Độc đáo mặt nạ của người Dao

Tâm thức của người Dao được phỏng chiếu trong hầu hết hoạt động văn hóa, thông qua các hình thức tổ chức diễn xướng phi vật thể kết hợp với những di sản vật thể phong phú, trong đó mặt nạ là một đại diện quan trọng trong đời sống tâm linh của dân tộc Dao ở Lào Cai.

Theo ý kiến của các nhà nghiên cứu văn hóa dân tộc Dao tại hội thảo về Tết cổ truyền của một số dân tộc thiểu số Việt Nam được tổ chức tại Lào Cai, những chiếc mặt nạ của dân tộc Dao là một mảnh trong ký ức tập thể được truyền tự nhiên từ thế hệ này qua thế khác. Mặt nạ được sử dụng chủ yếu trong nghi lễ cấp sắc, đây là nghi lễ vòng đời chính thức của dân tộc Dao, vì thế vật này rất quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của họ.

Những chiếc mặt nạ thể hiện sự tinh tế trong nghệ thuật điêu khắc của người Dao.

Mặt nạ nghi lễ được tạo ra với nhiều hình thức khác nhau nhằm đại diện cho các vị thần linh, thần tôn giáo và dân tộc nên trở thành một phần di sản tinh thần của cả cộng đồng. Đặc biệt, mặt nạ nghi lễ của dân tộc Dao được chạm khắc từ các mảnh gỗ, phản ánh chi tiết về nghệ thuật tạo hình của họ, vừa huyền bí, mê hoặc vừa đơn giản nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa tôn giáo và bản sắc văn hóa.

Gỗ dùng để làm mặt nạ thường được lựa chọn là loại không cứng, nhẹ và không bị nứt nẻ, cong vênh, quan trọng là dễ tạo hình. Dưới bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, những khúc gỗ được đục, đẽo, chạm khắc tạo thành những chiếc mặt nạ có khuôn mặt giống vị thánh, thần như trong sách cổ người Dao đã ghi chép. Mặt nạ khi được chế tác, tạo hình sẽ là một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc. Các bộ phận trên mặt nạ như mắt, mũi, miệng… được cách điệu với đường nét hoang dã, phần nào thể hiện được tính cách, thần thái của nhân vật được tạo hình, thường có sự oai phong, tôn nghiêm như tính cách của các vị thần.

Với tâm huyết và mong muốn nét văn hóa đặc trưng của người Dao không bị mai một, từ năm 1990, ông Hoàng Thông, hiện sinh sống tại Thành phố Hồ Chí Minh đã dành thời gian, sức lực và tài chính đi khắp nơi sưu tập, tích lũy hàng trăm chiếc mặt nạ của người Dao. Để những chiếc mặt nạ của người Dao được tôn vinh, có cơ hội cho công chúng thưởng thức, đặc biệt là giúp cộng đồng người Dao trên địa bàn tỉnh hiểu hơn nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình, nhờ sự hỗ trợ của Bảo tàng tỉnh Lào Cai, tháng 12/2019, ông Hoàng Thông lần đầu tiên mang bộ sưu tập mặt nạ dân tộc Dao tổ chức triển lãm tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai.

Qua hoạt động này, ông Thông muốn giới thiệu thêm về bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc Dao cho những người thích tìm hiểu văn hóa các dân tộc Lào Cai.

Theo Ba Zin/LCĐT

Tin Liên Quan

Lào Cai có 12 tác phẩm được chọn vào Triển lãm Mỹ thuật khu vực Tây Bắc - Việt Bắc

Hội Mỹ thuật Việt Nam vừa ra thông báo tới các hội văn học – nghệ thuật 15 tỉnh khu vực Tây Bắc - Việt Bắc về kết quả chấm vòng loại các tác phẩm được lọt vào Triển lãm Mỹ thuật lần thứ 25. Theo đó, Lào Cai có 12 tác phẩm của 12 tác giả được chọn vào vòng trưng bày tại triển lãm.

Xếp hạng phế tích đồn Trấn Hà là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh

Ngày 17/7/2020, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2254/QĐ-UBND về việc xếp hạng phế tích đồn Trấn Hà (thôn Tân An 1, xã Tân An, huyện Văn Bàn) là di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Lễ hội cầu mùa của người Hà Nhì

Cứ độ tháng Sáu âm lịch hằng năm, người Hà Nhì đen ở Bát Xát lại rộn ràng tổ chức lễ hội cầu mùa - tiếng Hà Nhì gọi là Khô già già - một trong những bản sắc văn hóa đã được tôn vinh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Thí sinh Quách Công Thanh đoạt giải Nhất hội thi Giọng hát hay tỉnh Lào Cai năm 2020

Tối 12/7, tại Trung tâm Văn hóa và Điện ảnh tỉnh, Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tổ chức bế mạc và trao giải hội thi Giọng hát hay tỉnh Lào Cai lần thứ Nhất, năm 2020.

Bát Xát: Người Hà Nhì đen tổ chức lễ hội Khô Già Già

Từ ngày 1 đến 3/7 (tức ngày 13 -15/5 âm lịch), theo phong tục cổ truyền, người Hà Nhì đen tại một số xã vùng cao Bát Xát như: Y Tý, Nậm Pung, Trịnh Tường, A Lù rộn ràng tổ chức Lễ hội Khô Già Già cầu cho mùa màng tươi tốt, dân làng khỏe mạnh, cuộc sống ấm no.

Say mê điệu múa ở Đồng Qua

Men theo dòng suối Nhù, đi qua những cánh đồng lúa sẽ đến xã Liêm Phú (huyện Văn Bàn), một miền quê còn lưu giữ được nhiều nét sinh hoạt nguyên sơ của đồng bào Tày. Đến đây, du khách không khó để thấy hình ảnh các bà, các chị mặc váy chàm truyền thống và cùng nhau ngân lên lời ca, hòa vào điệu múa của...