽ khu vực quanh ban thờ Thần rừng. Theo quan niệm, lễ cúng được thực hiện để cảm ơn thần rừng và cầu năm mới phù hộ, che chở cho cả thôn bình an, mạnh khỏe, một năm mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, vật nuôi lớn nhanh.

Chọn gốc cây to nhất trong khu rừng để làm lễ cúng..jpg
Cúng rừng đã thành nét đẹp văn hóa được trao truyền từ ngàn đời của đồng bào Dao đỏ, xã Dền Sáng.

Ông Lý Vần Củi, Bí thư Chi bộ thôn Dền Sáng cho biết: Sau lễ cúng rừng sẽ diễn ra cuộc họp thôn nhằm thảo luận về những quy định liên quan đến việc bảo vệ, quản lý rừng, đồng thời bầu chọn lại các thành viên tham gia tổ bảo vệ rừng của thôn. Trong buổi lễ, những người cao tuổi trong thôn sẽ truyền đạt cho thế hệ kế cận trách nhiệm gìn giữ, phát triển rừng. Nguồn nước cho sản xuất, sinh hoạt, nguồn dược liệu quý, nhiều bài thuốc chữa bệnh có từ lâu đời của người Dao sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào trách nhiệm giữ rừng của chính người dân.

Người dân thôn Cốc Sâm, xã Cốc Ly dâng lễ cúng rừng..jpg
Người dân xã Cốc Ly dâng lễ cúng Thần rừng để cầu mong một năm mưa thuận, gió hòa.

Là địa phương có rừng gỗ nghiến, gỗ trai cổ thụ hàng nghìn năm tuổi, người dân thôn Cốc Sâm, xã Cốc Ly (huyện Bắc Hà) tin rằng, trong rừng có “Thần rừng” cai quản và che chở, phù hộ cho người dân sức khỏe, mưa thuận, gió hòa, không lo mất mùa và đời sống ấm no. Theo quy ước từ xa xưa, ai vi phạm, vào rừng chặt cây sẽ bị “phạt vạ” và phải mua lợn, gạo, rượu rồi mời thầy cúng làm lễ tạ tội với thần linh vào ngày cúng rừng năm sau. Điều đặc biệt của lễ cúng rừng ở thôn Cốc Sâm là ngoài việc cúng Thần rừng, đây còn là dịp họp thôn và bàn, thống nhất quy ước bảo vệ rừng, gắn kết cộng đồng các dân tộc trong thôn và tuyên truyền người dân đoàn kết giúp đỡ nhau trong lúc hoạn nạn, khó khăn…

Lễ cúng rừng của mỗi dân tộc, mỗi bản làng ở Lào Cai có quy ước về thời gian, lễ vật khác nhau. Người Mông ở huyện Si Ma Cai và người Mông ở huyện Bắc Hà thường cúng rừng vào tháng 2, tháng 6 âm lịch, còn người Dao đỏ và người Hà Nhì huyện Bát Xát, người Dao Tuyển huyện Bảo Thắng thường tổ chức cúng rừng vào tháng Giêng… Tuy nhiên, ý nghĩa xuyên suốt thì không nằm ngoài mục đích bảo vệ rừng, hạn chế sự xâm phạm của con người đối với thiên nhiên. Ngày nay, nghi lễ cúng thần rừng của các dân tộc không chỉ trong phạm vi sinh hoạt văn hóa thôn, mà còn được phát triển và mang tính cộng đồng cao, nâng tầm lên cấp xã, liên xã.

 
rung3.jpg
rung 5.jpg
Tục lệ cúng rừng đầu năm của các dân tộc thiểu số Lào Cai đều thể hiện ý thức tôn trọng, bảo vệ rừng.

Tục lệ cúng rừng đầu năm của các dân tộc thiểu số Lào Cai đều thể hiện ý thức tôn trọng, bảo vệ rừng. Đây là nét đẹp trong bảo vệ rừng, được kết hợp giữa yếu tố tâm linh và chính sách, pháp luật của Nhà nước nên được người dân ủng hộ và đạt hiệu quả, đồng thời được ngành chức năng và chính quyền các địa phương khuyến khích nhân rộng.

Theo đánh giá của ngành chức năng, nhờ kết hợp tốt tục cúng rừng với Luật Lâm nghiệp mà số vụ vi phạm về bảo vệ và phát triển rừng được phát hiện và ngăn chặn kịp thời, rừng được bảo vệ tốt, ý thức bảo vệ rừng và khai thác rừng của người dân được nâng lên theo hướng thân thiện với rừng và môi trường sống, tỷ lệ che phủ rừng tăng theo từng năm.

Nét đẹp cúng rừng đầu năm | Báo Lào Cai điện tử (baolaocai.vn)

Theo baolaocai.vn

Tin Liên Quan

Nghi lễ đặc sắc trong tết Thanh minh của người Bố Y

Người dân tộc Bố Y trên địa bàn tỉnh Lào Cai chỉ có hơn 2000 người, chủ yếu sinh sống ở các xã: Thanh Bình, Nậm Chảy, Tung Chung Phố và thị trấn Mường Khương (huyện Mường Khương). Trong đời sống tâm linh của người Bố Y, tết Thanh Minh “Sứn mìn” đã trở thành nét văn hóa đặc sắc được truyền lại từ...

Đền Quan ghi dấu nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, quân sự

Tọa lạc ở phường biên giới Lào Cai (thành phố Lào Cai), đền Quan là một trong những di tích quan trọng, còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, quân sự. Thuở xưa, đây là nơi ghi dấu công lao to lớn của quân đội nhà Trần do Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn chỉ huy lên trấn ải vùng biên giới Lào Cai.

Hoa văn phượng hoàng trong trang phục của người Nùng Dín

Mỗi một dân tộc đều có những nét độc đáo riêng trong bản sắc văn hóa truyền thống. Với người Nùng Dín ở vùng biên giới Mường Khương (Lào Cai), một trong những đặc điểm nhận diện rõ nhất trong trang phục truyền thống của họ, chính là vẻ đẹp tinh tế và đầy màu sắc của hoa văn phượng hoàng thêu trên...

Phát triển du lịch từ bản sắc văn hóa

Trong những năm qua, tỉnh Lào Cai luôn kiên định phát triển du lịch dựa trên các giá trị bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa và các giá trị truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số, nhằm từng bước tạo lập trong lòng du khách trong nước và quốc tế thông điệp “An toàn...

Đền Mẫu Trịnh Tường - Điểm đến tâm linh

Tọa lạc đầu nguồn sông Hồng, đền Mẫu Trịnh Tường, huyện Bát Xát trở thành “cột mốc tâm linh” khu vực biên giới, thu hút nhiều người dân trong và ngoài tỉnh tới vãn cảnh và chiêm bái.

Lào Cai: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch

Đó là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2024 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.